Dagur - 22.05.1999, Qupperneq 6

6 -LAVGARDAGVR 22. MAÍ 1999
ÞJÓÐMÁL
Utgáfufélag:
Útgáfustjóri:
Ritstjóri:
Aðstoðarritstjóri:
Framkvæmdastjóri:
Skrifstofur:
Simar:
Netfang ritstjórnar:
Áskriftargjald m. vsk.:
Lausasöluverð:
Grænt númer:
Netfang auglýsingadeildar:
Símar augiýsingadeiidar:
Símbréf augiýsingadeiidar:
Símbréf ritstjórnar:
DAGSPRENT
EYJÓLFUR SVEINSSON
ELÍAS SNÆLAND JÓNSSON
BIRGIR GUÐMUNDSSON
MARTEINN JÓNASSON
STRANDGÖTU 31, AKUREYRI,
GARÐARSBRAUT 7, HÚSAVIK
OG ÞVERHOLTI 14, REYKJAVÍK
460 6100 OG 800 7080
ritstjori@dagur.is
1.800 KR. Á MÁNUÐI
150 KR. OG 200 KR. HELGARBLAÐ
800 7080
omar@dagur.is
(REYKJAVÍK)563-1615 Ámundi Ámundason
(AKUREYRI)460-6191 G. Ómar Pétursson
OG 460-6192 Gréta Björnsdóttir
460 6161
460 6171(AKUREYRI) 551 6270 (REYKJAVÍK)
Pissað í skóiim
í fyrsta lagi
Auðvitað er það rétt hjá Jakob Björnssyni, fyrrum bæjarstjóra,
að það eru svik hjá Sölumiðstöðinni að leggja niður starfstöð
sína á Akureyri. Sölumiðstöðin átti í samkeppni við Islenskar
sjávarafurðir um viðskipti Utgerðarfélags Akureyringa og hafði
betur. Astæðan fyrir því að SH hafði betur var einfaldlega sú að
tilboðið sem hún gerði var talið hagstæðara en tilboð IS. I eðli
sínu var þetta hreinn og klár viðskiptasamningur. Lengi hefur
verið umræða um að aðeins hafi verið staðið við brot af því sem
lofað var, en nú er samningnum hreinlega kastað burt sem
hverju öðru rusli.
í öðru lagi
Lögfræðilega er Sölumiðstöðin þó trúlega í fullum rétti þar
sem kringumstæður á sínum tíma réðu því að ekki var gengið
frá þessum samningi sem formlegum viðskiptasamningi. Að-
stæður hafa nú breyst hjá Sölumiðstöðinni og rekstrarerfið-
leikar knýja á um skipulagsbreytingar. Afstaða SH og hagsmun-
ir eru því í sjálfu sér skiljanlegir. En menn hljóta að spyrja um
það viðskiptasiðferði að ná til sín eftirsóttum viðskiptum með
yfirboðum, en standa ekki við þau af því þau kosta svo mikið!
Sorglegast er þó að sjá sveitarstjórnarmenn afsaka slíkt með því
að segja að þrátt fyrir allt hafi nú verið staðið við eitthvað af því
sem boðið var!
í þriðjalagi
Lærdómurinn sem draga má af þessu SH máli er að atvinnu-
uppbygging úti á landi verður ekki rekin sem einhver góðgerð-
arstarfsemi. Það hefur alltaf legið fyrir, að öfugt við IS hafði
SH engan áhuga eða áform um að fara norður og leit á það sem
fórnarkostnað. Atvinnuuppbygging á landsbyggðinni þarf að
hafa þar sína sökkla og það þurfa að vera einhverjar raunveru-
legar forsendur íyrir staðsetningu uppbyggingarinnar utan höf-
uðborgarsvæðisins. Enn og aftur kemur í ljós að það er skamm-
góður vermir að höfuðból stingi dúsu upp í hjáleiguna til að
kaupa sér frið. Hjáleigurnar eiga einfaldlega ekki að sætta sig
við dúsur og höfuðbólin eiga ekki að geta keypt sér frið. Ann-
ars eru menn bara að pissa í skóna. Birgir Guðmimdsson
Mngeysk loftbóla
Garri er ekki Þingeyingur og
hefur líkast til liðið fyrir það
eins og flestir íslendingar sem
ekki eru líka Þingeyingar. Af
þeirri einföldu meginástæðu
að Garri hefur skynjað að
Þingeyingar sitja og hafa setið
skör hærra en aðrir lands-
menn á flestum sviðum á þess-
ari öld og bróðurpartinn af
þeirri síðustu. Þingeyinjgar eru
eiginilega „gyðingar“ Islands.
En eins og kunnugt er eiga
gyðingar sér meiri og merki-
legri sögu en flestar aðrar
þjóðir og hafa átt fleiri hæfi-
leikamenn, miðað við höfðu-
atölu en aðrir,
samanber það að
um 12% Nóbels-
verðlaunahafa frá
upphafi hafa verið
Gyðingar.
Flest helstu
stórmenni Islands-
sögunnar hafa ver-
ið Þingeyingar.
Nægir að nefna
menn á borð við Náttfara,
fysta Iandnámsmanninn, sem
gat valið sér hvaða skika sem
var af Iandinu en kaus Þing-
eyjarsýslu (sem þá var reyndar
ónefnd); Kristján Jóhannsson,
Halldór Blöndal og Arnór
Guðjohnsen. Og raunar er það
svo að ef einhver landsmanna
skarar fram úr á einhverju
sviði, þá má gera því skóna að
í æðum hans renni þingeyskt
blóð.
Maklegt mont?
Þjóðin hefur löngum verið sér
meðvituðuð um þessa
(meintu?) yfirburði Þingey-
inga, fyllst öfund í þeirra garð
og sagt þá montna í niðurlæg-
ingarskyni. Því það er eðli
smámenna að vilja draga stór-
mennin niður á flatneskjuna
^il sín og upphefja sjálfa sig
með þeim hætti. Enda augljós
þjóðaríþrótt á Islandi að gera
ætíð lítið úr afrekum mikil-
menna, að skjóta þá viðstöðu-
laust nýkomna niður af stallin-
um. Því kætist hin and-þing-
eyska þjóð þessa dagana yfir
hremmingum Kaupfélags
Þingeyinga, sem hefur löngum
verið flaggskip og táknmynd
hins þingeyska mikilleika og
stolts og víða verður vart þess
sem Þjóðverjar nefna
„schadenfreude".
„Þarna fengu þessir mont-
hanar á baukinn, nú hætta
þeir vonandi að hreykja sér
eins og hanar á
haug.“ Orð í þessa
veru heyrast víða
þessa dagana.
Sómi að
En líklega verður
þjóðinni ekki að
ósk sinni. Garri
hefur nefnilega
aldrei heyrt Þingeyinga viður-
kenna að þeir séu montnir.
Þeir segjast hinsvegar ævin-
lega vera tilbúnir til „að segja
þann sannleika um sjálfa sig
sem sómi er að.“ Og það munu
þeir örugglega halda áfram að
gera og halda kjafti yfir hinu,
sem ekki er eins til eftir-
breytni. Þessvegna munu
Þingeyingar ugglaust lítið vilja
ræða á næstunni um Kaupfé-
Iag sitt, þessa 117 ára loftbólu
sem nú er loksins sprungin og
sem verið hefur þeirra helsta
þjóðarstolt til þessa dags. Þeir
munu aftur á móti örugglega
fljótlega finna sér eitthvað
annað til að hreykja sér af ef
þjóðin og Garri þekkir þá rétt.
GARRI.
ODDUR
ÓLAFSSON
skrifar
Nokkrir áhugamenn um hnefa-
leika hafa verið dæmdir þvers og
kruss á fleiri dómstigum og nú
síðast í Hæstarétti. Þar með er
staðfest að box er bannað á Is-
landi. Það vissu raunar allir áður
því fjömiðlaveldið fylgist með
þessum slagsmálum milli áhuga-
manna um box og framkvæmda-
valdsins og síðar dómsvaldsins af
meiri áhuga en flestum málaferl-
um öðrum.
Það eru mannréttindi að fá að
lumbra á náunganum og því
verður málinu haldið áfram og
mun það næst verða flutt fyrir
mannréttindadómstóli Evrópu.
Þar mun væntanlega fást úr því
skorið hvort Alþingi hafi nokkra
heimild til að banna hnefaleika
fremur en aðrar heilsuspillandi
íþróttir.
Að vísu er boxið ekki heilsu-
spillandi fyrir þá sem hafa yfír-
höndina og eru flinkir að lúberja
andstæðinginn en leyfa honum
Maimréttindi að lemja náimgaim
ekki að Iemja sig. En sá sem er
laminn í hnefaleikahringnum á
líka rétt á að þola högg andstæð-
ingsins, sem veitt eru af mikilli
íþrótt, sem kallast olympískir
hnefaleikar og er
göfug íþróttagrein
miðað við boxið þar
sem dáðustu og rík-
ustu boxarar heims
eru líka seigir að
bíta andstæðinga
sína og hljóta mikið
lof fyrir og mikla
peninga.
MiMl lagabrot
Ávallt er mikið um að
vera í íjölmiðlaheim-
inum þegar boxið er á dagskrá.
Mikið er myndað þegar lögreglan
hirðir græjurnar úr íþróttasölum,
en það er bannað að eiga slík
tæki, það er bannað að iðka
hnefaleika, það er bannað að
kenna box, og það er bannað að
keppa í íþróttinni og það er
bannað að sýna það opinberlega.
Það eru því ótal greinar hegn-
ingarlaga sem boxararnir bijóta
þegar þeir fara að boxa. Og er
von að þeir veki
verðskuldaða at-
hygli, því að í liðinu
eru ekki aðeins
höggþolnir
íþróttagarpar á ferð,
heldur landsfrægir
og dáðir skemmti-
kraftar og elskhugar
sem skreyta litprúð-
ar síður afþreyingar-
rita svo um munar.
Boxið er því engin
almenningsíþrótt
þar sem óþekktir labbakútar
lumbra hver á öðrum. Það er
öðru nær. Rjóminn af glæsigæj-
um fjölmiðlunarinnar eru þar
nærri sem boxað er og reka hat-
ramma baráttu fyrir að íþróttin
verði Iögleidd.
Logleg barsmið
Merkilegt má telja að enginn
stjórnmálaflokkur reynir að afla
sér vinsælda meðal þeirra frægu
og fallegu með því að taka lög-
leiðingu hnefaleika upp f sín
kosningaloforð. Með box á
stefnuskrá væri hægt að ná til
áhrifamikilla einstaklinga, sem
unga fólkið hlustar á.
En þeir verða að sækja magt
sína að utan og mun nú reyna á
hvort mannréttindadómstóll
Evrópu verður að skerast í leik-
inn til að leyfa íslendingum að
lumbra hver á öðrum á löglegan
hátt.
Það er margt skrítið í kýr-
hausnum og vandasamt að
greina á milli ills og góðs þegar
reyna á hvort það er ekki brot á
lögum um mannréttindi, að fá
ekki að lemja náunga sinn í
hausinn og rota hann sér og öðr-
um til skemmtunar.
snuftla
svairaö
Spurt í Hrísey.
Erþað íbúum Hríseyjar
einhvers virðiaðfáfor-
seta Íslands í opinbera
heimsóhn?
Gunnhildur Njálsdóttir
„Ég hafði
ekld tök á því
að hitta
hann en ég
sá honum
bregða fyrir.
Það er mjög
gott fyrir
byggðarlag
eins og Hrís-
ey að forsetinn skuli koma í
heimsókn því það vekur athygli á
því sem hér er verið að gera, sem
er býsna margt.“
Birgir Sigurjónsson
„Það er mjög
gott fyrir
landsbyggð-
ina alla, ekki
bara okkur
Hríseyinga,
að forsetinn
skuli tjá sig
um vanda
landsbyggð-
arinnar, m.a. fólksflóttann, og að
virkja eigi heimamenn til sóknar
því það gera engir aðrir fyrir okk-
ur. Ég er mjög ánægður með það
en til þessa hefur það ekki talið
vera við hæfi að forseti Islands
nýtti sér málfrelsið. Ég er bara
andvígur því.“
Ingimar Ragnarsson
„Það er mjög
mikils virði
að fá forseta
lýðveldisins í
heimsókn.
Það er já-
kvæð kynn-
ing fyrir
Hrísey og
það sem hér
er verið að gera í atvinnulífinu.“
Theodóra Kristjánsdóttir
„Já, alveg ör-
ugglega.
Þannig er
forsetinn
betur í stakk
búinn til að
tjá sig um líf-
ið hér í eyj-
unni og
kynna þær
vörur á erlendum mörkuðum
sem hér eru framleiddar."
Siguróli Björgvin Teitsson
„Það var
gaman að fá
forsetann í
heimsókn í
skólann því
ég hef aldrei
séð hann
áður, bara í
sjónvarpi.
Við höfum
verið mjög spennt að fá hann í
heimsókn."