Austri - 26.09.1908, Blaðsíða 2

Austri - 26.09.1908, Blaðsíða 2
NR. 34 A U S T R 1 126 nauðsynleg fyrir sjáfarútveg vorn, eink- um síðan fjölga tók mótorbátum og stærri fiskiskipum innlendum. En vitar og leiðarljós, pó pau bæti úr miklu, eru ekki einhlít, ef fiskimenn eru þeir fádæma trassar, að hafa enga ljóstýru á bátum sínum er halla tekur sumri og nótt að dimma. Af slíku skeytingarleysi getur leitt stórtjón og mannskaða, og pó enn hafi eigi orðið manntjón af bátaárekstri, pá er slíkt eigi lengi að bera að. Bátaárekstur hefir hér viljað til, og optar legið við honum, pó stórslys hafi eigi enn orðið. En setjum nú svo, að bátar rækjust á í kolníðamyrki og slæmu veðri. Hvað er pá líklegra en annarhvor bátanna eða jafnvelbáð- ir færust, moluoust og sykkju; mig hryllir við að rekja hugsunina á enda, líklegast að allir mennirnir færust, 8 hraustir sjómenn í einu, og par hefði enginn sagnir af nema petta: „Bát- arnir komu ekki að, pegar von var á peim, ekkert til peirra spurzt". Þetta má eigi pannig polast lengur að tr0ssum og kæruleysingium sé látið pað haldast uppi að vera lióslausir á s'ó innan um fjölda báta, og tekur það jafht til róðrarbáta sem vélabáta, er dimma fer af nóttu. Eg hefi nú vakið máls á pessu, og vil beina peirri spurningu til beztu manna hér austanlands, en pó einkum til útvegsbænda og annara bátaeigenda, hvort peir ætli að láta petta svona lengur óátalið eða afskiptalaust. Hvort peir vilji nú ekki á íhöndfaranda vetri undirbúa sýslusampykktir um að gj^ra öllum bátseigendum og formönnum að skyldu, að viðlagðri sekt, að hafa ljós á tilteknum stöðum á fiskibátum sínum í róðrum eptir tiltekinn dag að sumri t. d. 25. ágúst, með parvið eig- andi reglum, pví pá fer verulega að veiða skuggsýnt; og svo úr pví meðan róið er og nótt er dimm. Auðvitað geta slys viljað til með á- rekstur pó allrar varúðar sé gætt með fyrirskipanir ljósa ogreglur með peim, en hve miklu fremur, ef allt er látið afskiptalaust. Nei, agnúar á frumvarpinu eru marg- ir, enda pótt reynt sé að hylja pá með gyllingu! Og pað er stórkostlega hættulegt að sampykkja frumvarpið ó- breytt, pví agnúarnir geta orðið enn fleiri pegar frumv. kæmi til fram- kvæmda, og einhver peirra gæti í seinni tíð orðið svo teygður, að hægt yrði að hengja á hann allt íslenzkt siálfstæði! G. S. B. S vemsson. Berufirði 5/9. '08. Héðan er allt polanlegt að frétta. Heyjatíðin alltaf góð, enda heyja menn nú mikið. Töluverður reitingur hefir verið hér at afla í sumar, og hefði sjálfsagt mátt reitahér upp eins mörg skpd. á bát, sem á sumum hinum fj0rðunum, hefði Hð verið til að stunda aflann jafuvel. Síld hefir óefað komið hér inn í fj0rðinn, pví ein síld stór náðist ný- lega með berum höndum inn á Beru- fiarðarleirum. Það er leitt að engir síldarveiðamenn skuli reyna lyrir sér hér. Heppnaðist peim að veiða síld, mundi lifna yfir 0lla hér, Mörgum okkar hér syðra pykir vœnt um pað, Austri sæll, að pú vilt ekki ganga að frumvarpi sambandsnefndar- innar. Það verður ekki heldur af pví skafið að pað er gallagripur, frumvarp- ið pað, pegar nákvæmlega er gagn- rýnt. Hvað dugar, pó einstök akvæði í pví séu all-göð, pegar að 0nnur eru afleit og ill, gagnvart landisem áverafrjálst land, og frjálsri pjóð — já afleit gegn frelsi og [íalenzku sjálfstæði. Atkvæðagreiðslan um aðftatríingsbannið. Hún hefir fallið pannig í peim kjör- dæmum sem enn er frétt um: Með Móti Reykjavík 725 216 Borgarfjarðarsýsla 162 95 Mýrasýsla 132 60 Dalasýsla 128 106 Ísatj0rður 186 46 Strandasýsla 102 83 Húnavatnssýsla 263 136 Skagafjarðarsýsla 249 145 Akureyri 175 88 Suður-Þingeyjarsýsla 198 179 Norður-Þingeyjarsýsla 79 82 Seyðisfj0rður 48 62 Norðurmúlasýsla 255 138 I Suðurmúlasýsla 201 247 Árnessýsla 243 257 Vestmanneyjar 81 47 Gullbringu- og Kjósarsýsla 394 174 Sk attamálanefndin, Skattamálanefndin sat á fundum á Akureyri frá 4—19 f. m. og starfaði daglega. Hún hefir samið 17 frum- vörp alls og ýms álitsskjöl, svo sem um gjaldpol landsmanna, fasta skatta, tolla, sveitagjöld og fleira, og hefir neíndinfalið pað formanni sínum,land- ritara Kl. Jónssyni, að látá prenta öll skj^l málsins, og er svo til ætlazt, að peim ver.ði útbýtt meðal almenn- ings, og lagt fyrir næsta alþingi, en að eins til athugunar. Er gjört ráð fyrir, að pingið skipi nefnd í málið og að sú nefnd komi fram með sína tillögu í málinu, að skattanefndin pví næst eptir ping 1909 taki málið til fullnaðar-umræðu. Má pví biiast við, að skattamálið í heild sinni komi til meðferðar á pingi 1911, og hin nýja skattal0ggÍ0f, nái hún annars fram að ganga, komi til framkvæmda 1912. Nefndin gjörði að pessu sinni all- miklar breytingar á frumv^rpum peim, sem hún samdi síðastl. vetur, og eru pessar hinar helztu: Nefndin felldi alveg niður að taka skatt af skipum, eins og væru pau fasteign; pað pótti ósanngjarnt og ýmsum vandkvæðum bundið. Hins vegar pótti ekki rétt að sleppa pessum gjaldstofni alveg, og pví var í pess stað ákveðið, að heimta vitagjald af öllum íslenzkum skipum. Þetta pótti og pví sann- gjarnara, sem ýmislegt hefir verið ný- lega gjört til pess að greiða fyrir skipagongum, svo sem vitar byggðir, og má búast við, að pað fari í vöxt. Jafnframt var vitagjaldið sett á 0llum skipum á 25 aura af tonni. Á mót- orbátum skal einnig heirot vitagjald minst 5 krónur. — Þá var fasteigna- skattur færður úr 3/10 af hundraði of- an í 2/10, en jafnframt var eignaskatt- ur færður upp í 2/10 úr ^q. Nefndin hafði ætlazt til pess, að hlutafél0g og onnur slík arðvænleg atvinnufyrirtæki gildu sama telquskatt sem prívatmenn. Með þessu móti hefði skatturinn orðið tvígoldinn, bæði af hlutafélögum og einst^kum hluthöf- um af arði peirra. Það pótti nú samt ekki rótt að sleppahlutafél^gum alveg og var pví ákveðið, að hlutafélög skyldu gre!ða2°/0 af 0llum skattskyld- um tekjum. Nefndin samdi í vetur ítarlegt frum- varp um stimpilgjald, byggt á peirri grundvallarreglu, að öll verðmæt sk;0l skyldi stimpla, og auk pess ýms 0nn- ur skjol. Við nánari athugun pótti nefndinni petta of langt farið, áleit pað mundi valda ýmsum ópægindam meðan fólkið væri að venjastvið petta gjald. Hún samdi pví nýtt frumvarp, sem skylda stimplun á pau ein skj^l, sem yfirvöld hafa einhverja meðgj^rð með, svo sem pinglestur, staðfestingar eða skrásetningu. Gjaldið er W/o af upphæðinni, at afsalsbréfum öllum og skjölum, sem snerta íasteignir, og af eríðaskrám, en V^/o a^ öðrnm skjölum, par á meðal veðskuldabréíum. Auk pess er fast gjald áýmsum bréf- um, sem yfirv^ld gefa út. Loks tók nefndin aukatekjulogin til gagngjörðrar endurskoðunar, og legg- ur til, að gjöldin séu yfirleitt hækkuð talsvert með pví að pau verða að telj- ast sem ný lög, sem enda eru óhæfi- lega lág í samanburði við pað verk sem unnið er. Ýmsar aðrar breytingar gj0rði nefnd- in á írumvörpum sínum, en öll skjöl hennar verða nú áður en langt um líður prentuð. Ungmennafélög íslands. A lögum peirra er orðin sú breyt- ing, að ungmennafél0gin í hverjum landsfjórðungi mynda samband, e,r neín- ist fjórðungasamband, með stjórn útaf fyrir sig. Piórðungsping skal halda ár hvert í febrúar- eða marzmánuði, en allsherjarsambandsping 3. hvert ár að Þingvelli. I fjórðungsstjórn Ungmennafélags- sambands Austurlands eru: Þorsteinn Jónsson kennari á Utnyrðingst0ðum á Völlum, formaður, ungfreyja' Svava Þorleifsdóttir á Skinnastað, ritari, og Páll Guttormsson bankaritari á Seyð- isfirði, gjaldkeri. í varastjórn eru: Guðm. Guðmundsson verzlunarm. á Seyðisfirði, vara-formaður, Halldór Stef- ánsson verzlunarm. á Seyðisfirði, vara- ritari og Jón Sigfússon áÆrlæk, vara- gjaldkeri. en aðrar sannar menningarpjóðir, — enn pá einu sinni hefir listhæfi yfir- unnið örðugleikana sem ápvi eruhér, að geta helgað listasmíð krapta sína. Ungur maður, að nafni Jóhannes Sveinsson, hefir málað myndir og veitt almenningi kost á að sjá pær í Reykjavík. Myndir pessar bera pað með sér, að eðlisgáfa mannsins er óvanalega rík, pareð hann engrar tilsagnar hefir notið í pví, er að málun mynda lýtur, og ekki leynir pað sér að mað- urinn mun líklegur til að koma nýjum — íslenzkum — hugmyndum á línið, pað hefir hann sýnt með myndunum af „Draumalandinu", „Helli", „Skarp- héðni í brennunni", „Gljúfrabúanum" o. fl. Af myndum sem gj^rðar eru að fyrirmynd, er „Morgun við Horn- bjarg", „Utsynningur", „Kálfshamars- vík" og „Morgun á Húnaflóa", eptir- tektarverðar myndir. Jóhannes Sveinsson er Skaptfelling- ur að ætt, en uppalinn í Borgarfirði eystra. G. M. Ungt listamannsefni. Smám saman koma peir kraptar íslenzku pjóðarinnar í ljós, sem styðja góðu framtíðarvonirnar hennar, og sem sýna pað og sanna að hún á rétt til pess að eiga framtíð, engu síður Til réttra hlutaðeigenda. Skyldi nú ekki bráðum vera komiun tími til pess. að menn fengju fáein Ijósker meðfram Búðareyrarveginum? Eg hygg, að vér Búðareyringar borg- um fallkomin skyldugj^ld, svo að vér h0fum rétt til að heimta petta. Á pessum dimmu kvöldum er bein«- líuis hættulegt að fara um veginn,par sem bratti er til beggja hliða. Fyrirfarandi Kvöld hafa menn verið að bjarga sér með pví að taka eld- spítustokkana upp úr vösum sínum og kveikja smátt og smátt, til pess að rata rétta leið- íávo hefi eer lika tekið eptir því, að ekki er enn farið að uveikja á ljós- kerunum á 01dunni. Er petta af peim ástæðum, að hér sé skortur á m^nnum til að kveikja á ljðskerunnm og hirða am pau? Og petta er pó einn af h0fuðst0ðam landsins. Mér sýnist, að bæjarstjórnin ætti að taka að sér að passa ljóskerin, — sína vikuna hver —, fyrst liún ekki vill halda neinn mann t:l pess. Búðareyri, 26. sept. 1908. Fr. Wathne. HLÍÐARENDA-BEUNINN. |>að hefir lkðst að geta um pað hér i blaðinu, að gistihúsið Hlíðarendi á Búðareyri, eign Gunnars Jónssonar, brann til grunna aðfaranott hins 10. p. m, Brunnu par tvö hús, íbúðar- hús og geymslubús.. Nokkru af inn- anhúsmunum var bjargað. En vinnu- og kaupafólk Gunnars missti sérstak- lega mikið af fatnaði og öðru dótí sínu. Allt heimilisfólk var sofnað um nóttina, er eldurinn kom upp, en eldurinn sást af mönnum, sem voru a gangi úti og vöktu peir upp í hús- inu og bjargaðist fólkið pannig. Húsin, innanstoKksmunir og v0ru-> leyfar var vátryggt hjá brunabótafé- lagina Norge fyrir samtals 11,150 kr.

x

Austri

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Austri
https://timarit.is/publication/141

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.