Verkamaðurinn

Tölublað

Verkamaðurinn - 10.09.1923, Blaðsíða 1

Verkamaðurinn - 10.09.1923, Blaðsíða 1
SERKAMAÐURIO Ritstjóri: Halldór^Friðjónsson. t-* • ??????« VI. árg. | T m afnframt því og eg und- i^S irritaður lýsi yfir pví, að eg verð i kjöri við næstu alþingiskosningar i Eyjafjarð- arsýslu d hausti komanda, leyfi eg mér hérmeð að skora á aðra frambjóðendur sýslunnar að verða i samvinnu við mig um þingmálafundarhöld, sem allra viðast í kjördæminu. Eg mun koma norður síðari hluta Septembermdnaðar og verð þá reiðubúinn til fundar- halda eftir nánara samkomu- lagi. Reykjavik 1. Sept. 1923. Stefán Jóh. Stefánsson. Kj^rdœmakosn- ingarnar. i. Flokkaiínur. Það mátti heíta svo að við lands- kosningarnar í fyrrasumar kæmu hreinar flokkalínur í ljós. Jafnaðar- menn, samvinnumenn og auðvalds- sinnar báru fram sinn listann hver. Lista Sjálfstæðisflokksins gætti varla, fylgi hans var svo lítið og kvenna- listinn var ópólitískur. Þaö má ganga út frá að við kosningarnar í haust gangi pessir þrír flokkar til kosninga f flestum kjördæmum. Þó munu jafnaðarmenn ekki bjóða fram menn nema sum- staöar, en styðja þau fulltrúaefni hinna flokkanna er næst þeim standa í skoðunum, þar sem þeir bjóða ekki fram menn. Atkvæöamagn hvers sérstaks flokks kemur því ekki eins glögglega fram og við lands kjörið, og aðal bardaginn kemur til að standa milli auðvatdssinna og samvmnumanna. Blöð þessara tveggja fiokka eru líka löngu byrjuð á hergöngulaginu og er ekki laust við að þeim, - í bardagahamnura - hafi sést um of yfir jafnaðarmenn, einkum blöð- um samvinnumanna, því jafnaðar- mannahópurinn vex tneð hverju ári sem Iíður. Það er ekki ætlun Verkamannsins að ræða ftarlega stefnur flokkanna í þetta sinn. Það hefir Utilsháttar verið vikið að stefnu auðvaldssinna og jaínaðarmanna hér í blaðinu »-?-?-?-?-?-?-?-? m ? m-m-m-m-m- Akureyri Þriðjudaginn lO.September 1923. 40.tbl. -?-?-? ? ? ?¦?-?-?-?-?- fyrir skömmu, en aftur verður drepið á ástand flokkanna nú, er þeir ganga til kosninga. Jafnaðarmenn eru að vinna sig upp. Þeir hafa skýra og víðtæka stefnuskrá að fylgja fram. í aðal at- riðum er flokkurinn vel samsfæður og beinir starfi sinu i ákveðna átt. Jafnaðarmenn villa ekki á sér heira- ildir, starf þeirra er að byggja upp; sjái þeir sér ekki fært að gera pað á eigin spftur, styðja þeir þann, sem er þeim skyldastur í starfi, á meðan þeim er að vaxa fiskur um hrygg- Samvinnumenn ganga lika nokk- urnveginn heilsteyptir til kosning- anna. Flokksmörkin þar mun skýr- ari en nokkurntíma fyr. Flokksaginn sýnist f góðu lagi og má búast við samhentu síatfi við kosningarnar. Það er því ekki að efa, að afl flokks- ins kemur alt í Ijós í þetta sinn. Þá eru auðvaldssinnar, sem lika kalla sig samkepnismenn, sparsemdar- menn og yfirleitt jafn mörgum nðfn- um og frambjóðendurnir eru margir. Sá flokkur á enga steypta stefnuskrá, sem hann þorir að birta alþjóð. Flokkurinn virðist hanga saman á einni taug — valdalöngun. Bardaga- aðfetðin er sín á hvorum stað og hugsjónir virðist fiokkurinn engar erga. Óheilindin eru líka afskapleg. Svo má heita aö allir frambjóðendur fl. afneiti honum opinberlega og blöð háns virðast leggja aila áherslu á að leiða athygli kjósenda frá deilu- málunum, en hella sér aftur á móti yfir forgöngumenn mótstöðufíokk- anna með allri óskammfeilni skoð- analausra manna, sem aldrei virðast hafa haft af ábyrgöartilfinningu að segja. Þarf ekki að því að spyrja hverntg bardaginn verður, pegar svona er í potlinn búið. Að allir hinir sundurleitu partar skríði saman undir vængi Morgunblaðsfl. er á þing kemur, efast enginn um. Þeir eiga enga aðra höfn, og á bak við þá lámast skuggi erlendra gróða- félaga og hérlendra gróðabralls- manna, sem reynt er að hylja sem vendlegast fram að kosningunum. Fjærri þessu er ekki staða fiokk- anna nú sem stendur. Engin sérstök aðal dagskrármál, sem bíöa urlausn- ar næsta þings eru fyrir hendi. Verkefnin eru að vísu nóg, en ekk- ert sérstakt kosningamál á döfinni. Kjósendur verða því að lfta lengra en til næsta máls, er þeir ganga að kjörboröinu fyrsta vetrardagi haust. II. Á hverju veltur? Þegar þannig er ástatt að kosn- Innilegt þakklæti til alira þeirra, nær og fjær, sem sýndu samúð og hluttekningu við fráfall og jarðarför okkar kæra eigin- manns og fósturföður Jóhanns Steíánssonar. Anna Pétursdóttir. Lisbet Jónsdóttir. ingarnar snúast ekki um sérstakt mál, er útkljá þarf á næsta þingi, getur sú spurning vaknað í hugum manna, á hverju velti með kosn- ingarnar. Hvort ekki sé sama hverjir nái kosningu, ef þaðaðeins séu vel viti bornir menn og engir óþokkar. Þegar á úr þessu að skera, kemur það til að gera upp á milli flokk- anna, því á þvt veltur hverjir flokkar skipa málum í nánustu framtfð. Al- menningur ætti að vera orðinn svo pólitískt þroskaður, að hann gæti lagt þessi mál niðUr fyrir sér og hagað sér þar eftir, en þó skal hér lauslega drepið áaðstöðu flokkanna til þeirra mála er næst Hggja. Fjárhagsmálið er stærsta úrlausnar- efnið og harðast um það barist; Allir sjá og játa að vinna næstu þinga veröur aðallega í því fólgin að ráða fram úr fjárkröggunum að því leyti, sem þau geta að gert. Af undanfarandi reynslu er ekki hægt að sjá að auðvaldsflokkurinn sé spar á landsfé, þó hann nú fyrir kosningarnar ætli að hossa sér á sparsemi. Hann vill engar aðgerðir hins opinbera til að minka innkaup á þeim vörum, sem þjóðin getur án veiið. Hann vill engan sparnað í staifsmannahaldi þjóðarinnar. Hann viíl Iáta hvern bjarga sér eins og best gengur og eyða eins og hann hefir aðstöðu tii. En verkiegar fram- kvæmdir vill hann stöðva um óá- kveðinn tíma. Þetta er engin ný pólitík þeim megin, því aðal krafa flokksins hefir altaf verið sú, að nokktir efnamenn og fjárbraskar í landinu ættu að hafa sæti á háhesti þings og þjóðar og fyrir y&áætti alt að gera, sem gert er. Hinir flokkarnir eiga að mestu samleið í fjárhagsmálinu. Þeirkrefj ast fylsíu hjálpar þings og stjórnar til að draga úr óþarfa eyðslu þjóð- arinnar, en vilja þó ekki stöðva allar framkvæmdir þess opinbera — halda því gangandi, sem beint og óbeint fætir þjóðina fram á Ieið tH viðreisnar. Jafnaðarmenn að minsta kosti krefjast þess að hagur heiidar- innar sé látinn sitja1; í fyrirrúmi fyrir hag einstaklingsins og aðstaða al- mennings sé trygð sem best, því á honum hvílir þjóðarþunginn. Þeir vilja ekki láta stöðva allar opinberar framkvæmdir, miklu heldur láta hið opinbera taka á sínar hendur þann hluta af þjóðarbúskapnum sem nauðsynlegt er til að tryggja eðli- lega framsókn. Þeir sjá það að nú, ekki siðar en endrarnær, er það skipulagsbundin, alhliða framsókn, sem helst megnar að reisa þjóðina við — eða réttara sagt, verja hana faíli. í höfuðdráttum virðist aðstaða fiokkanna til fjárhagsmálsins vera sú, sem hér hefir verið sagt, en til sérstakra atriða getur aðstaðan verið dálitið staðbundin. Önnur mál er fyrir liggja verður tækifæri til að minnast á, í sambandi við sérstakar kosningar og er þeim því slept hér. Kosningarnar viröast því aðallega snúast um það, hvort alt á að drasla áfram, þangað til rás viðburðanna flytur þjóðina fram af „glötunar- barminum", eða völdin á að leggja f hendur þeirra, sem vilja með rót- tækum ráðum snúa inn á þá Ieið, er stefnir i aðra átt. III. Kosning-aundirbúning-urinn. Kosningarnar verða háðar af mikl- um hita viðast hvar. Flokkarnir hafa hertigjað sig leynt og ljóst fram að þessum tima. Samvinnumenn hafa þó ekki aukið blaðakost sinn, að- eins brýnt gömlu vopnin. Jafnaðar- menn hafa bætt viö einu nýju blaðt - Skutli á fsafirði, en auðvaldsfl. hefir sýnt fjármagn sitt með því að hefja útbúnað mikinn. f viðbót við Morgunblaðið, Lögréttu, Vísi sem hjálp í viðlögum, fslending og Austanfara, hefir flokkurinn hleypt at stokkunum Verði, Vesturlandi, Stefnunni, Andvöku og fjölda af flugritum. Er þvi auðsætt að flokkn- um þykir mikils með þurfa, þó þetta bendi að öðru leyti á aðferð klambr- ara, sem safna að sér fjölda af hníf- grélum, en skeyta minna um hreina egg. Er þetta máske ein sparnaðar- ráðstöfun flokksins. Meira. »Happið« ætlar Skátasveilin héribæað leikaíSam- komuhúsinu á Sunnudagskvöldið kemur. Er ekki ólíklegt að margir vilji sjá leikinn i fyrsta sinn eftir að honum er breytt.

x

Verkamaðurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Verkamaðurinn
https://timarit.is/publication/215

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.