Lögrétta - 16.04.1919, Page 2

56
LÖGRJETTA
Jörðin Kalfakot í Mosfellsveit 12,2 hndr. að dýrleika, eign dbs
J. Kr. prófessors, er til sölu, hvort sem vill með, eða án áhafnar.
Jörðin verður laus 14. maí n. k.
í umboði skiftaráðanda.
Bene<l. S. Þórarinsson.
LÖGRJETTA kemur út á hverjum mið-
vikudegi, og auk þess aukablöð við og við,
Verð kr. 7.50 árg. á íslandi. erlendis kr.
10.00. Gjalddagi 1. júlí.
stóS á þar (t. a. m. nú síSast á fer-
aldarminningar-hátíS siöbótarinnar).
Jeg lít því svo á, aS slík fjelags-
stofnun og hjer er ráðgerö, sje í alla
staSi timabær og sjálfsögS. Slíkt fje-
lag mundi áreiSanlega verSa til góSs
og einungis til góSs. Oss hjer heima
mundi vera hagur aS því, svo margt
son vjer gætum af Vestur-lslending-
um lært, ogVestur-íslendingar mundu
græSa á því, svo mikill styrkur sem
þeim yrSi þaS í baráttu þeirra fyrir
viShaldi þjóSernis og tungu þar
vestra, sem er þeirra mesta áhuga-
mál og engum ætti aS vera skyldara
er, oss aS stySja. Saga vestur-íslenska
þjóSarbrotsins er í öllu tilliti lær-
dómsrik. Hún er átakanleg baráttu-
saga — saga um baráttu fyrir tilver-
unni, sem ekki getur annaS en vakiS
aSdáun vora, er vjer kynnumst henni,
og lærdómsríka tel jeg hana ekki síst
fyrir þaS, hve fagurlega hún sýnir oss
hver málmur er enn þá í íslendings-
eSlinu. Og því betur, sem vjer kynn-
umst þeirri baráttusögu, þess skiljan-
legra verSur oss sumt þaS í fari Vest-
ur-íslendinga, sem oss hefur falliS
lakast í geS og skapaS meS oss þá
þvkkju, sem stundum hefur viljaS
bóla á. Kritik þeirra á ýmsu hjer
heima er sálfræSislega skiljanleg. Og
ánægja þeirra meS sjálfa sig, sem
stundum gægist fram, er þaS ekki
síSur. Baráttulíf þeirra fyrir tilver-
unni og sigrar þeir, sem svo margir
þeirra hafa unniS í þeirri baráttu hef-
ur hlotiS aS móta lyndiseinkun þeirra
og styrkja sjálfsafvitund þeirra. Vjer
gerSum vel í aS minnast þess, aS all-
ur þorri útfluttra landa vorra hefur
komiS vestur meS tvær hendur tóm-
ar og getur þakkaS eigin orku og hag-
sýni aS afkoma þeirra hefur orSiS
jafngóS og hún er. MeS stakri sjálfs-
afneitun og dugnaSi hafa þeir rutt
sjer braut í hinni nýju heimsálfu og
yfirleitt hefur gamla landiS eldrei
haft nema sóma af þessum útfluttu
börnum sínum, þótt vitanlega kunni
þar ekki síSur en annarstaSar aS
vera misjafn sauSur í mörgu fje. Jeg
verS því, eftir litlum kynnum mínum
af löndum vorum vestra, aS líta svo
á, aS þeir verSskuldi allan þann
stuSning af oss sem vjer getum þeim
í tje látiS í baráttu þeirra fyrir varS-
veitslu þjóSernis og tungu, og óska
þess því einlæglega, aS sú fjelags-
stofnunar-hugmynd, sem hjer er bor-
in fram, megi fá sem bestan og mest-
an byr meS oss hjer heima og megi
verSa til þess á komandi tíS, aS skapa
samúS og samvinnu méS íslending-
um austan hafs og vestan, og treysta
böndin, sem sameina ass svo sem
bræSur — svo sem börn einnar og
sömu móSur.
Fundarstjóri: Um leiS og
jeg ber upp þessa tillögu um aS stofna
fjelag til aS efla samhug og samvinnu
meSal íslendinga vestan hafs og aust-
an, vil jeg leyfa mjer, eins og fleiri
sem talaS hafa, aS láta í ljósi þakk-
læti til þeirra manna, sem gengist
hafa nú fyrir aS fjelagsskapur þessi
verSi stofnaSur. Má í rauninni furSa
sig á, aS þaS hefur ekki veriS gert
fyrri. Vil jeg mæla.hiS besta meS
því, aS fjelagiS sje stofnaS, enda þótt
jcg viti aS engra meSmæla minna
sje þar þörf, þar sem allir sem hjer
eru staddir munu vera ákveSnir i aS
gera þaS.
Einungis vildi jeg í sambandi viS
þaS, sem kandidat S. Á. Gíslason
sagSi, aS hann vildi ekki gerast neínn
spámaSur um þaS, hvort tunga vor
gæti varSveitst hjá þjóSflokki vor-
um vestan hafs, láta í Ijósi þá föstu
sannfæring mína, aS þaS megi vel
verSa aS tungan varSveitist, þótt ekki
sje sagt eilíflega, þá um óákveSinn,
Iangan tíma, svo langan, sem okkur
er nokkur þörf á aS hugsa fram í
tímann. ÞaS er kunnugt, aS smáþj.óS-
flokkar og þjóSabrot hafa varSveitt
tungu sína öldum saman viS hliSina
á voldugum heimstungum. Og ef svo
má verSa ósjálfrátt, án þess aS nokk-
uS sje sjerstaklega aS því unniS, hvao
ætti þá ekki aS mega takast, þegar
til þessa væri lagt fram ákveSiS starf
rneS föstu skipulagi. Hinu þarf ekki
aS lýsa, hversu afar mikils vert þaS
er fyrir þjóS vora, aS tungan varS-
veítist hjá löndum vorum vestan hafs.
A meSan hún glatast ekki, þá eru
þeir oss ekki glataSir, þá má aS miklu
leyti segja, aS vjer eigum þá enn þá.
Þótt vjer eigum þá ekki fyrir sam-
borgara eSa skattgjaldendur í þjóS-
fjelagi voru, þá eigum vjer í þeim
aSra fjársjóSi sem ekki eru síSur dyi-
mætir. ÞaS hefur svo margar hliSar
og er öllum, sem hjer eru, svo ljóst,
aS jeg þarf ekki aS reyna til aS lýsa
því. BiS jeg svo afsökunar á þess-
um óþarfa orSum, þar sem allir munu
þó hjer vera staSráSnir í aS ljá liS
sitt þessum fjelagsskap.
Var þá boriS undir atkvæSi fund-
armanna, hvort þeir væru því fylgj-
andi, aS stofna fjelag til aS efla sam-
hug og samvinnu milli íslendinga
vestan hafs og austan og greiddu all-
ír því atkvæSi. Þá var nokkuS rætt
um þaS, hversu stofnfundi skyldi
haga og hve viStækt sviS fjelaginu
skyldi ætla. Tóku til máls: SigurSur
Jónsson ráSherra, SigurSur SigurSs-
son alþm. og Ágúst H. Bjarnason
prófessor, er aS lokum bar fram til- j
lögu um þaS, aS kjósa fundarboSend- 1
ur í nefnd til aS semja frv. aS lög-
um fyrir fjelagiS og undirbúa aS öSru
leyti stofnun þess. Var þaS samþykt
í einu hljóSi. AS endingu skrifuSu all-
ir fundarmenn nafn sitt á lista, sem
væntanlega meSlimi fjelagsins.
Um auknar samgöngur
á Hvalfirði
Eins og kunnugt er, gengur Hval-
fjörSur inn úr Faxaflóa, er fjörSui-
inn skerjalaus og innsigling hin besta
stærstu gufuskipum; dýpi fjarSarins
víSast 15 faSmar og þaSan af meira.
Um allmörg ár hefur vjelbátur fariS
fleiri og færri ferSir um fjörS þennan
meS 400 kr. árlegum styrk úr lands-
sjóSi; er nú styrkur þessi svo lítill,
aS naumast er hægt aS fá neinn bát
til ferSa þessara, eSa aS minsta kosti
aS eins örfáar ferSir. FerSir þessar
eru því algerlega ófullnægjandi, og
má svo heita, aS engar samgöngur
sjeu nú um fjörSinn, nema er ein-
stakir menn kaupa vjelbát til eigin
þarfa, eSa efnaSir ferSamenn, sem
cetla úr Reykjavík til NorSurlands,
stytta sjer leiS meS því aS láta vjel-
bát flytja sig norSur á HvalfjarSar-
strönd, sem er tæp 3 tíma vjelbáts-
ferS úr Rvík, en senda hesta sína
landveg fyrir innan fjörSinn. Hafa
menn meS því sparaS sjer heila dag-
leiS, eSa 10—12 tíma erfiSa landvegs-
ferS.
Mikil nauSsyn ber til aS ráSa bót
á samgönguleysi þessu og þaS svo
nærri höfuSstaS landsins. Vil jeg nú
leyfa mjer aS koma meS þá tillögu,
aS Faxaflóabáturinn verSi látinn taka
aS sjer HvalfjarSarferSirnar meS
talsvert auknum styrk úr landssjoSi,
og teldi jeg best viS eiga, aS hann
jafnframt flytti norSanpóstinn til
FlvalfjarSarstrandar, og færi þannig
30 áætlaSar póstferSir á ári. Skyldi
áætlunadagur úr Reykjavík vera 1
—2 dögum fyrir BorgarnesferSirnar.
KostnaS þann, sem af þessu stafaSi,
mætti aS nokkru leyti vinna upp meS
þvi, aS þá legSist niSur styrkurinn
til vjelbátaferSanna um fjörSinn, sem
annars væri óumflýjanlegt aS hækka,
?.S minsta kosti um helming; auk
þess spöruSust meS þessu móti auka-
póstferSirnar frá Akranesi aS MunaS-
arnesi og einnig póstferSirnar úr
Eeykjavík upp í Kjós, meS því aS
póstbáturinn mundi koma viS á Lax-
vogi í hverri ferS. Á þennan hátr
ynnist talsvert upp í kostnaSinn vit>
þessar fyrirhuguSu ferSir.
Loks er aS athuga flutningaþörf-
ina. Hún er áreiSanlega aS aukast og
mun aS öllum líkindum aukast all-
mjög i framtiSinni, eigi síst meS bætt-
um samgöngum. Fyrir fám árum hef-
ur veriS stofnaS Kaupfjelag Hval-
fjarSar; nær nú yfir HvalfjarSar-
strönd, Kjós, Skilmannahrepp, Svína-
dal og framhluta Skorradals; þá er
og ofarlega á baugi, aS stofna slátur-
hús viS fjörSinn. Þetta tvent mun
hafa talsvert aukna flutninga í för
meS sjer. Fólksflutningar mundu og
verSa töluverSir, þar sem sjóferSin
þessa IeiS er talsvert styttri en um
BorgarfjörS. — Benda má og á, aS
Reykjavíkurbær gaeti, ef samgöngur
væru í lagi, fengiS hjeSan úr Hval-
firSi: smjör, mjólk, hey o. fl., svo
um munaSi; en þetta alt vantar nú
bæinn tilfinnanlega. Vegna sam-
gönguleysis fer Reykjavik allmjög á
mis viS þetta, sem óefaS gæti veriS
til mikils hagnaSar, bæSi fyrir fram-
k leiSendur og neytendur, og má þó
heita, aS fjörSurinn sje ekki langt frá,
þar sem, eins og áSur er sagt, ekki
er lengra en 3 kl.tíma ferS á vjelbát
úr Reykjavík hingaS.
Jeg hef nú meS fám orSum drepiS
á þetta mál, og tel jeg þaS þess vert,
aS því yrSi meiri gaumur gefinn;
mundi þaS verSa til mikilla hagsbóta
fyrir Reykjavík og nærliggjandi hjer-
uS, og greiSa fyrir eSlilegum viS-
skiftum og samgöngum nær og fjær.
Vænti jeg, aS póststjórn, gufubáts-
fjelag Faxaflóa og alþingi taki þetta
samgöngumál til rækilegrar athug-
tinar og framkvæmda, svo fljótt sem
því verSur viS komiS.
E. Th.
W. S. C. Russell.
29. september siSastl. andaSist á
heimili sínu í New Hampshire í
Bandaríkjunum, úr spönsku veikinni,
Watermann S. C. Russell, Ameríku-
maSurinn, sem hafSi tekiS þeirri
trygS viS ísland, aS hann kom
hingaS um hríS ár eftir ár fyrir
stríSiS og dvaldi hjer á sumrin. —
Fyrst kom hann hjer 1909, síSan
1910, 1911 og 1913. 1 tveim af þeim
ferSum var frú hans meS honum.
1914 kom út eftir hann í Boston bók
um ísland (Iceland. Horseback tourns
in Saga land), vandaS verk meS
mörgum myndum, gerSum eftir ljos-
myndum, sem höf. hafSi tekiS hjer á
ferSalögum sínum. í bókinni ber hann
íslensku þjóSinni mjög vel söguna,
og hann er hrifinn af landinu og sögu
þess. Munu fáir útlendingar hafa
skrifaS um land okkar og þjóS af
meiri velvilja en þessi maSur.
„Heimskr.“ flytur grein um Rús-
sell 12. febrúar siSastl. — Hann var
fæddur í Woodstock-hjeraSi í Banda-
ríkjunum í aþríl 1871, gekk menta-
veginn og útskrifaSistaf Bates-háskól-
anum 1893. HafSi lagt stund á enskar
bókmentir. Var svo um nokkurt skeiS
kennari viS æSri skóla í Manchester,
Remington og Springfield. Eftir aS
hann fór aS ferSast hingaS til lands,
hjelt hann oft fyrirlestra um ísland
og sýndi myndir hjeSan.'Hann segir
meSal annars: „.... þjóS þesái vek-
ur mig til athugunar. LandiS var ekki
bygt af þýjum eSa þrælum. Hinir
fornu kappar víkingatímabilsins eru
mennirnir, sem tóku sjer dvöl milli
ísa og eldfjalla íslands og sögSu þar
sögur hreystiverka sinna.“ — Um ís-
lendinga nú á tímum segir hann:
„Þeir eru góS, ráSvönd og gestrisin
þjóS; góSgerSasamir hverir viS aSra
0g viS þá annara þjóSa menn, sem aS
garSi þeirra ber. Gestrisnin íslenska
á fáa sína líka......Bókmentirnar
heilla mig. Tungan, sem nú er dauS
í hinum fornu dölum Noregs, er lif-
andi mál á íslandi. ÞjóS þessa lanas
les fornsögur sínar, sagnir margra
a!da gamlar, meS eins góSum skiln-
ingi og vikublöSin." — Heimskr. seg-
ir, aS skýringar hans á sögu íslands
cg lýsingar á þjóSinni í heild
sjeu ekki lausar viS öfgar meS köfl-
um, en bók hans sje þrungin af hlý-
hug í garS íslensku þjóSarinnar. —
Þetta kemur og vel fram í kvæSi eftir
hann, sem er í bókinni, og fylgir
þaS hjer í lauslegri þýSingu eftir rit-
sijóra þessa blaSs. Enska fyrirsögnin
er „Iceland revisited."
ísland.
Eftir \v. S. C. Russell.
Þú, kæra ísland, eyjan fríS!
ÞaS er svo ljúft um sumartíS
aS ferSast um þinn fjallasal
og finna’ í dölum bændaval.
ViS opnar dyr er útrjett hönd
viS alla vegi’ um dal og strönd.
Þú heillar enn þá huga minn,
ef heilsa’ jeg þjer í annaS sinn.
Þú vorsins daga ljóma land
meS ljósra nátta gullinband
um hamrastall og hnjúkafjöll,
sem hreykja’ á tindum bjartri mjöll;
meS veglaust heiSavídda land
og vatnaglaum um hlíS og sand.
Þú töfraey meS ís og bál
átt ætíS hlut í minni sál.
Þú dimmra nátta draumaland
meS dauSa’ 0g vetrar ógna grand,
meS norSan kulda storma stríS
og steypijelja kafaldshríS,
en heimilanna hlýju’ og ró
í heiðadal á kafi’ í snjó!
Ó, stormsins kongur, still þinn mátt!
ViS strönd og dal vert þú í sátt!
Þú hríms og elda jötna jörS
tneS jökulgosa umbrot hörð
cg er eiturgufu spýr,
er glóSrautt jökultindinn flýr
hiS bráSna hraun, sem breiSir grand
og böl um gróiS sveitaland,
— ber hátt meS sigri öld af öld
þinn eldfjallstind með jökulskjöld!
Þú skálda’, söngva og sagna ey,
sem sögufræSum gleymir ei
um hreystiþjóS frá heiSnum siS,
sem hefndir blóSs ljet trufla friS,
uns krossins máttur stríSsins stál
gat stilt, og mýkt og göfgaS sál.
Þjer menta gyðjur gleymi ei,
þú goSum trygga Snorra ey!
Af vetrum herjaS, vígt af sól,
þú víkinganna forna ból,
er kusu sæstríS heldur hörS
en Haralds ok á feðra jörS,
og reistu’ á áSur auSri slóS
upp arinstöSvar frjálsri þjóS!
Þú hörpuland meS hetjulýS,
þitt haldist frelsi alla tíS!
Wilson forseti.
Hann er nú sá maður, sem allar
hlutlausar þjóSir munu óska, aS hafa
mætti sem mest áhrif á síSustu úrsht
friSarsamninganna og lyktir hinnar
íniklu heimsstyrjaldar. Og ekki mættu
þær þjóSir, sem undir hafa orSiS, síS-
ur óska þess. ÞaS virSist svo sem
Vv’ilson forseta hafi veriS meiri alvara
en öSrum höfuSforkólfum banda-
mannaþjóSanna meS þau hin fögru
loforS, sem þeir gáfu meðan á stríS-
inu stóS, um óhlutdræga og sann-
gjarna framkomu, er sigrinum væri
náð. Því verSur ekki neitaS, aS langt
er frá þvi, aS þau loforS hafi veriS
haldin. Wilson hafSi í ræðum sínum
sett fram þær kenningar, sem allít
ófriSaraSilar loks urðu ásáttir um,
að leggjast skyldu til grundvallar fyr-
ir framtíðarfriði. En í hópi friSar-
þingsmannanna virðist helst svo sem
hann hafi að mestu leyti staðiS einr,
uppi, er á reyndi um efndirnar, og
þaS er ósjeð enn, hverju hann fær þar
á orkað, og hver úrslitin verSa aS
lokum. — Hjer verSur í fáum drátt-
um sagt fá æfiferli Wilsons forseta.
Hann er nú 62 ára gamall. í föður-
ætt er hann íri, en í móSurætt Skoti.
Afi hans kom til Ameríku frá írlandi
áriS 1807. FaSir Wilsons var próies
sor suSur í Virginíu, og þar ólst Wil-
son upp. 19 ára gamall varS hann stú-
clent og fór þá á Princetonháskólann
i New Jersey, var þar 4 ár og las
heimspeki, sögu, ríkisrjettarfræði og
bókmentasögu. Á þeim árum fór hann
aS skrifa greinar í blöS og timarit
og tók mikinn þátt í kappræSum há-
skólanna. Doctor i heimspeki varS
liann viS Johns Hopkins-háskólanu
1886. Eftir þaS var hann um hríð
kennari við ýmsa háskóla, en varS
svo prófessor viS Princeton-háskól-
ann í rjettarfræSi 0g þjóðskipulags-
fræði og gegndi því embætti í 20 ár.
10 árin síðari var hann rektor há-
skólans.
5 árum áSur en Wilson fjekk pró-
fessorsembættiS hafSi hann kvænst.
Kona hans hjet Ellen Louise, fædd
Axon, prestsdóttir frá Georgíu. Þau
voru 29 ár í hjónabandi og eignuSust
3 dætur. Ein af þeim er nú gift fjár-
málaráðherra Bandaríkjanna, Mac-
Adoo. Wilson misti konu sína 1914,
en kvæntist í annaS sinn 18. des. 1915.
SiSari kona hans var áSur ekkja og
hjet Mrs. Edit Norman Galt, fædd
Bolling. Þetta síðara hjónaband er
barnlaust.
Meðan Wilson stýrðí Princetonhá-
skólanum urSu þar allmiklar breyt-
ingar, 0g var hann forgangsmaSur
þeirra. ÁSur hafSi sá orSrómur farið
af skólanum, að ríkir menn gætu
keypt sjer þar betri prófsvottorS en
þeir hefSu unnið til, og sótti jivi
þangað mikið af auSmannasonum,
sumir ekki sem best lagaðir til.bók-
náms. Kring um skólann voru um
30 skrautbyggingar, og þar bjuggu
þessir ríku stúdentar, lifðu í eyðslu-
semi og óhófi og höfSu ekkert sam-
neyti viS þann flokk stúdentanna, sem
fátækari var. Þegar Wilson tók vjS
stjórn skólans, ásetti hann sjer aS
breyta þessu, sagSi, aS skólinn ætti
ekki aS vera neinn oddborgaraskóli,
lieldur alþýSIegur háskóli, og setti á
hann annaS fyrirkomulag í samræmi
við þær kenningar sínar. En þessar
breytingar höfðu mætt megnri mót-
stöSu, einnig frá hálfu margra/ af
kennurum háskólans. Og er frá leiS
skutu nokkrir auSmenn saman 750
þús. dollurum og buðu aS gefa há-
skólanum þaS fje til þess aS koma
upp fyrir þaS byggingum í samræmi
viS gamla fyrirkomulagiS. Wilson
neitaSi aS taka viS þeirri gjöf og
sagSi í svari sínu, aS hann metti meira
hugsjónir en peninga. Út af þessu
reis allmikiS blaðaumtal, og vöktu
mótstöSumenn Wilsons þaS. En hann
varSi sinn málstaS 0g ljet sig ekki.
AuSmennirnir buSu ]iá fram 4 milj.
dollara handa háskólanum, ef fyrir-
komulaginu fengist aftur breytt í
gamla horfiS. Wilson sagSi einn: nei
En kennáraráS skólans þóttist ekki
geta vísaS frá stofnuninni svo stórri
giöf og samþykti aS lýsa yfir, aS há-
skólinn tæki á móti henni, hvaS sem
rektor segSi. Wilson sagSi þá af sjer
rektorsembættinu og fór frá háskól-
anum.
En þetta varS upphaf aS stjðrn-
málaafskiftum hans. Sagan flaug á
l indanna vængjum um öll Bandarík-
in, aS þarna væri maður, sem hefSi
rþverneitaS aS taka á móti 4 miljónum
dollara og sagt af sjer góSu embætti
heldur en aS láta undan. Margar
raddir heyrSust, sem kváSu svo viS,
aö maSurþessi mundi helst eiga heima
á vitlausraspitala. En aSrar komu
líka fram, sem sögSu, aS einmitt slíka
menn vantaði Bandaríkin nú tilfinn-
anlega inn í stjórnmálalífiö, og þær
raddirnarurðu miklu háværari.Demó-
kratarnir í New Jersey fundu þá upp
á því, aS bjóSa Wilson aS hafa hann
í kjöri til ríkisstjóraeinbættisins. ÞaS
er sagt, að flokkur þeirra hafi haft
margar syndir á samviskunni frá eldri
árum og hafi hugsaS sjer aS hylja
þær gleymsku meS því aS tefla nú
fram þessum mjög svo umtalaSa, ó-
eigingjarna manni. Og þetta galst
vel. Wilson setti nokkur skilyrSi, og
flokkurinn fjelst á þau. Svo náSi
hann kosningu til ríkisstjóraembætt-
isins í New Jersey 1910, meS 50 þús.
atkv. meiri hluta, en viS næstu kosn-
ingar á undan hafSi mótflokkurinn
haft 80 þús. atkv. meirihluta í ríkinu.
ÞaS er sagt, aS megn spilling hafi
veriö ríkjandi í stjórnmálalífinu í
New Jersey, er Wilson tók viS stjórn-
artaumunum, og aS þeir menn, sem
hæst höfSu spilaS í þeim happdrátta-
leik hafi gert lítið úr, aS skóla-
meistari sá ætti mikið erindi inn í
þeirra viðureign. En þaS reyndist
á annan veg. Hann átti þangaS ein-
mitt mikiö erindi. Hann ruddi til bæSi
i sinum flokki og mótstöðuflokknum,
beitti sjer gegn auömannasamtökun-
um og kom fram mörgum endurbót-
um, svo aS stjórn hans í New Jersey,
þau 2 ár sem hann var þar rikisstjóri,
er sögð hafa orðið til fyrimyndar öðr-
um ríkjum Bandaríkjanna.
í júní 1912 komu Demókratafull-
trúar úr öllum Bandaríkjunum saman
á þjóSfund í Baltimore, til þess að
koma sjer saman um, hvern þeir
skyldu hafa í kjöri við næstu for-
setakosningar, sem þá voru fyrir dyr-
um. Áhuginn var mjög mikill í
flokknum, því mótflokkurinn haföi
um mörg undanfarin ár ráöiS for-
setavalinu, en nú fyrst voru líkindi
til aS Demokratar gætu sigrað, því
Repúblikanaflokkurinn var klöfinn,
og hjelt annar klofningurinn Taft
fram, en hinn Roosevelt. Einkum
voru það tveir menn, auk Wilsons,
sem nú kom til orða aS hafa í kjöri
viS forsetakosningarnar af hálfu
Demókrata. Annar var Champ Clark
rikisstjóri frá Missouri, og hafSi
bann stuSning Tammanyfjelagins frá
New York, er átti marga fulltrúa á
fundinum, en hinn var Harmon rikis-
stjóri frá Ohió. Það kom þó fljótt
í ljós, að baráttan mundi standa milli
þeirra Clarks og Wilsons. Fyrsti
mælikvarðinn á fylgi frambjóðend-
anna var þaS, hve mörg og langvinn
húrraóp fylgdu tilkynningunum um
framboð hvers Um sig. Þegar tilkynt