Íslenzki good-templar - 15.04.1893, Blaðsíða 2

.68
Isl. Good-Templar.
frjálsari, sem hann yflrstígur og hneppir í fjötra fleiri og
skæðari óvini, er á hann sækja og vilja vinna honum
mein, en í þeirra flokki má með fyllsta sanni telja allar
girndir og ástríður, er rjettu eðli hans, andlegu og lík-
amlegu, er skaðlegt eða hættulegt að hann þjóni.
Og þegar menn svara því til, að það sje að vísu
satt og rjett, að menn eigi ekki að láta skaðlegar girndir
drottna yfir sjer, en það eigi að gerast með því móti að
stríða við þær, en ekki á þann hátt, , að hneppa þær al-
veg í fjötra og spara sjer þar með allt stríð, — þá tala
þeir alveg eins og flón og skynleysingjar. Því hvað gera
bæði þeir og aðrír annars við það eða þá, sem ásækja
þá? Eru þeir kannske að leika sjer að því að glíma við
slíkt dag eptir dag og ár eptir ar, ef þeim er annars
innan handar að hepta allar árásir með því að svipta
það öllum mætti, hneppa það í fjötra eða eyða því með
öllu, sje það leyfilegt? Hvað gerir bóndinn við varg,
sem leggst á hjörð hans? Hann er ekki sá heimskingi,
að hlaupa bara til að reka hann burtu í hvert sinn sem
hann sjer til hans. Nei, hann gerir hvað hann getur til
að eyða honum með öllu, vitandi vel, að það eitt hrífur
og er auk þess æði-mun fyrirhafnarminna. Hvað gerir
meira að segja þjóðfjelagið við þá meðlimi sína, sína eigin
limi, er haga sjer svo, að því stendur af þeim voði og
skaðræði? Það setur þá í höpt, sviptir þá frelsi, til þess
að þurfa eigi sí og æ að vera að stríða við þá og eiga
þá ávallt yfir höfði sjer.
Að hafa ekkert siðferðislegt band á sjer er í raun
rjettri fullkomið frelsisleysi, eða hið mesta ófrelsi. Því
fleiri girnduin eða ósiðum sem maðurinn gefur lausan
taum, því ófrjálsari er hann, því fleiri harðstjóra hefir
hann yflr sjer.
Þetta er eða ætti að minnsta kosti að vera alþekkt-
ur siðfræðislegur sannleiki og af engum rengdur.
Þetta, sem nú hefir sagt verið, á við manninn ein-
stakan út af fyrir sig eða fráskilinn öllu lögbundnu fje-