Gjallarhorn


Gjallarhorn - 13.04.1911, Blaðsíða 2

Gjallarhorn - 13.04.1911, Blaðsíða 2
50 OJALLARHORN. * • • • • • • « Með s/s „Ingolf" hcfir verzlun undirritaðra fengið miklar birgðir af allri nauðsynjavöru ennfremur afarfjölbreytt úrval af allskonar vefnaðarvöru. Alt selt með vanalega góðu verði. Sí Sigurðsson & Einar Gunnarsson, Nafnasmíði. Það er nú víða orðið að tízku að gefa ný nöfn, sem engir hafa áður borið. En þótt það stundum hepnist, svo ekki veki hneyksli, verður hitt oftlega ofan á, að nafnið verður orð- skrfpi. Og sé nafnið gefið við skírn- ina, má barnið engu valda um það, heldur hafa sitt ljóta nafn eins og hundsbit — nema það síðar fái sér viðurnefni; ef það þá tekst betur. En alþýða manna stendur þar oftast illa að vígi, og ætti varlega að fylgja einræði sínu með nafnasmíði. Gæti eg til fært ýms dæmi þess, að eg var látinn skíra börn því nafni, sem mér þótti vera skrípanafn, en nenti þó ekki að fást um það, úr því athöfnin var byrjuð. Þannig skírði eg eitt barn Orámann, annað Rðsintá, þriðja Quð- þðr, o. s. frv. Barni mætti eg á ferða- lagi, sem hét Á(l) — ekkert nema Á! Samsettu nöfnin fara yfirleitt illa, stundum hræmuglega illa, og af þeim er mesti urmull til, einkum hér norð- an lands. Eins fer oftast hjákátlega að nefna stúlkubörn karlmannaheitum, þótt kvennending sé bætt við, svo sem: Bjarney, Eiríka, Jóna, Kyistensa, Þorstensa. ÁVestfjörðum eru eða hafa verið ýms vandræðanöfn, eins og Rðsinkar, Elísabet(!), Dósðdeus o. fl. í nafnaregistri hinu alkunna, sem á prenti er til, finnast t. d. hin argvít- ugustu kvennanöfn: Qlersvunta og Al- mannagjá (!) En það má æra óstöð- ugan að telja upp ónefnin. Hin nýja tízka, að taka upp ættarnöfn, t. d. upp á -dal eða -fjörð, fer nokkuru betur, en þó eru þau endingarlaus, eða rétt- ara að segja enda á dönsku. Viður- nefnin Kamban, Svörfuður o. þessh. fara bezt, en ekki er þar af miklum forða að taka, enda er sá gallinn á, að fáir skilja meiningu þeirra viður- nefna. Úr latínu hafa myndast hjá oss nokkur nöfn, eða nokkur heiti hlotið Iatneskan búning, eins og Vídalín (úr Víðidal), Thorlacius (af Þorlákur), eða eftir dönsku, eins og Melsteð og Fjœld- steð. Alt til þessa hafa ættarnöfn (ná- lega öll dönsk) lítið gengi haft hér á landi, og hætt, þegar niðjar þeirra, sem báru, annaðhvort urðu múgamenn ellegar erfingjarnir sjálfir lögðu nöfnin niður. En frá eldri tímum eru til nokkur »klassisk« nöfn, sum latnesk en sum grísk — og hin grísku þó fieiri, svo sem Filippus, Filippia (rétt myndað), Sofía, Karitas, en latnesk: Júlíus, Júlía, Emíl og Emilía. Úr grísk- unní Iægi ekki illa við að velja'mörg álitleg nöfn, en mundu þykja æði- gortaraleg, ef þau væri skýrð upp og fslenzkuð. Sofía yrði Speki, Filipp- us héti Hestumkœr eða Hestvinur, Kar- ítas Ásta eða Ástmœr, Eirene Frið- semd (sbr. Friðkolla í sögunum), Poly- krates Margramaki eða Margvaldur, Aristodemos Fðlkvaldur, o. s. frv. — Grikkir sýndu smekk sinn og snild í nafnamyndun eins og í öðrum hug- smíðum, og nokkuð í sömu stefnu hafa forn-gotnesk nöfn verið mynduð, þótt menn þýði þau óglögt nú. En lang-venjulegast kendu gautskar og norrænar þjóðir nöfn niðja sinna við goð og goðmögn, svo og dýr og steina. Þarf ekki annað en fletta upp landnámu vorri og öðrum fornsögum til að sjá það. En þótt viðurnefni fornmanna falli oss nú misjafnlega í eyrum, voru menn lausir við skrípa- nöfn, létu eitt nafn nægja, og höfðu nálega aldrei samsett nöfn. Af biblíu- nöfnum eigum vér fjölda. Eitthvert hið elzta, er eg man, frá II. öld, er Jón biskup helgi; mun hann lyrstur hafa verið skírður eftir Jóni skírara af íslendingum. Eftir honum má geta til að Loftur prestur Sæmundsson hins fróða hafi gefið syni sínum Jóns- nafnið; var þar forn vinátta á milli, og líkindi eru til, að Jón biskup hafi tekið Loft til náms í uppvexti hans. Biblfunöfnin hafa haldið sér vel hér á landi, svo fæst þeirra hafa aflagast til muna. Jón (Jóann) ekki orðið Hans eða Jens, því þau nöfn eru dönsk, svo menn hafa ekki vitað uppruna þeirra. James og Jack (úr Jakob) þekkja menn og ekki hér. Matth. Jochumsson. SKRA yfir erindi til alþingis 1911. i. Einar Jónsson malari f Rvík sækir um iooo kr. styrk til þess að geta fengið meiri tilsögn í málaralist. 2. Jóhannes S. Kjarval sækir um 2000 kr., til þess að auka mentun sina í málaralist. 3. Magnús Guðlaugsson á Bjarnastöðum óskar að þingið vildi líta í náð til sín um sómasamlegan árlegan styrk, svo hann geti haldið áfram lækningum. 4. Ólafur prestur Ólafsson í Hjarðarholti saekir um 2000 kr. árlegan styrk, til þess að halda áframhaldsskóla fyrir fermd ungmenni. 5. Ólafur Jónsson sækir um 6000 kr. lán til þess að setja á stofn í Rvík mynda- mótunarstofu og starfrækja hana. 6. Ingvar Eymundsson ísdal trésmiður saekir um 6000 kr. lán, til þess að endurreisa verksmiðju sína. 7. Benedikt Björnsson biður um 600 kr. styrk, til þess að semja kenslubék í þjóðfélagsfræði. 8. Sigtryggur Jónsson biður um 800 kr. styrk hvort árið á næsta fjárhagstíma- bili handa syni sínum, til þess að stunda nám í Mittweida í Þýzkalandi, 9. Umsókn frá forstöðunefnd kvennaskól- ans á Blönduósi, um að skóla þessum verði veittur ríflegri styrkur en að undanförnu, ásamt skýrslu um ástand skólans. 10. Hofshreppsmenn í Öræfum, 101 að tölu, karlar og konur, sækja um að síra Jóni N. Jóhannessyni sé veitt 500 kr. árleg þóknun fyrir að hafa á hendi og halda uppi lækningum þar í hreppi. 11. Beiðni um 600 kr. styrk frá Óla Stein- back Stefánssyni til tannlækninga. 12. Þakkarávarp til Alþingis frá Torfa Bjarnasyni í Ólafsdal, ásamt tilmælum um ellistyrk. 13. Stjórnarnefnd hinnar »Norðlénzku bind- indissameiningar< biður um 600 kr. styrk til bindindisútbreiðslu. 14. Sigurður Einarsson dýralæknir biður um 3-400 kr. launahækkun til að kenna einföldustu atriði dýralækninga. 15. Sláturfélag Austurlands sækir um 10000 kr. styrk til þess að koma upp slátur- húsi í Reyðarfirði. 16. Símon Ðalaskáld mælist til þess, að alþingi veiti sér landssjóðsstyrk í við- urkenningarskyni fyrir ritverk sín. 17. Benedikt Þorkelsson biður um ellistyrk. 18. fþróttafélagið »Grettir á Akureyri biður nm 500 kr. styrk á ári næsta fjárhags- tímabii til þess að efla íþróttir. 19. Hannes alþm. Þorsteinsson sækir um 2500 kr. árlegan styrk til þess að semja æfisögur lærðra manna íslenzkra á síðari öldum. V. 20. Gísli Guðmundsson biður um 100 kr. ellistyrk hvort árið á næsta fjárhags- timabili. ai. Skýrslu um húsmæðraskólann á Akur- eyri, skólaárið 1909—10 og 1910—n, sendir Jónína Sigurðardóttir, forstöðu- kona skólans, ásamt beiðni um 2000 kr. styrk á næsta fjárhagstimabili tii þess að halda áfram skólanum. 22. Matlhías skáld Jochumsson sækir um hækkun eftirlauna. 23. Síra Jónas Jónasson, kennari við gagn- fræðaskólann á Akureyri, sækir um 400 kr. persónulega launaviðbót. 24. Ungmennafélag Gagnfræðaskólans á Akureyri, sækir um 400 kr. styrk til þess að koma upp leikvelli. 25. Metúsalem Stefánsson skólastjóri sækir fyrir hönd íbúa Hróarstungulæknishér- aðs um 300 kr. styrk, til þess að koma upp læknisbústað í héraðinu. 26. Málaleitun frá Davíð Stefánssyni í Fornahvammi til þm. Mýramanna um styrkhækkun. 27. Beiðni úr Breiðdalshreppi um 300 kr. styrk til vegagerðar. 28. Beiðni úr Eiðahreppi um 2000 kr. styrk til vegagerðar. 29. Erindi frá Borgfirðingum eystra um símalagning um Áshöfn að Bakkagerði í Borgarfirði. 30. Áskorun til alþingis frá 30 kjósendum í Mýrasýslu, um að hinn fyrirhugaði sími til Stykkishólms verði lagður frá Borgarnesi. Kartöflur afargóðar og ódýrar, nýkomnar í EDINBORG. Nýkomið með 8|s „INGOLF": VINDLAR margar teg. mjög góðir og ódýrir. MUNNTÓBAK (Augustinus). REYKTÓBAK. RJÓL og CIÖARETTUR. E^gei t Einarsson. Munið eftir að hinar heimsfrægu prjónavélar frá Irmcher & Co., Dresden útvegar með verksmiðjuverði Hallgi. Kiistinnsson kaupfélogsstjóri. Agætar Karf öflur nýkomnar til St. Sigurðssonar & E. Gunnarssonar. Prentsmiðja Odds Björnssonar.

x

Gjallarhorn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Gjallarhorn
https://timarit.is/publication/186

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.