Tölvumál - 01.06.1980, Blaðsíða 11

TÖLVUMÁL
11
Eiga stofnanir og fyrirtæki aó geta skráð og
geymt í tölvum hvaóa persónuupplýsingar sem er um
hvern sem er?
Á aó tryggja aó allir viti hvaó um þá er skráð?
Á aó takmarka möguleika á samkeyrslu upplýsinga t.d.
um fjárhag og heilsufar einstaklinga?
(Lagafrumvarp um vernd persónugagna liggur nú fyrir
á Alþingi).
Á aö takmarka uppsagnir starfsmanna, sem veróa
óþarfir meö tölvuvæðingu, eöa tryggja endurmenntun
þeirra?
Á aó stuðla aö auknum áhrifum starfsmanna á töku
ákvaröana um tölvuvæðingu?
Á aó miðstýra tölvuvæóingu hins opinbera t.d. frá
stofnun, sem ákveður forgangsröö, gefur út staöla
og vinnur aö samræmingu?
Hversu sjálfsagöir, sem margir ofangreindra möguleika
viróast, þá má ekki gleyma þvi, aö þeir eru afar dýrir
i framkvæmd og það sem verra er: Stóraukió skrifræði
yrði óumflýjanlegt. Er jafnvel hætt við aó tölvunotkun
á ýmsum sviðum verði svo kostnaðarsöm og þung í vöfum aó
hagræóing yrði engin, ef taka á fullt tillit til óska sem
þessara. Svo tekiö sé dæmi, þá er aðkallandi að tölvuvæóa
dómskerfió og auka á annan hátt hagræðingu í þvi. En þaó
er erfitt aö benda á ódýra leió til aó tryggja fullkomna
leynd sakaskrár. ("Nothing is foolproof because fools are
so ingenious").
Þá má ekki gleyma innlendum iónaði, þegar rætt er um
stefnumótun. Tölvuiðnaðurinn einkennist af kapphlaupi,
sem er skiljanlegt þegar þess er gætt aó þaö getur tekió
tvö ár að þróa tölvukerfi, sem siðan hefur e.t.v. ekki nema
fimm ára líftíma. Flest hinna tækniþróuóu ríkja heimsins
stuóla nú aó innlendum iönaöi meö ákveðinni stefnu hvaó
snertir rannsóknir, lánaúthlutanir og aóflutningsgjöld.
Hin smærri reyna aö tileinka sér viss "markaðshorn" (niche),
sem í okkar tilviki gæti m.a. verið tölvukerfi fyrir fisk-
iónaó og útgeró.
Hér á landi er þó líklega hvergi brýnni þörf á virkri
stefnumörkun í tölvumálefnum en í menntakerfinu. Almenn
fræösla er nauósynlegur undanfari almennrar umræöu, sem
hlýtur aó vera æskilegur undanfari stefnumörkunar á öórum
svióum þjóólifsins. Þvi mióur er ástandió þannig i dag,
aó flestir framhaldsskónanna eru i miklu fjarsvelti meó
tilliti til nauósynlegra tækjakaupa fyrir kennslu í tölvunar-
fræðum.
1 framhaldi af þessum hugleiöingum um stefnumótun vaknar
sú spurning, hvort tölvuþróunin verói jafn hröó á næstu
áratugum og spáó var í sjónvarpsþáttunum, og hvort
það sé í rauninni of seint fyrir okkur aö reyna aó hafa
áhrif á þróunina. Þessu er vitanlega ekki hægt aó svara
meö tilteknum árafjölda, en hér á eftir mun ég leitast
við aö varpa ljósi á spurninguna.