Norðri - 25.10.1913, Side 3

Nr. 34
NORÐRI
113
„ S júkrasamlag Akureyrar”
Aðalfundur verður haldinn föstudaginn 31. okt. þ. á. kl. 7 e. h.
í Goodtemplarahúsinu.
1. Framlagt yfirlit yfir tekjur og gjöld samlagsins, yfir þann
tíma af fyrri hluta reikningsársins, er það hefur starfað.
2. Gefið yfirlit yfir fjárhag samlagsins.
3. Rætt um ágreiningsmál milli stjórnarinnar og nokkurra sjúk-
linga, er vilja telja sig samlagsfélaga.
St/órnin.
Skýrsla Flensborgarskóla
í Norðurlandi.
(Aðsenl).
aNorðurl.* telur skýrslu þessa »fá-
skrúðugustu® skólaskýrslu er því hafi
verið send, án þess þó að geta um
hve margar skólaskýrslur blaðinu hafi
verið sendar.
t*að segir tvo af kennurum hafa ver-
ið »lánaða« frá barnaskóla Hafnarfjarð-
ar.« Lfkt mætti segja um einn eða jafn-
vel tvo af kennurunum við Gagnfræða-
skólann á Akureyri, að þeir séu lánað-
ir frá barnaskólanum þar. (Um það
dettur engum í hug að fást, ef sami
kennari er eigi látinn hafa nema hæfi-
lega marga kenslutíma í báðum skól-
unum. Annað mál væri ef kennari of-
hlæði sig kénslustörfum á fleiri stöðum,
einungis til að geta haft sem mest laun);
fyrir þetta er því varla hægt að telja
skýrsluna fáskrúðuga.
Ritstjórinn kveður ilt að átta sig á,
»hvernig ýmsar námsgreinar séu kend-
ar, því ónámkvæmlega sé skýrt frá því
í skýrslunni«. En þar sem bækur þær,
sem kendar eru í hverri námsgrein eru
taldar upp í skýrslu þessari ásamt tíma-
fjölda hverrar námsgreinar á viku, þá
virðist skýrslan bera með sér, það sem
hægt er að átta sig í á þessu efni, ekki
síður en aðrar skýrslur. En hvernig
námsgreinarnar hafi verið kendar (þ. e.
vel eða illa) munu fæstar"af skólaskýrsl-
um þeim, er blaðið hefir fengið, bera
með sér. Eitt má þó sjá af skýrslunni,
sem vert er að taka eftir, sem er, að
skólastjóri hefir kent 26 stundir á viku,
en það eru fleiri stundir en skólastjórar
við suma aðra skóla kenna. jafnvel við
barnaskóla, sumir taka heldur þann kost,
að auka tímakenslu til að létta af sér.
Að vísu vantar margt smávegis í
skýrslu þessa, t. d. um skemtanir nem-
anda. Svo sem skemtisamkomur, nýárs-
gleði, sumarfagnað o. fl. af slíku taki,
sem efasamt getur verið hvort nauð-
synlegt sé að prenta á landssjóðs eða
skólans kostnað.
Gæði hvers skóla fara meira eftir því,
hversu góð kenslan er, heldur en hversu
innihald skólaskýrslannar er teigt og
togað, meir eftir því, hvað skólinn í
reyndinni er, heldur en hvað reynt er
að láta hann sýnast á pappírnum.
Hingað ti! hefir Flensborgarskólinn
þótt hafa ágæta kennara, (meðal annara
hinn stórmentaða skólastjóra 0gmund
Sigurðsson) og allur bragur skólans í
bezta lagi, enda hefir hann í mörg ár
notið trausts og hylli Sunnlendinga;
jafnvel þótt hann hafi aldrei borist mik-
ið á, eða reynt að vekja eftirtekt á sér
með mikillæti og skrumi.
Sunnlendingur.
Eimskipafélagið.
Vesturlslendingar láta til sín heyra.
Landar vorir vestan hafs kusu nefnd
til að undirbúa þátttöku í Eimskipafé-
laginu fyrirhugaða, og er formaður
hennar Thomas fohnson þingmaður þar.
Hann sendi bráðabirgðastjórninni hér
svohljóðandi símskeyti 7. þ. m.:
Nefndin styður fyrirtœkið. Almenn-
ur fundur (massmeeting) fyrir þrem
vikum. Utlit gott. Umhyggja fyrir œtt-
jörðinni (patriotic grounds).
Skeyti þetta gefur beztu vonir um
góða þátttöku vestanhafs í hlutakaupi.
Sú mun lengi raunin á að íslending-
ar í Ameríku eigi tvö föðurlönd. Og
þeir gleyma ekki gamla landinu fyrir
því nýja. En það er spá vor að þeir
með þátttöku sinni leggi fyrsta plank-
ann í þau skip, sem áður langt um líð-
ur fara á milli föðurlandanna tveggja.
Og að skýra það skip sem fyrst fer
beina laið milli þeirra —■ er ekki erfitt.
Ætli mönnum komi ekki saman um að
láta það heita í höfuðið á þeim, er
fyrstur manna er kannaði veginn þann:
í höfuðið á Leif hinum heppna. „Leif-
ur heppni“ ætti sem fyrst að snúa
stafni í vesturátt. (Rvík.)
Síldarverksmiðjan
á
Dagvarðareyri
við Eyjaförð
brunnin.
Sá atburður varð í gærkvöldi
að eldur kom upp í íbúðarher-
bergi formanns verksmiðjunnar
meðan hann var að matast á öðr-
um stað í húsunum.
Líklega kviknað frá lampa eða
ofni. Þegar að var komið stóð
herbergið alt innan í björtu báli,
svo engum bókum eða skjölum
er þar voru varð bjargað. Eldur-
inn breiddist brátt út og náði
fullu valdi yfir timburbyggingum
sem verksmiðjan var í. Er þar
styzt frá að segja, að húsin brunnu
öll og alt timburverk í þeim.
Mikið af síldarméli og ýmsu öðru.
Nokkuð af lýsinu var fram á
bryggju og var sumu af því velt
í sjóinn og varð því mestu af því
bjargað svo og bryggjunni sjálfri.
Haldið er að verksmiðjan hafi
verið eldtryggð í ensku félagi.
Gufukatlar, og ef til vill fleiri járn-
vekrfæri, standa lítið eða ekki
skemdir eftir brunann.
Verksmiðjan var norsk eign og
byggð í fyrra.
„Vestri" segir 4, þ. m.:
»Heyfengur kvað vera með lakasta
móti hér á Vestfjörðunum svo og hér
i Utdjúpinu, og sama er að fretta sunn-
an úr Barðastrandar- og Dalasýslum. í
lnndjúpinu (0gur-, Reykjafjarðar og
Nauteyrar-hreppum) er heyskapur aftur
alment talinn í góðu meðallagi.*
Nýkomnar bækur
í bókaverzlun Kr. Guðmundsonar
Oddeyri.
Rúsund og ein nótt 4. bindi.
Paul Heise: Rómverska konan.
Ólöf Sigurðardóttir: Kvæði.
Þjóðvinaféiagsbækur.
Góðar stundir (hugvekjur).
För Gullivers. -
o. fl.
34
»Pað verða góðir nábúar'!« sagði Stefanía. »Hin eldri systranna,
Konstansa, er sögð fullveðja þegar hún er 21 árs.«
»Já,« sagði Hermann. »Það var undarlegt tiltæki af hinum gamla
hershöfðingja Kallenstjerna, að gera hana fullveðja þegar hún væri 21
ára. Hann gat aldrei skilið í því er erfingi hans, sem var af kvénkyninu,
ekki mætti hafa sömu heimtingu til erfðar eins og þó það væri sonur,
sem lögin okkar láta hafa meiri rétt en dóttur, og því bjó hann til þessa
arfleiðsluskrá. En annars hafa báðar systurnar fengið fyrirtaks mentun.
Og sú eldri er eins og alfullkomin kona, kurteis og gáfuð, sem mest
má verða.«
»Er hún orðin fullveðja?«
»Nei, hún er ekki nema 19 ára. En eg-sem eins og þið vitið er
formyndari hennar —, læt hana vera með í því að stýra eignum sínum
og systur sinnar, því þá kemst hún í skilning um það alt, áður en hún
tekur við því á sfna eigin ábyrgð.«
»En svona ung stúlka,« sagði Helfríður, »hlýtur að verða fremur
ókvenleg með því, að vafsast í því öllu.*
»Það get eg ekki skilið,« geliur Lange við. »Er það þá ókvenlegt
að hafa ekki nokkurn skilning um hlutina í hversdagslífinu?«
»Það er þó óvanalegt, að hugsa sér unga stúlku sitjandi við púlt
sem gjaldkeri, og vera að reikna út vexti og vaxta-vexti, með höfuðið
fult af peningagrufli.«
»Ungfrúin vill helzt hafa ungar stúlkur fávísar um alt annað en
skraut og þesskonar glingur, sem ekkert hafa vit á hvernig peningar
koma, eða hvernig þeir eyðast.«
*Hr. Lange! Ef að hugmyndir yðar yrðu almennar, þá myndi það
umróta mörgu f mannfélaginu.«
»Engu góðu ungfrú! en bara hleypidómum og heimsku. Eg er viss
um það, að ungfrú Kallenstjerna, þrátt fyrir hina skynsömu og nauðsyn-
legu fræðslu, sem hún hefir fengið, er langt frá því að vera ókvenleg.
Sé svo, hefi eg rétt en þér ekki.«
»En eg held nú, að þér hafið ekki rétt fyrir yður!« sagði Helfrtð-
ur hlæjandi. Og samtalið snerist svo að öðru efni,
31
V.
Eldur brann á arninum í hinu stóra sloti Kongsbergi og kvöldkyrð-
in lá yfir hinum fögru og skrautlegu sölum. í horni á einum legubekkn-
um sat greifafrú Stefanía, en maður hennar, greifi Rómarhjarta, var að
ganga um gólf. í hægindastól við arninn situi Helfríður Rómarhjarta og
starir inn í eldinn.
»Evert var ekki mjög ánægður yfir heimsókninni til Lange,« sagði
greifafrúin. »Hann hefir beðið mig að minnast á það við þig, Hermann,
hvort þú vildir ekki tala eitthvað um það við Lange, að vera góður
við hann. Hann var svo daufur og niðurdreginn þegar hann kom það-
an, að . . . .«
Greifafrúin þagnaði og brosti, er hún sá manninn sinn koma og
standa kyr fyrir framan sig.
»Hann var svo dauflegur, segirðu, að þér fanst þú ættir að rétta
hans hluta og halda með honum,« segir greifinn.
»Enganvegin það,« svaraði Stefanía. »En heyrðu fyrst hvað eg segi,
áður en þú dæmir.«
»Nú, nú, þá,« segir greifinn, sest niður í bekkinn hjá henni og
leggur handlegg sinn um mittið á henni.
»Hann leit svo raunalega út, að eg fór að . . . .«
»Gráta!« sagði greifinn.
»Gráta,« sagði hún. »Nei alls ekki. Eg bað hann þess í allra guð-
ana bænum, að gera sig ekki að athlægi.«
I þessum svifum kom Jakob Lange inn.
Þegar hann var búinn að heiisa öllum, sagði greifinn við hann
hlægjandi:
»Já, heyrðu Lange, við hljótum að spyrja þig, hvort þú hafiLnokkra
tilfinning eða nokkurt hjarta? Það var ekki fallegt af þér, að taka svo-
leiðis á móti honum greifa Axelhjelm, að hann fær gallspýting!«
»Já, hvað átti eg að gera? Annaðhvort verður maður að vera smið-
ur eða ekki smiður. Ef hann vill vera saman við mína verkamenn og
læra með þeim, þá verður hann að setjast á sömu hyllu og þeir. Stálið
verður að herðast.*