Dagur - 25.01.2000, Síða 8

v) (bsv) (bsv) (bsví (bsv) (bsv) (bsv)
SVj |BSV|
|bsv) [bsv]

Bifreiðaverkstæði
Sigurðar Valdimarssonar
Óseyri 5 - Sími 462 2520 - Akureyri
BÍLASALA - Sími 461 2960
m
3 (bsv! |bsv] [bs3 [bsv] [bsv| [bs^ |bsv) [bsv| [bsv) (bsv) (bsv[ [bsv] [bsvI |bs3 [b§3 [bsv|
Einfalt er
endingarbest
Anna Elísa Hreiðarsdóttir í„safninu sínu“ - þar sem finna má gamia og nýja muni sem hún hefur safnað
saman úr áratuga starfi leikskólans Iðavallar á Akureyri, fyrsta leikskólans þar. Hér heidur hún á gömlu
heimagerðu pússluspili. - mynd: brink
Það hafa orðið margar
byltingarí leíkskólastarfi
gegnum tíðina, og ekki
allar til góðs. Þetta segir
Anna Elísa Hreiðarsdótt-
ir á Leikskólanum Iða-
velli, sem safnað hefur
saman gögnum og mun-
um úrsögu skólans.
Anna Elísa og Guðrún Oðinsdóttir
hafa tekið saman gögn og muni úr
sögu leikskólans Iðavallar á Akureyri
og fært deildarstjóra skóladeildar
bæjarins til varðveislu. Kveikjan að
því að þær fóru að tína til gömul leik-
föng og ýmis gögn úr skólastarfinu
var meðal annars að í haust var hald-
ið upp á fjörutíu ára veru skólans í
núverandi húsnæði. Ahugi þeirra
kemur líka til af því að þær vinna nú
að Iokaritgerð við Háskólann, þar
sem þær rekja sögu Barnaverndarfé-
lags Akureyrar - sem stofnaði þennan
fyrsta leikskóla bæjarins. Jafnframt
tóku þær upp og gerðu að sinni -
hugmynd um að koma á fót skóla-
minjasafni á Akureyri. „Mér finnst sérstak-
lega gaman að sögulegum staðreyndum og
það er mikilvægt íyrir leikskólakennara að
skoða söguna til að geta virkilega metið
hlutina rétt,“ segir Anna Elísa. Hún hefur
meðal annars farið ítarlega gegnum gömul
blöð, aðallega Dag og safnað saman um-
fjöllun sem tengist þessu efni.
Breytingar - sumar til góðs aðrar ekki
„Það sem við tókum saman er það sem
fannst gamalt hér, Ieikföng og ýmislegt
sem hafði lent inni í geymslum," segir
Anna Elísa. „Eg tók þetta allt saman og í
staðinn fyrir að láta henda þessu eins og
hefur verið gert, þá bað ég um þetta,“ seg-
ir hún og vísar þar til hugmyndarinnar um
skólaminjasafn. „Hugmyndin er ekki ný en
ég notaði tækifærið þegar ég skilaði þessu
af mér að koma frá mér þessari beiðni."
Safn þeirra Önnu Eiísu og Guðrúnar
hefur að geyma fjölbreyttar minjar úr starfi
leikskólans, til dæmis áætlanir og pappíra
úr starfinu, blaðaúrklippur um leikskól-
ann, gamlar myndir og ekki síst húsgögn
og leikföng. I leikföngunum sést vel saga
leikskólastarfsins og þær breytingar sem
orðið hafa, bæði í leikskólastarfinu sjálfu
og um leið „tískunni" í leikföngum og leik-
fangavali. Meðal þess sem þær Anna Elísa
og Guðrún hafa tekið til handargagns eru
þrír stólar sem sjá má af ljósmyndum að
eru frá 1955.
„Það hafa orðið byltingar - fleiri en ein
og fleiri en tvær. Eg hef sjálf upplifað bylt-
8S8S-I9Þ ifn'18
ingu frá því ég lærði og þangað til núna.
Breytingarnar hafa orðið mjög miklar,
sumar til góðs aðrar ekki,“ segir Anna Elísa
og hampar meðal annars gömlum heima-
tilbúnum pússluspilum, gömlum útileik-
föngum úr tré og fleiru sem legið hafði í
dótaskúffum og átti ef til vill á hættu að
vera hent sem „gömlu drasli". Leikföngin
sum eru ekki flókin að sjá „...en samt eru
þessi einföldu leikföng kannski þau nyt-
sömustu. Þau entust von úr viti, öfugt við
margt af því sem er í dag. Þegar ég var að
byrja í kringum 1985-1990 var mikil
áhersla á plastleikföng. Þau voru tiltölu-
lega nýkomin á markaðinn og áttu nánast
að bjarga heiminum. Nú eru leikskólarnir
hættir að einblína á plastleikföngin þó þau
séu auðvitað með. Við leggjum áherslu á
endingargóð tréleikföng, oft leikföng sem
hafa marga möguleika í notkun, þannig að
þar er mikið afturhvarf til fortíðar, ef svo
má segja,“ segir Anna Elísa spurð um Ieik-
fangaþróunina.
Fimmtán böm á starfsmann
Iðavöllur á sér fjörutíu ára sögu í því húsi
sem hann er nú, allt frá 1959, en Barna-
verndarfélag Akureyrar hóf rekstur leik-
skóla um Ijórum árum áður í Iitlu húsi sem
er á lóð Oddeyrarskólans, gerði síðan hlé á
rekstrinum á meðan Iðavöllur var byggður
og rak hann síðan allt til 1975 þegar bær-
inn tók við. Kvenfélagið Hlff rak reyndar
Pálmholt, sem var sumardvalarheimili.
Margir vilja telja Pálholt elsta leikskólann
og vissulega á hann sér lengri sögu, allt frá
1950. Pálmholt fór þó ekki í heilsársrekst-
ur fyrr en eftir 1970 en IðavöIIur varð
heilsársleikskóli 1959.
Þegar haldið var upp á fjörutíu ára veru
Leikskólans Iðavallar í núverandi húsnæði
í haust tók Anna Elísa meðal annars sam-
an punkta úr sögu skólastarfsins. Hætt er
við að sumt sem starfsmenn hafa búið við
í gegnum tíðina þætti ekki bjóðandi í dag.
Til dæmis kemur fram hjá Erlu Böðvars-
dóttur, sem var forstöðukona skólans
1966-1979 að um tíma hafi börnin verið
þrjátíu á eldri deildinni og tveir starfs-
menn, en yfir tuttugu börn á yngri deild,
sömuleiðis undir handleiðslu tveggja
starfsmanna. „Börnunum fækkaði reyndar
með árunum, enda komu nýútskrifaðar
fóstrur með kröfur þar að lútandi,“ sagði
Erla í viðtali um skólastarfið á hennar
árum.
Saga allra skólastiga
Hvaða væntingar ber Anna Elísa í brjósti til
hugsanlegs skólaminjasafns? „Eg vona að
þessu skólaminjasafni verði fundinn staður
og fyrst og fremst einhver til að sjá um það.
Eg hef mikla trú á að í Barnaskóla Akureyr-
ar, Glerárskóla og fleiri skólum, séu hlutir
sem þurfi að fara að bjarga. Ég sé þetta fyr-
ir mér sem skólasafn fyrir öll skólastigin -
við höfum lfka Menntaskólann hér með
mikla sögu. Eg held að fólk sé farið að átta
sig á því að við megum ekki láta söguna
glatast.“ - Hl
SPJALL
„Námskeiðin eru fyrirbyggjandi og jafn-
réttisnefnd leggur áherslu á að fólk
sem verður fyrir kynferðslegri áreitni
geti leitað sér hjálpar og hrökklist ekki
úr starfi eða námi vegna slíkra mála, “
segir Rósa Erlingsdóttir.
Fyiirbyggjaiidi
námsKeið
Stjórnendur og starfsfólk Háskóla ís-
lands og Reykjavíkurborgar sitja
þessa dagana námskeið um kynferð-
islega áreitni í háskólum og á vinnu-
stöðum. Leiðbeinandi á námskeið-
inu er virtur sænskur sérfræðingur
dr. Ninni Hagman en f gær hélt hún
opin fyrirlestur í Háskólabíói um við-
fangsefnið.
Rósa Erlingsdóttir starfsmaður
jafnréttisnefndar háskólans segir
námskeiðið vera lið í að taka á þess-
um málum á frumstigi. „Jafnréttis-
nefnd er búin að vera starfandi við
Háskóla Islands frá því í janúar
1998. Meðal hlutverka nefndarinnar
er að stýra fræðslustarfi og setja á
laggirnar starfshópa sem sérstaklega
eru skipaðir til þess að vinna að til-
teknum þáttum um jafnréttismál.
Það er lögð meigináhersla á að taka
á þessum málum á frumstigi. Mikil-
vægur þáttur í þcirri viðleitni er að
skipuleggja fræðslu starfsmanna og
nemenda. í raun og veru er Háskóli
íslands að taka af skarið í þessum
málum hérna á Islandi.
Það er unnið að því innan skólans
að koma á teymi sem getur komið að
slíkum málum. Þá er f raun verið að
gera fólk í ábyrgðarstöðum innan
skólans að fagfólki sem hægt er að
leita til um að leysa þessi mál á
frumstigi áður en þetta verður að
stórmáli. I þeim tilgangi eru nám-
skeiðin haldin og sérfræðingum er-
lendis frá boðið til landsins. Dr.
Ninni Hagman kom hérna í maí og
var þá með þjálfun fyrir ráðgjafa.
Núna er hún með þjálfun fyrir svo-
kallaða sáttasemjara eða miðlara en
einnig verður haldið sérstakt nám-
skeið fyrir yfirmenn, þar sem þeir
gætu átt vona á þurfa að taka á svona
málum. Með því er verið að tryggja
rétt þeirra sem verða fyrir slíkri
áreitni.
Þetta er fyrirbyggjandi og jafn-
réttisnefnd leggur áherslu á að fólk
sem verður fyrir slíkri áreitni geti
leitað sér hjálpar og hrökklist ekki úr
starfi eða námi vegna slíkra mála.
Rannsóknir hafa sýnt að það gerist
og það væri barnaskapur að ætla að
það gerist ekki hér á landi eins og
annarsstaðar. Það sýnir líka að
Reykjavíkurborg sem einnig er mjög
stór vinnustaður, eins og Háskóli ís-
lands telur mjög brýnt að taka á
þessum málum og að koma til sam-
starfs við okkur.“
-PJESTA