Dagur - 28.10.2000, Blaðsíða 2

U-LAUGARDAGUR 28. OKTÓBER 2000
HÚSIN í BÆNUM

FREYJA
JÓNSDÓTTIR
skrífar
Fratnhald afforsíöu
Árið 1878 létu þau Páll og
Þóra rífa húsið og reistu á lóð-
inni annað hús sem enn stendur.
Það hús er tvílyft timburhús á
hlöðnum steinkjallara. Það var
byggt af timbri og hraunhellum
og holtagrjóti hlaðið í grindina,
ldætt að utan með listasúð og
með helluþaki. í fyrstu bruna-
virðingunni er þess getið að í
húsinu hafi verið átján íbúðar-
herbergi. Á framhlið hússins
voru útskornar flatsúlur og
miðjukvistur á þaki. Glugginn á
kvistinum var hringlaga með
krosspósti, eins gluggar voru á
stöfnum hússins. Flatsúlurnar
náðu frá kjallara upp að þak-
skeggi og námu sín hvorum
megin við kvistinn. Fyrir ofan
glugga neðri hæðar og yfir inn-
gangi á suðurgafli voru bjórar, en
útskornar vindskeiðar á kvisti og
göflum.
Helgi Helgason teiknaði húsið
og sá um smíði þess. Helgi átti
drjúgan þátt í að móta gerð ís-
Ienskra timburhúsa sem var ráð-
andi fram yfir aldamót. Talið er
að viðirnir í húsinu hafi verið frá
Svíþjóð, en kalkið var tekið í Esj-
unni. I þessu húsi var Kvenna-
skólinn rekinn til ársins 1908 en
eftir það flutti hann í nýtt hús við
Þegar Sjálfstæðishúsið var upp á sitt besta var þar eftirsóttur veitinga- og skemmtistaður. Þar var meðal annars Bláa stjarnan til húsa þar sem snillingar
sýndu eftirminnilegar revíur.
Tré ársins 2000
Skógræktarfélag íslands
hefur valið „Tré ársins" árið
2000 en það er voldugur
hlynur við húsið Sólheima á
Bíldudal í Arnarfirðí.
Að þessu tilefni er boðað
til sérstakrar athafnar við
Sólheima á Bíldudal undir
limum hlynsins í dag laugar-
daginn 28. október kl. 16:
00. Þar mun m.a. formaður
Skógræktarfélags Islands,
Magnús Jóhannesson, af-
henda viöurkenningar er
tengjast hinum glæsilega
hlyn.
Utnefningunni er ætlað
að beina sjónum almenn-
ings að því gróskumikla
starfi sem unnið er um Iand
allt í trjá- og skógrækt.
í___M.ljit i-i.-if Oli .Ififjf' l:i;
Hlynurinn við Sólheima á Bíldudal.
Fríkirkjuveg. Hvert skólatímabil
var frá 1. október til 14. maí.
Skólinn var rekinn af miklum
myndarskap. Fyrstu árin kenndi
Þóra dönsku, reikning og skrift
en Páll maður hennar kenndi ís-
lensku, sögu og landafræði. Á
hverju ári voru teknar myndir af
nemendum skólans þar sem þær
setja fyrir prúðbúnar í íslenskum
búningum. Páll Melsted lést 9.
febrúar 1910. Þóra lifði mann
sinn, hún lést 22. apríl 1919.
Hallgrímur Benediktsson
kaupmaður varð eigandi hússins
árið 1915. Hann bjó á efri hæð-
inni ogý hafði skrifstofur Hall-
gríms, H. Benediktssonar & Co.
á neðri hæðinni. Hallgrímur lét
reisa viðbyggingu sunnan við
húsið árið 1927.
I brunavirðingu frá árinu 1915
er góð lýsing á húsinu. Þar kem-
ur fram að utan sé húsið óbreytt
frá fyrsta brunamati. Á neðri
hæð eru fimm herbergi, öll með
brjóstþiljum, striga og pappír á
veggjum og í fjórum þeirra eru
loftin kalksléttuð en eitt herberg-
ið með spjaldalofti. Þar eru ein-
nig tveir gangar og tveir fastir
skápar. Allt málað. Á efri hæð-
inni eru fimm herbergi, eldhús,
búr, bað og tveir gangar. Allt með
sams konar frágangi og á neðri
hæðinni, nema í öllum herbergj-
um eru spjaldaloft og betrekk á
veggjum. Á rishæðinni eru tvö
geymsluherbergi, þiljuð og mál-
uð, hliðarskonsur og þurrkloft.
Kjallari er undir öllu húsinu 3
1/2 alin á hæð með steinsteypu-
gólfi. I honum eru fimm
geymsluherbergi, gangur og eld-
hús. Allt kalksléttað. Þar er ein
eldavél og innmúraður vatnspott-
ur. Grunnflötur hússins er 13,8
X 8,8 m.
Við vesturhlið hússins er inn
og uppgönguskúr, byggður eins
og húsið með risi og kjallara, þilj-
aður og málaður að innan. Þá var
FYRSTUR WIEÐ FRÉTTIRNAR