Ingólfur


Ingólfur - 29.08.1911, Blaðsíða 2

Ingólfur - 29.08.1911, Blaðsíða 2
138 INGOLFUR •MÍ-MM+í-H-M^tMM-MMMMMMMMMKMMMMMMWf | kemur út einu sinni í viku að minsta J kosti; venjulega á þriðjudðgum. 5 Árgangurinn kostar 3 kr., erlend- £ is 4 kr. Uppsögn skrifleg og bund- ± in við áramót, og komin til útgef- J anda fyrir 1, október, annars ógild. $ Ritstjóri og ábyrgðarm.: Gunn- ? ar Egilsson Vesturgötu 14 B. ^ (Schou's-hús). — Má finna á af- j greiðslunni frá kl. 11 —12. X Afgreiðsla og innheimta í Kirkju- $ strœti 12 kl. 11—12 og 4—5 hjá J P. E. J. Halldórssyni, lækni. ? ¦M^+fHH-M-HKHM-H-H-H-HH-H-HH+fHH-lM- fáir þingmanna, og liklega fáir Iands- manna ánægðir með það. Næata málið á dagskrá hlýtur að verða fjármáiin. AUir, aera unna frelsi og sjálfstæði þjóðar vorrar, hljóta &ð játa, að leggja beri áherslu á það, að hún hafl aem óbundnastar hendur inn á við og ekki bundin þeim böndum út á við, sem hljóta að verða henni til álitghnekk- is og fótakefli*. í þessu tilJiti eru fjár- málin — að þau séu í góðu lagi — ein- hver hin mest áríðandi mal, og öll þau mál aem atanda í nánu aambandi við þau. Fjárlög síð&sta þinga hafa farið sro úr lagi, að við það er alls ekki nn- andi framvegis. Það er auðskilið, að með árlegnm stórnm tekjuhalla verðnm við smátt og smátt bundnir þeim skulda klafa, að við verðum algerlega á valdi lánardrottna vorra, hvort sem þeir eru danskir, norskir, franskir eða enskir. Hversu frjálsleg sem stjómarskrá og sambaadslög vor e"ru, erum vér samt bundnir, ef fjármálin eru í ólagj. Þjóðin verður því að Ieggja hina mestu áherslu á, að þingið búi avo út fjárlög vor, að tekjur og útgjöld stand- ist á. Hún verður því að vanda bet- ur til kosninganna en til síðasta þings. Eaunin hefir sýnt, að menn þeir, er á síðasta þingi sátu, hafa eigi verið því starfi vsxnir, enda mun þjóðin alment kannast við, að síðasta þing hafi verið eitthvert hið bágbornast* þing sem háð hefir verið á þessu landi. Kjósendur verða sð kjósa til þings gættia og stilta menn, sérstaklega með þessi tvö als- herjar mál fyrir augum, menn sembún treystir til, að ráða málunum til lykta samkvæmt sannfæringu sinni, ráðfaata menn,- sem eigi kasta atkvæði sínu eftir fylgi við þingflokka, sem, eins og nú á- stendur, engan rétt eiga á sér, eða fara í hrossakaup með það. Steinþór. Þrælalö'gin. Yflrlit og athugasemdir. Pramh. í 2. grein laganna er til tekið hverjir skuli vera undanþegnir aðflutningsbann- inu; það eru: stjórnendur eða eigendur iðnaðarfyrirtækis, cfnarannsóknarstofu, náttúrugripasafna eða annara þvílíkra stofnana, ennfremur má flytja inn vín- anda, sem ætlaður er til eldneytis; gömuleiðig mega Jyfsalar og héraðslækn- ar flytja til landsing þann vínanda, sem þeim er skylt að hafa samkvæmt hinni almennu lyfjsskrá; sama er að segja um smáskamtalækna, ef pöntuninni fylgja- meðmæli hlutaðeigandi lögreglustjóra eða sóknarprests; og „að lokum skal próföstum þjóðkirkjunnar og forstöðu- mönnum annara kirkjudeilda heimiltað láta flytja frá útlöndum messuvín, er nauðaynlogt *é tl! altarisgöngu, þó í því sé meira af vínanda en 2'/40/o- Ingólfur getur nú skýrt frá því, að auk Halldórs Dinielssonar yfirdóm- ara, hefir magister Ouðmundur Finnbogason orðið við áskorua andbanninga um að bjóða sig fram til þingmennsku hér í bænum. Um þessa tvo hæfu menn munu gameina sig, ekki einungis allir and- banningar hér í bæ, heldur *einnig allir þeir aðrir, sem láta sér ant um heiður höfuðstaðarins, og vilja senda á þing menn, sem ekki láta stjórnast blint af flokksfylgi eða öðru, sem málunum er óviðkomandi. útlendum botnvörpungum eða vöruskip- um, án þes* að lögreglustjóri geti reist neinar skorður við því, eða gengið úr skugga um það. Frh. Við þessa grein höfum vér að sinni ekkert verulegt að athuga. En í sambandi við þctta skulum véx þó benda á, að í 8. gr. segirsvo: „ÖU- um, sem samkvæmt lögum þessum hafa heimild til innflutningg á áfengi, er óheimilt að veita það, gefa, selja eða láta af hendi til annara manna, nema það gé áður gert óhæft til drykkjar. Þó mega Jyfsalar og béraðdæknar selja mönnum áfenga drykki eftir lyfseðli löggiltra lækna------," og s. frv. Þessi undantekning nær ekki til annara enn lyfsala og héraðslækna. Engir aðrir af þeim, sem nefndir eru í 2. gr. og leyfl hafa til innflutnings á áfengi, hafa heim- ild tii að láta það af hendi til annara, nema áður sé búið að gera það ófært til drykkjar. „Smáskamtalæknar mega því ekki láta af hendi til sjúklinga smá- skamtalyf þau, sem þeim er heimilt að flytja inn, nema þau hafi áður verið gerð öhæf til drykkjar eða neyslu, og prestar mega ekki gefa þeim, er ganga til altaris, messuvín, nema það sé áður gert óhœft til drykkjar!! Það er hætt við, að þeim veilings guðhræddu sálum, sem vilja ganga til altaris eftir að þessi lóg eru gengin í gildi, þýki „drottinn sinn beiskur", eða er það tilgangur bannlaganna með þessu ákvæði, að girða fyrir alla altarisgöngu hér á landi ? Vér hyggjnm reyndar að svo sé ekki, en þá er þetta eitt ljóst dæmi þesg, hversu kastað hefir verið höndum að þessum lögum, hversu vanhugsuð þau eru og illa s*min. í «3. grein er mælt svo fyrir, &ð alt áfengi skuli flutt á land í Eeykjavik, og skuli þar skipa umajónarmann áfeng- iskaupa, er hafi á höndum umsjón og eftirlit með áfengiskaupum. Umsjónar- maður þessi á að hafa að launum úr landssjóði fyrir þennan starfa sinn 600 — sex hundruð — kr'onur á ári. Hann á að annast pantanir á því áfengi, er til landsins má flytjast-, hann á að sjá um, að ekki sé sent meira áfengi en um var beðið í pöntuninni, hann á &ð sjá um að áfengið sé gert óhæft til drykkjar o. s. frv. Það sjá allir, að þetta er ærið starf einum manni, svo að hætt er við, að umgjónarmaðurinn geti ekki haft á hendi önnur störf jafn- hliða. Þessi maður, sem á að hafa á hendi jafn mikið trúnaðaratarf ogþetta er, á þá að hafa í árslaun sex hundruð krbnur, og á því á hann að lifa. Það hljóta allir menn að sjá hvílík vitfirring þetta er. Launin eru svo lág, að mað- urinn getur ekki lifað af þeim einum; það er því eins og lögin séu að ýta undir hann að þyggja mútur — freist- ingin er aítof mikil. Ef vel væri ætti auðvitað að launa þennan stafa svo vel, að nokkurnvegin örugg tryggtng feng- ist fyrir því, að maðurinn að minsta kosti þyrfti ekki að þyggja mútur t. d. með sex þúsund krónum á ári, en ekki scx hundruð. Við 4. grein skulum vér að eins gera þá athugaiemd, að þar er gert ráð fyr- ir svo umfanggmiklu starfi, eins og áð- ur hefir verið bent á, að borgunin virð- ist hlægilega lítil. Einnig virðist ósann- gjarnt, að skylda útlendan skip»tjóra eða útgerðarmenn til þess, að flytja vörur endurgjaldslaust, þótt aldrei sé nema áfengi, og það þótt hann eé al- saklaug í sendingunni. Vitagkuld getur hann haldið vörunni þar til sendandi borgar farmgjaldið, en oft og tíðum hlýtur það að valda allmikilli fyrirhöfn fyrir hann. í þeasari grein og víðar er gert ráð fyrir, að landssjóður kunni að eignast áfengi. Hvað á landasjóður að gera við það? Fara að verzla? í 5. qrein er hverjum skipstjóra er frá útlöndum kemur, Iögð á herðar sú skylda, að skýra Iögreglustjóra frá því, hvort hann hafl nokkuð áfengi til flutn- ings fyrir aðra menn, og þá hvað mikið. Þessi fyrirmæli eru vitanlega algerlega gagnslaus; ef skipstjóri hefir meðferðis áfengi, er hann flytur íyrir aora menn hingað til lands, eftir að slíkur inn- flutningnr heflr verið bannaður, þá er það auðvitað beint lagabrot, og hverj- um manni dettur í hug, að nokkur gkipstjóri fari til lögreglustjóra til að skýra frá að hann hafl drýgt slíkt laga- brot? Þetta er auðvitað ekki annað enn naglaskapur þeirra manna, sem hafa aamið þessi undursamlega vitlausu' lög, naglaskapur aem í sjálfu sér gerir hvorki til né frá, en gera þó getur tæplega orðið til að auka virðingu íyrir þeasum skrælingjalögum. Enn er mælt gvo fyrir í gömu grein, að skipstjóri akuli einnig skýra frá hve mikið áfeDgi hann hafi meðferðis sem gkip3Íorða, og að ekki megi hann á neinn bátt láta af hendi eða leyfa skip- verjum að láta af hendi áfengi til annara manna enn lögakráðra skipverja ginna, meðan hann er í höfnum inni eða í landhelgi við ísland. Þetta ákvæði er ekki síður gagnglaust enn hitt. Hvaða lögreglustjóri, eðajafnvel templaranjógn- arar, geta gengið úr akugga um, eða varnað því, að útlond akip, t. d. botn- vörpungar, láti af hendi áfengi til landa- manna úti í sjó, hvort heldur sem er innan landhelgislínunnar eða utan henn- ar? Hvernig á Iíka alíkt að aannast upp á gkipstjóra? Það getur ekkiorð- ið á annan hátt enn þann, að sá segi til nafng gkipsins, er fékk þar áfengið. En er það sennilegt, að nokkur fariað segja til ogbaka þannig akipítjóranum þunga gekt, eftir að hafa þegið af hon- um áfongið? Slíkum drengskap(l) gera þó þrælalögin ráð fyrir hjá íbúum þegga landg. Það megum vér þó fullyrða að fylgismenn þessara laga munu ekki sjá þann ávöxt af lögunum fyr en hinna göfgandi áhrifa þeirra hefir notið við í mörg ár. Nei, öll þessi grein í heild sinni er alls einkis virði og hlægileg. Engum dettur í hug að hlýða henni, gem ann- ars ætlar sér að ná í áfengi, enda er tæplega við því að búast, vegna þess að lítil sem engin t'ók eru á að fram- fylgja henni. Eftir að bannlögin eru gengin í gildi, má ganga að því vigu, að eigi all-lítil verslun verði rekin með áfengi einmitt úti á sjó, annað hvort ut- an cða innan landhelgislínunnar, af út- Óvenjulegt svívirðuverk. Um aíðustu helgi var Sophus nokkur Hansen settur i gæaluvarðhald, aakaður um óvenjulega ógeðalegt óþokkabragð, að því er sagt er í bænum og gatt mun vera, hvorki meira né minna en nauðg- unartilraun við 2 ára gamalt stúlku- barn. Telpan og bróðir hennar, sem var lítið eitt eldri, höfðu verið að leik þegar Hanaen þessi kom að þeim. Hafði hann boðið drengnum 10 aura til að koma með systur gína npp á tún, og þar reyndi hann avo að framkvæma níðinga- verkið. Þegar börnin komu heim til aín sögðu þau foreldrum sínum frá hvað fyrir hafði borið, og komst von bráðar upp hver maðurinn var. Sem betur fer mun barnið ekki hafa sakað neitt. Próf mun vera farið að halda yflr manninum, en ekki eru þau orðin opin- ber ennþá. Þó hefir það frést af þeim, að maðurinn hafi þegar i atað játað uppá aig glæpinn. Sophus Hansen er 18 ára gamall, og hefir undsnfarið verið við vinnu hjá Steinolíufélaginu. Honum er þannig lýat að hann sé stór, feitur og slyttÍBlegur, sljór og einsog sísofandi, og segja kunn- ugir, að gennDÍlega muni hann frekar eiga heima á Kleppi enn í hegningar- húsinu. Þess þykir rétt að geta, að hann kvað aldrei hafa bragðað vín í óhófi, eftir því sem kunnugir «egja. Um kosningarnar. (Aðsent). Nú mun vera fastráðið, hverjir bjóði sig fram til alþingis í hinum ýmeu kjör- dæmum landtÍQg. Sjálfaagt má margt hér um segja, en ég skal að sinni einungis minnast á tvö þingmannsefni, s»m mér þykir furða, að skuli hafa boðið aig fram og enn meiri furða, ef þeir skyldu ná koaningu, en það" eru þeir Björn Jóngson, fyrv. ráðh, og Skúli Thoroddsen, fyrverandi sýslumaður. Enginn mun neita því, að þeir menn hafi verið miklum hæfileg- leikum gæddir og að þeir hafi unnið Iandinu gagn á sínum tíma, en jafnvel þó að þeir hafi slitið gér út á, að „púla fyrir föðurlandið," þá getur það ekki verið næg ástæða til að sendaþá áþíng nú, þegar þeir báðir hafa sýnt það op- inberlega, að gálarkraftar þeirra eru þrotnir. Ekki er of mikið til ætlast, þótt vænst »é, að þjóðin vilji hafa heilbrigða menn fyrir löggjafa og með fullum sálarkröft- um. Þó að ísafold og Þjóðviljinn telji þeasa menn „geniala," þá ber þeas að gæta að örskamt er öfganna á milli, og að atundum hefir það komið fyrir, að þegar alegið heflr út í fyrir aumum and- ans mönnum (t. d. Nietgche) heflr heim- urinn í fyrstu ekki getað áttað aig á, hvort það væri djúpakygni eða brjálsemi, Samt gem áður held eg að fáir, er hlýdda á fyrirlestra B. J. um uppfræðglu og upp- eldi barna í vetur, hafi verið í vafa um, að hér væri verulega veiklaður maður að tala; ekki heldur ætla eg, að mörg- am þeirra er leaið hafa ávarp Skúla til frönsku þjóðarinnar og bréf hans til hina enska ristjóra hafl blandaat hugar um, að andlega fríakur stjórnmálamað- ur mundi naumast hafa ritað alíkt En

x

Ingólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ingólfur
https://timarit.is/publication/189

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.