Njörður - 26.11.1916, Side 1

fltlllllHMIIHIIIIHKXIIIMIIIttKIIIIIIIIIIIIHIIHilllUlllllllllllllllllllllllllillllliUU
: Yerð hvers ársfjórð- j
; ungs (15 blöð) kr. 0,75 ;
; er greiðist fyrirfram. :
S Erlendis 4 kr. Arg. |
?i|'||iiiii|hihiiiihih|iiiii|:íih|iuiuiiii‘I<iiií|'i|ii|h|'i|iiiiii^iii|iuii|i|iiiu
-►5í Ritstjóri: síra Gruðm. Gruðmundsson. &*-
giiiiiiiuiiiiiwiiiuiiiiiriiiiKiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiituiiiHiiiiinuiHini
| Kemur vanalega út
1 einu sinni í viku og
: aukablöð við og við.
: Alls 60 blöð á ári.
J\s 39.
ísafjörður, 26. nóv.
1916.
Mj ólkurskortur.
Kvenfélágið „H Li í F“ heldur =====
«ÖSSEæHSS» O m TO Ó 1 U <33SBESSS3E2»
= þann 3. desember næst komandi. =
Þeir, sem kynnu að viljastyrkja félagið með gjöfum til tombólunnar,
geri svo vel að snúa sér til frvi I >ór(lisnr 11 gilsdóltni'.
Mjólkin er eÍD sú besta fæða,
sem til er.
Hún er alveg ómissandi fyrir
börnin, marga sjúklinga og flest
gamalmenni.
Öllum er hián holl og flestum
þykir hún góð, annaðhvort tóm
eða með öðrum mat.
Lifa má besta lífi á mjólk, fiski
og kartöflum eða brauði þó ekki
fáist fleiri tegundir matar.
Sama er með kjöt í stað fiskjar.
Margar aldir lifðu Islendingar mest-
megnis á mjólk, fiski og kjöti.
Óhætt má segja, að einna mest
hafi verið lifað á mjólk á fyrri
öldum Islandsbygðar.
Ber kúafjöldinn þess ljósan vott.
Eftir að kúnum var fækkað og
meiri stund lögð á sauðfjáreign,
þótti þó ávalt nauðsynlegt að hafa
talsverða mjólk daglega, auk skyrs-
ins, sem aldrei mátti vanta, ef eigi
skyldi verða búsvelta.
Sögðu svo góðir bændur, að á
hverju búi þyrfti að vera kýr fyr-
ir 4 menn, þó vel væri lagt til að
öðru leyti.
' Ef gjört er ráð fyrir, að meðal
kýrnyt hafi verið 2000 pottar, og
lélegri kýr voru varla taldar al-
andi, ætti hver maður að hafa haft
500 potta að meðaltali um árið,
eða freklega l1/, pt. á dag. Þetta
mun talið fremur of lágt en of
hátt.
Með þessu kúabúi mun hafa ver-
ið safnað nokkru smjöri til sölu.
Því skal láta svo heita, að á hvern
mann hafi komið 1 pt. af nýmjólk
til fæðis á dag.
Þó gert sé ráð fyrir svo fjöl-
breyttu fæði sem best þykir henta,
þar með nægilegu sykri og feiti,
mun varla hentugt að hafa minni
mjólk, en sem svarar hálfum potti
daglega á mann. Sennilegt tel
ég að þetta sé of lítið.
En því meir, sem fæði og að-
búnaði er ábótavant, því meiri
ætti mjólkÍD að vera.
Eins og hagar til hér í bænum,
mundi ekki veita af gamla laginu,
potti á mann daglega.
Yist er engi matur nú, að fiski,
ef til vill, undanteknum, jafn ó-
dýr eftir gæðum sem mjólkin, með-
an potturinn ekki fer upp úr 32
aurum.
Kaupandi er hún, í samanburði
við kjöt, brauð og feitmeti, á 40
aura pt.
Hitt er vitanlegt, að flestum, sem
helst þurfa, er um megn að kaupa
hana slíku verði og hlytu því að
vera án hennar, þó hún væri föl.
En því er svo sem ekki að heilsa.
I bænum er hinn mesti skortur
á mjólk.
Undanfarin 10 ár hefir aldrei
verið nóg mjólk á boðstólum, nema
svo sem fjórða part úr árinu, en
langmest vantar nú á að svo sé.
Bæjarbúar eiga svo sem 25 kýr;
í sumar voru þær nokkru fleiri.
Setjum svo að telja megi 30 kýr
í bænum, sem til jafnaðar mjólki
2500 pt. hver og að annað eins
komi inn í bæinn frá bændum.
Það yrðu 150 þúsund pt. á ári.
Þar við bætist sauðamjólk og geita,
sem ég áætla 30 þús. pt.
Þetta er til samans 180 þúsund
pt. Séu bæjarbúar taldir 1800
koma 100 pt. á hvern um árið.
Nú eru þeir Htið fleiri, svo
varla þarf að gjöra ráð fyrir að
þessi áætlum sé til muna of lág.
Gjörum samt til vara ráð fyrir,
að þetta sé þriðjungur af þeirri
mjólk, sem bærinn þyrfti ef vel
væri.
Ætti þá að vanta 360 þúsund
pt. eða nálægt 150 kýrnytir.
Þenna viðauka er ómögulegtað
fá með fjölgum kúa, fyr en eftir
UK komið beint frá Ameríku:
Margar teg. af ávöxtum,
þurkuðum og niðursoðnum; sömu-
leiðis Sardinur og Lax. Steikt
nautakjöt og m. fl.
Alt mjög ódýrt.
Versl. G. Jónasson.
hver veit hvað langan tima, með
því að rækta upp fjörðinn.
Ókleyft má kalla, í öllu falli
fyrir efnalitla, að kaupa hey úr
öðrum héruðum og innanhéraðs
fæst það ekki nema af skornum
skamti.
Eins og nú hagar til, mun kosta
800—1000 kr. að eiga hér kú, ef
alt skal kaupa fullu verði.
Er það hvorki gróðavænlegt rík-
um né mögulegt fátækum.
Eina ráðið til að auka til muna
mjólkina, er að fjölga geitum. Býst
ég við að 6 geitur muni með góðri
meðferð og hirðÍDgu mjólka á við
rneðal kú.
Sumir segja að 5 muni duga.
Fóður þeirra, þó 6 væru, yrði stór-
um ódýrara en kýrfóðrið og mörgu
heimili væri mikill styrkur að eiga,
þó ekki væri nema 2—3 góðar
geitur, sumum hagsbót að einni.
Tvö hundruð og fimmtíu til þrjú
hundruð geitur, ættu bæjarmenn
að útvega sér svo fljótt sem kost-
ur er á. Yæri það mikil bót frá
því sem er, og eftir það auðvelt,
að fjölga þeim smátt og smátt.
Sennilegt er að geitur mætti fá
norðan úr Þingeyjarsýslu, ef pant-
aðar væru í tima.
Menn ættu að taka sig saman
og kaupa ekki færri en 150 strax
í vor.