Norðurland - 02.11.1907, Page 1

NORÐURLAND.
Ritstjóri: Sigurður Hjörleifsson. læknir.
1
• • • •••••••••
• • • • •
•••••••••
• • • • • • -• • ••••••
12. blað
••••«•••*•••••••••••
Akureyri, 2. nóvember 1907.
VII. ár.
♦ ♦ ♦ ♦ • ♦ # ♦♦♦ • • # • ♦ • • • #■#■#-# t • • t ••• •••
-+-♦ # # # # #-+ •
T'ýkomið í verzlun undirritaðra nokkur sterk og vönduð vetrarkjólaefni eftir nýjustu tízku; 1 silkiflauel rósótt, sem er ómaksins vert að líta á; svart og ljósleitt astrakan í vetrarkápur handa kvenfólkinu; yfirfrakka- stórtreyju- og fataefni stórt úrval handa karlmönnunum. Einnig tilbúin föt, frakkar og treyjur. Hanskar, hálslín, tílbúinn nœrfatn- aur, peysur, úrval af vetrarhúfum o. fl. o. fl. Búðin er full af ýmsum tegundum af ÁLNAVÖRU með meiru. Ylmvötn af ótal tegundum og sápur (silfur, moskus, glycerin, viol 0. fl. 0. fl.) nýkomið frá Þýzkalandi, mik- ið betri og ódýrari en áður hefir pekst hér. Munið pá pollana leggur að hér fást beztir skautar. Þegar stórhríð kemur pá purfið pið sterinljós og spil, góðar kökur og fleira sælgæti sem alt fæst hér. Sízt má gleyma SIGLUNESHÁKARLINUM, sem ætíð er sá bezti, og verkaður saltfiskur og nýjar kart- öplur skemma pá ekki búskapinn. Flestar hér ótaldar nauðsynjavörur eru til eins og vanalega. Oerið svo vel að líta á vörurnar og heyra verðið. St. Sigurðsson & E. Gunnarsson
Allar íslenzkar vörur keyptar háu verði.

JCringingar-áhöId í húsum, svo sem: klukkur, præðir, pur element, »Contaktar« og fleira fæst í verzlun Sn. Jónssonar.
Me/s Finseti.
Þar sem breiðar bjarkir skyggja
borgarþröm við Eyrarsund
og i friði fuglar byggja
fagurskreyttan Rósalund; *
þar sem hlé við þraut og kœti
þjóðin rtk í elli kýs.
Þar hefir kjörið sigursœti
sólarljóssins hda dis.
Meðan striðin blindu buldu,
blóði flceddu meginlönd,
vigasvœlu himinn huldu,
hrœjum stráðu Kínaströnd,
sjúkur lœknir id d beði
langa, stranga neyðarstund,
horfin ró og hvild og gleði,
hrollur fór um Rósalund.
„Meira ljós!“ Hinn siúki segir,
„Sólarfaðir, meira Ijós!
Dimmir eru dauðans vegir, —
Drottinn, hvar er nú mitt hrós!
Eg vil þegja, hlýða, hreppa
hvað sem býður vilji þinn;
Ijósi þinu þó að sleppa
þoli eg ekki, drottinn minn.
„Þvi d Ijósi lifað hef eg,
jjósið var min einkahlif
blindur, þrotinn gjarnan gef eg
gyðju Ijóssins þetía lif.
Seint og snemma alla œfi
undi eg sem barn á strönd
meðan upp úr svölum sœvi
sólin reis og birti lönd.
Meira tjós mig dreymdi—dreymdi
dag og nótt frá œsku tíð,
dag og nótt eg rýndi, reyndi
rdð að finna veikum lýð.
Hvar er enn þá hálfur dagur?
hugsaði eg, d vorri storð.
Skýr oss, himinn hdr og fagur,
Herrans fyrstu máttarorð!
„Veit eg, í hans tjósi leynist
lœkning öll, sem grœðir hold;
veit eg og að eitt sinn reynist
andans gerfi steinn og mold.
Blindir, véltir voðablekking
velkjast menn og falla i strá:
Meiri framför, meiri þekking,
metra Ijós um fold og sjá!
„Meira Ijós! Á miðri œfi
mitt er þrotið fjör og starf
hjartansfús eg heimi gœfi
hundrað sinnum meiri arf.
Send mér huggun sólargyðja,
sýn mér tákn er loka brá,
hvort hin litla lífs míns iðja
tifa muni þjóðum hjá." —
Höfgi sveif á sjúka halinn;
sólin i því reis úr mar,
Ijóssins gyðja gekk i salinn,
gullinn krans í mundum bar;
blítt hún laut að lágum beði,
líknarstafir fyltu rann
og sem milli gráts og gleði
gyðjan heilög mœla vann:
Signdur vertu sonur kœri
sœtt í dauða", brúður kvað.
„Þennan kransinn þér eg fœri,
þakkarfórn frá Ijóssins stað!
þökk fyrir elju dug og dáðir
dygð og trú víð lifs þins starf,
þökk fyrir æfiþraut, sem háðir,
þökk fyrir Ijóssins frœgðar-arf!
„Meðan blindir brandar œða„
boða þúsund dauðans kíf,
þín mun hönd til heilsu grœða
hundrað þúsund veikra lif.
Lofum þeim, sem heiftum hóta
hreystiverk að telja sín;
fleiri heljar-hremsur brjóta
heilsu-ljósin skulu þín.
* c: Rosenvœnget.
Meira Ijós þú foldu fœrðir,
fyllast skal þín bœn og von:
Drottins englar hjarta hrærðir
hylla þig sem Ijóssins son,
gakk nú heim að skrd og skrífa
skaparans dýrð við „meira íjós“.*
Og í minni muntu lifa
meðan angar nokkur rós!“ —
* *
*
Meðan Ijóssins Ijúfling báru
landsins börn í hinstu sœng,
drifin harmadöggum sáru
drupu bíóm um Rósavœng.
En á meðan hátt í hœðum
hróður unir listamanns,
sannast mun aj fornum frœðum:
Fjallkonan var móðir hans.
M. J.
X
Fjárhagur landsins.
ni.
(Síðasti kafli).
Vér gerðum grein fyrir því í síð-
asta blaði, að þingið í sumar skildi
svo við fjárhaginn, að rúmlega 3U
miljónar vantaði uppá, að tekjurnar
hrykkju fyrir útgjöldunum. Pingið 1907
hafði haldið sömu leiðina og þingið
1905. Pað þing hafði skuldbundið
landið til þess að greiða Mikla nor-
ræna ritsímafélaginu 700,000 kr. á
tuttugu árum. Þegar næsta fjárhagsár
er liðið, hafa fjórar afborganir verið
greiddar af því láni og verða þá eftir
560,000 kr. Gerum þá ráð fyrir, þó
það sé alveg í lausu lofti, að svo
happalega takist til að landið geti, við
lok næsta fjárhagstímabils, borgað þær
251 þúsund kr. sem vantar upp á
tekjurnar á næsta fjárhagsári. Hver
samvizkusamur fjármálamaður mundi
þora að gera ráð fyrir meiri tekjuauka
umfram aukin útgjöld? Landið er þá
í 1060,000 kr. skuld. (>/2 miljónar
lánið -þ skuldinni við M. n. r.) Öllu
þessu er búið að ráðstafa fyrirfram
á 2 fjárhagsárum, nærri því heilum
árstekjum landsins, meira en ’/so hluta
af þjóðareigninni, þrátt fyrir 30 %
tollhækkunina og aðrar nýjar álögur.
Með þessar skuldir verður þjóðin að
burðast í 15 — 16 ár. Fasta afborgun-
in verður 67 þúsund kr. í samfleytt
15 ár og 35 þúsund kr. 16. árið.
Auk þess þarf að borga rentur öll
þessi 15 ár af V2 miljónar láninu. Á
fjárhagsárinu 1910—11 þarf landið að
snara út 172,720 kr. í afborgun og
vexti af þessari skuld. En auk þess er
engin vissa fyrir því að við þetta
verði látið sitja. »Þarfirnar« fara sí-
vaxandi hjá stjórninni. Hvað mundi
vera sennilegra, ef sömu mennirnir
eiga að ráða, en að þingið 1909 feti
í fótspor þinganna 1905 og 1907 og
bæti svo sem V2 miljón við skuldina,
ef það getur nokkursstaðar fengið lán?
En iítum þá á viðlagasjóðinn og
peningaforða landsins.
Viðlagasjóður er eins og kunnugt
er, sú eign sem Iandinu safnaðist
meðan gætilega var farið með fjár-
* Þaö er mcelt (af sumum) að skáldið Oöthe liafl síð-
ast mœlt þessi orð.
haginn. Sá sjóður varð hæstur 1899,
var þá orðinn 1,227,586 kr. og þeg-
ar Magnús Stephensen skilaði af sér
fjárhagnum var hann 1,172,028 kr.
Samkvæmt ræðu ráðherrans í sumar á
þingi var þessi sjóður í árslok 1906
1,074,484 kr. Sjóðurinn hafði því í
raun réttri hvorki vaxið né minkað á
undanförnum árum svo teljandi sé,
því 100,000 kr. af honum hafði þing-
ið samþykt að leggja í fiskiveiðasjóð.
En eins og vér færðum rök að í
síðasta blaði, þá eru horfur á að 113
þús. kr. vanti uppá að reikningar yfir-
standandi fjárhagsárs standi í járnum
og verður þá að taka það fé úr við-
lagasjóði. Mætti þá búast við að við
lok þessa fjárhagsárs verði sjóðurinn
að eins 961,484 kr.
Þegar á næsta fjárhagsári skerðist
sjóðurinn þó enn nokkuð, um 2,200
’kr. samkvæmt fjárlögunum (uppgjöf á
eftirstöðvum fjárkláðaláns til Austur-
amtsins) og samkvæmt vegalögunum
um fé það er sýslufélögum er gefið
eftir af lánum til flutningabrauta og
brúa. Pað fé hefir verið talið 20,000
kr. og höfum vér ekki séð því mót-
mælt. Viðlagasjóðurinn er þá ekki
orðinn nema 939,284 kr.
í sumar gerði ráðherrann þá grein
fyrir viðlagasjóðnum að hann stæði í
þessum eignum.
a. veðdeildarbréfum lands- Kr.
bankans . ............... 100,000,00
b. innritunarskírteini . . . 215,200,00
c. útlánum gegn skulda-
bréfum........ 759,284,81
1,074,484,81
Nú væri ekki óhugsandi að selja
mætti öll veðdeildarbréfin og gerum
vér að fyrir þau fáist 100 þús. kr.
Innritunarskírteinið er þegar búið að
festa sem tryggingarfé fyrir veðdeild
Landsbankans og af útistandandi lán-
um koma inn á fjárhagsárinu um 56
þúsund krónur. Samkvæmt þessu get-
ur viðlagasjóður í hæsta lagi haft
156000 kr. í handbæru fé á næsta
fjárhagsári, en þurfi að skerða hann
um 113 þúsund í lok þessa fjárhags-
tímabils, er auðsætt að þetta fé er
ekki nema einar 43 þúsundir. Hann