Verkamaðurinn - 13.07.1926, Síða 2

2
VERKAMAÐURINN
Landskjörið.
Á Föstudaginn var fór frarn hér
á skrifstofu bæjarfógetans talning
atkvæða sem greidd voru við lands-
kjörið 1. Júli s.l. i Eyjafjarðarsýslu
og Akureyrarkaupslað. Voru þt
kjörkassarnir komnir úr öllum hrepp-
um sýslunnar. Voru kassarnir opn-
aðir i viðurvist umboðsmanna list-
anna og talin úr þeim atkvæðin og
látin í einn kassa, sem sendur verður
nú með e. s. íslandi til yfirkjör-
stjórnar landskjðrsins f Reykjavik.
Reyndust greidd atkvæði eins og
tilgreint er f skýrslunni bér á eftir.
Til samanburðar er sýnt hvað mörg
atkvæði voru greidd á hverjum stað
við landskjörið 1922 og hvað margir
eru á kjörskrá nú á hverjum stað. Kosið Á kjör- Kosið 1922: skránú: nú:
O igulsstaöahr. 78 152 78
Olæsibæjarhr. 51 233 57
Öxnadalshr. 2Ö 42 20
Skriðuhr. 23 63 28
Arnarneshr. 59 152 52
Svarfdælahr. 52 320 52
Hrafnagilshr. 60 89 49
Ólafsfjarðarhr. 21 142 36
Grimseyjarhr. 17 27 24
Saurbæjarhr. 91 200 82
Akureyri 463 1113 704
Árskógsstrandarhr. 78 161 31
Pessi skýrsla sýnir, að i sýslunni
hafa kosið við petta landskjör 8
mönnum fleiri en við landskjörið
1922, en f Akureyrarbæ 241 fleiri.
Taldir svo með þeir menn sem
kusu hér, en áttu kjörstað annars-
staðar á Isndinu. Voru þelr kjós-
endur 17 rð tölu, sem kusu hér, en
áttu kjörstaö annarsstaðar.
í sumum hreppum sýslunnar
hafði kosning ekki staðið yfir lög-
skipaðan tfma 5 klukkustundir. Kæra
kom Iram úr einum hreppi yfir
þessu, enda hafði tveimur kjósend-
um verið synjað um að kjósa á
þeim stað af þvf að búið var að
slita kjörþingi þegar þeir komu á
kjörstað, en 5 tfmar voru ekki Uðnir
frá því að kjörþlng hafði verið sett,
Töldu þeir sig þvf ólögum beltta
og kærðu yfir kosningunni.
Hverjum er
um að kenna?
Þ«gar verkfall atendar yfir, heyriat
það oft f herbúðnm borgaranna, að
verkfallið aé vinnulýðnum einum að
kenna, að ábyrgð afleiðinganna hvfli
öll á þairra herðum, aem leggja vinn-
una niður. Það aetti þó að vera farið
að verða flestum Ijóst, að verkfall er
ekki annað en vopn til að koma fram
sfnum hlut f ágreiningamáli, og ber
þvf eingöngu á það að Hta, hvor aðil-
inn hefir aanngjarnara mál að flytja.
Fiakverkunarkonur hér á Akureyri
höfðu fengið verkakvennafélagið hér
til að ákveða kauptaxta, f aamræmi
við aamakonar verkalaun annarsataðar
á landi hér. Yfirleitt mun það nú
viðurkent af almenningaálitinu, að
vinnulýðurinn eigi að ráða þvf að
einhverju leyti, fyrir hvaða kjör hann
vinnur. Þeaaa algildu reglu þverbrjóta
avo nokkrir vinnuveitendur, og ákvaða
kauptaxta, langt fyrir neðan það aem
á nokkrum öðrum atað á landinu gæti
til mála komið. Taxti verkakvennanna
ajálfra er algerlega hundaaður, og
engin tilraun gerð til að fá aamkomu-
lag við þær um breytingu á taxtanum.
Við alfku gerræði var aðeins til eitt
svar, verkfall. Vinnuveitendur hafa
sjálfir viðurkent, að þeim hefði aldrei
dottið f hug að vfkjs frá taxta verka-
kvennafélagsina án aamninga, ef þeir
hefðu eigi vitað, að mikill þorri þeirra
atúlkna, aem fiakvinnu stunda, stæðu
utan við félagið. Reynalan hefir nú
aýnt, að verkfall getur goaið upp, án
þess að þvf sé yfirlýst af akípulags-
bundnum félagaskap. En það hefir þá
Hka aýnt sig um leið, að með þvf
móti er fremur veik von um sigur.
Þair sem hafa kynt aér þetta verk-
fállamál hér á Akureyri vita, að ef
allar verkakonur hefðu verið f verká-
kvennafélagi, þá hefði að öllum Hk-
indum aldrei til verkfalls komið — að
minata koati orðið alt annar árangur.
Þá er og altftt að reynt aé að
mála upp með sterkum litum hve
mikið tjón verkalýðurinn bfði við
verkföli. í þetta ainn er dæmið ofur-
Ijóat. Vínnuveitendur bfða hér allan
Birgðirnar J\Æestar.
I Sjómenn
% gleymið ekki að fá ykkur tó-
baksvörur hjá mér.
Eitthvað handa öllum.
Guðbjörn Björnsson.
t Verðið Lægst.
...........
akaðann. Þeir missa af þvf að geta
notað til fiakverkunar einhverja þfi
hagatæðuatu tfð, aem hér getur komið
til þeirra hluta. Fiikurinn safnaat fyrir,
svo þeim mun meiri atvinna bfður
aeinni tfmans. Þá nálgast og sá tfmi,
sem kanpgjald hækkar, svo vinnutapið
jafcast að nokkru f breyttu kaupgjaldi.
Er þvf mjög vafasamt hvort atúlkurnar
biða nokkurn halla. Að vfau hefir einn
vinnuveitandinn látið f veðri vaká, að
vegna verkfallsina hafi hann stöðvað
fiskaðdrætti, og þar með minkað at-
vinnuna. En á slfkum ummælum er
ekki mikið að byggja. Það voru vinnu-
veitendur vfsir til að gera hvort sem
var, ef vonir minkuðn um arð af fram-
leiðslunni. Auk þess hafa Hka stúlkur
þær, sem ráðnar voru bji þessum
manni, fleitar snúið tér að annari
atvinuu, avo vinnuþrenging þarf ekki
að verða fyrir þfi aök. Hér hefir það
þvf sýnt aig, sem reyndar er venju-
legaat, að atvinnan hleypur ekki frfi
verkalýðnum, þó tafir verði á, vegna
verkfalla. Sá beini akaði lendir fi vinnu-
veitendunum, en báðir aðilar hafa lært
ýmialegt sem að gagni mætti verða f fraaa-
tfðinni. Er nú minni hætta en fiðnr fi
avipuðum árekatri f nfinuatu framtfð,
en ef f odda skerst aftur, hafa atúlk-
urnar rekið sig fi það, að öflug aam-
tök og akipulagsbundinn félagsskapur
er það eina aem getur gefið þeim
,lp„. s
ÞAR SEM VERKAMAÐURINN kemur
út tvisvar í viku, flytur hann altaf NYJUSTU
og MERKUSTU fréttir. Árgangurinn kostar
eins og áður, þrátt fyrir þriðjungs stækkun.