Lýður - 01.07.1889, Blaðsíða 1

Lýður - 01.07.1889, Blaðsíða 1
25 arkir af blaðinn kosta 2 kr., erlendis 2,50kr.Borgist fyrirframtil útsölumanna. aualysingar teknar fyrir 2 aura hvert orð 15 stafir frekast, affeitu letri3au., en stnru letri 5 au.; borgist fyrirfram. i Y Ð Ritgjörðir, frjettir og auglýsingar sendist ritstjóranum. Aöalútsölumenn: Halldór Petursson Akureyri og Björn Jónsson á Oddeyri 19. blaö. Akureyri 1. júli 1889. 1. ár. Skólaniál vor Norðlinga. í fardagavikunni var hinu venjulegi amtráðsfundur hald- inn hér í bænum. Mættu þar auk amtmanns Havsteens, Ein- ar umboðsm. Asmundsson frá Nesi og Cand. Ólafur Briem frá Alfgeirsvöllum i forföllum Benedikts Blöudals umboðsm. i Hvammi. A fuudinum komu engin nýmæli fyrir og vís- um vér því til stjórnartíðiudanua á sinum tíma. En að lokn- um þeim fundi gekk amtsráðið á annan fund, er hafði nýtt verkefni. Mætti þar auk ráðsins kjörinn maður úr hverri sýslu: Pétur Petuisson frá Gunnsteinsstöðum fyrir Húna- vatnssýslu, Cand. Jón Jakobsson frá Víðimýri fyrir Skaga- fjarðarsýslu, sera Davíð Guðmuuds. á Holi og sýslumaðurinn fyrir Eyjafj.sýslu og Jón Sigurðsson á G-autlöndum fyrir Suður- í>ingeyjarsýslu. Umboð fundarius varsamkvæmt tillögu Ljósa- vatus fundarius að gjöra út um, hvort búnaðarskólinn á Hól- um skyldi gjörður að amtsbúnaðatskóla. Urðu fundarmenn á- sáttir um að svo skyldi vera. Verður hatiín pvi upp frá þessu skóli áðurnefndra fjögurra sýslna; hvílir kostnaður hans og viðhald á þeirra sjóðum, og 8—9 þúsund, sein fyrir liggja, eru ætlaðar til endurreisnur húsuin hans og áhöldum. Aptur var því spursmúli lítið hreift á fundiiium, hvort færa skyldi skólann fráHólum eða hina aðra skóla hér í amt- inu, enda lá það mál ekki fyrir til verulegiar umræðu. En utan fundar munu þessir menntuðu og framtakssömu menn hafa bæði rætt og spurt sig fyrir um þetta mál, sem að m. k. hér í Eyjafirði, er töluverfc áhugamál, sem sjálfsagfc fæðir af sér frumvarp eða tillógu til þingsins í sumar. Að skólinn á Möðruvöllum eigi að færast inn á Akureyri, mun vera skoð- un flestra, ef eigi allra hinna nefndu manna, eins og öll al- þýða í Eyjafirði, sérstaklega á Akureyri, óskar að mætti verða sem fyrst. Með því eina móti spá menn stofnun þessari þrifa og frumtiðar, þegar bær þessi færi að styrkja hana og hún aptur hann. Hefir þetta blað áður þóltst nægilega sýna fram á þá hagsmuni, sem leiða mundunálega af sjálfu sér, af þeirri tilbreytni. Og eins og kunuugt er, hefði skóli þessi aldret annarstaðar verið byggður en á Akureyri, hefði ekki þá verið í ráði að sameina búnaðarkennslu við hina. Líka ætl- uðu menn, að tóptir eða rústir hinnar brunnu stofu mundu gjöra bygginguna ódýrri. En hvorugt kom til nota. Að kenna tíðarfariuu, kennslu og stjórn, um deyfð skólans, er bú- ið nægilega að sanna, að sé rangt: stjóruin hefir verið góð, kennslan hin bezta, og hvað árferðisátæðuna snertir, sýnaaðr- ir skólur hlutfallslega, að hún nægir ekki nema minna en til hálfs. Vel sóttur verður slikur skóli áð líkindum ekki fyren hann er fyrst fluttur og settur hér i miðpunkti amtsins, og hann, í aiinan stað, verður settur í eðlilegt saraband við fleiri stofuanir, einkum hinn lærða skóla í Rvík. Allt þetta ætl- um vér að öllum vitrari mönnum hér um sveitir sé Ijóst orð- ið. En þá kemur niðnrlagið: h ú s i ð — hvað á að gjöra við húsið, þessar mörgu þúsundir, flutning þess, eða bygginghins nýja musteris? Raddir hafa heyrzt í þá átt, að menn von- ist tíl að Akureyrarbær, sá er mestog sýnilegast myndi græða á færslu þessari, ætti að pjöra landstjóminni boð, kostaboð, og létta undir flutniugi skólans inn eptir. Já, þær raddir hafa heyrst, að bærinn skyldi bjóðast til að færa skólann á sinn kostnað, þ. e. l'á húsið á Möðruvöllum, gjöra sér það eins og bozt gengi að fé, en kaupa eða byggja nýtt skólahús hér á Akureyri. Oss dylst nú ekki, að kæmi slik krafa frá þingi og landstjóm, myndi hún þykja nokkuð frek og ekki með öllu sanngjörn, en annað mál væri ef Akuroyrarbíiar s j á 1 fir sýnda þaun skörungskap og áhuga á þessu framfaramáli þessa bæjarvísis, að gjöra þetta tilboð. Að hrapa að þessu máli er ekki ráð, en það má ennþá síður i salti liggja, og er það vist tillaga allra framfara- og menntavina, að tillaga í þá stefnu að færa Mððruv. skólann sem allra fyrst verði falinn öllum hinum næstu þingmönnum, að þeir fylgi fram þessu máli á þinginu í sumar að þessi breyting geti sem íyrst komizt í kriug. Eu um það, hvort Hólaskóli skuli síðan færður á Möðru- vðllu eða hvað skuli við þá gjöra, vírðist oss liggja fjær, úr því úrskurðað er, að byggja skuli upp Hólabúnaðarskólann. En skyldi þeirri uppbygging verða frestað, og mönnum kæmi saman um að setja þann skóla áMöðruvöllum,yrði ekki vand- ræði úr hinu dýra húsi þar. og þá sparaðist mikið fé. Gufiisldpiifcrdir. „Landinu er ekki framfara auðið meðan ekki komast á gufuskipaferðir kringum landið, til þess að bæta samgöngurn- ar, og banki í landinu sjálfu, til að létta viðskipti manna". þetta sögðu menn fyrir nokkrum árum, meðan hvorki strand- ferðir eða banki var fengið, en eigi leið á löngu eptir að menn böfðu fengið þetta hvorttveggja, að raddir heyrðust úr ýmsum áttum, að bankinn væri landsmönnum til stórskaða, og strandferðirnar {.allagripir. Meíri hluti á síðasta alþingi matti strandferðirnar í mesta lagi 9000 kr. virði. Hætt er við að á sðmu leið færi þó stjórnarskrá sú feng- ist óbreytt, sem nú er svo mjög eptir sótt. Staðfestuleysi eða breytingagirni þjóðarinnar er, ef til vill, hennar mesta mein nií sem stendur. |>egar var verið að berjast fyrir að fá gufuskip til að fara kringum landið, og bollaleggja hvernig ferðirnar gætu orðið landsmönuum sem hagfeldastar, sögðu þeir, að fyrsta skilyrði væri það: að þingmenn gætu notað skipsferðirnar fram og aptur til og frá alþingi, að skólapiltar gætu farið með þeim haust og vor til og frá Evik, að kaupafólk og sjómeun gætu notað ferðirnar frá Suðurlandi til norður- og austur- landsins og svo þaðan heim til sin aptur á haustin. Sú ferðaáætlun, sem eigi hefði þetta inni að halda væri óhafandi; i þennan streng gripu blöðin á þeim tímnm, og þessum á- kvæðum fylgdi alþingi með yfirgnæfandi meiri hluta hvað eptir annað. Síðasta alþingi sló stryki yfir þetta, og svo er að skilja á tillögum nokkurra hinna svo kölluðu framfaramanna, að að- alatriðið væri alls ekki það, að ferðum póstskipanna væri hag- að svo að sem tiestir gætu notað þau, nóg athvarf væri hjá norskum og enskum gufuskipum, sem jafnau væru á ferð^ pað yrði að sitja í fyrirrúmi, að spara og reyna að losast við hin óþekku og óvinsælu dönsku póstskip. Endirinn varð sá, að meiri hluti alþingis léllst á þetta og afieiðingin varð sú, að enginn þingmaður, skólasveinn, kaupamaður eða sjómaðvvr eeta notað strandferðaskipið. Ferðir póstskipanna milli íslands og útlanda fækka um tvær, og tveim ieríum færra kringum norður og austurland. Að þetta séu framfarir í sjimgðngumálum landsins kem ég ekki inn í mitt höfuð. Ekki ber samt á að laudsmenn eða blöðin taki sér nærri pó svona færi, mjðg lifclar kvarfcanir heyrasfc í blöðum, ég hef áður séð þau taka sér miklu nær ef einhver vogur á útskaga landsins ekki var löggiltur. Vestfirðingar hafa ekki beðið tjón svo teljandi se við breyting þessa á strandferðunum, norður- og austurland hef- ir mest skakka fallið. |>að er því virðingar vert, að sumir

x

Lýður

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lýður
https://timarit.is/publication/133

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.