Dagblaðið Vísir - DV - 09.08.1990, Síða 14

14
FIMMTUDAGUR 9. ÁGÚST 1990.
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÖLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PÁLL STEFÁNSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift,
ÞVERHOLTI 11,105 RVlK.SlMI (91 )27022 - FAX: (91)27079
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRJÁLSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Askriftarverð á mánuði 1000 kr.
Verð I lausasölu virka daga 95 kr. - Helgarblað 115 kr.
Hvers á að krefjast?
Tvímælalaust ætti alvöru launþegahreyfmg ekki að
æsa sig yfir kröfu um eins til tveggja prósenta kaup-
hækkun. En um það hefur allt snúizt. Fyrir utan að
tryggja hag verkalýðsrekenda, þeirra sem hagnast á
forystu í verkalýðsfélögum, hefur allt talið snúizt um
einhver prósent í kauphækkunum. Hvað um háskóla-
menn í BHMR? Jú, þeir hafa setið sem aðrir í þessu
feni. Slagurinn um BHMR nú stendur um nokkur pró-
sent. En eigum við, almennir launþegar, ekki að gera
meiri kröfur? í raun eigum við að kreíjast þess af fulltrú-
um okkar, að þeir geri kröfur til ríkisvaldsins, kröfur
sem einhverju skipta. Ekki bara kröfur um einhverjar
prósentuhækkanir, sem verða horfnar daginn eftir.
Reynslan sýnir, að það er margt annað og öðru frem-
ur en prósentuhækkanir, sem færa launþegum kjara-
bætur. Því eiga hin sterku launþegasamtök, þegar þau
eiga við ríkisstjörn, að setja fram slíkar kröfur. Við sitj-
um í sama farinu. Horfum á kröfur háskólamanna í
BHMR. Háskólamenn ættu að geta skihð stöðuna öðrum
betur. Þess í stað hafa háskólamenn bara orðið einn af
kröfugerðarhópunum. Þeir berjast um nokkur prósent.
Þeir vita ekki, hvað þjóðinni og þar með launþegum
yrði fyrir beztu,.
Ef við hefðum hér alvöru launþegasamtök, mundu
þau setja fram kröfur, sem færðu raunverulegan lífs-
kjarabata.
Krafizt yrði af ríkisstjórn, að innflutningur búvara
yrði gefinn frjáls. Með því losnuðu launþegar undan
kerfi uppbóta og niðurgreiðslna, sem valda okkur miklu
tjóni. Við reiknum í þessum dæmum með, að fulltrúar
launþega væru raunverulegir fulltrúar, ekki útsendarar
og málaliðar flokka og þrýstihópa. Þegar rætt er um
vandann hér, er verkalýðshreyfmgunni oft þakkað.
Vissulega á hún þakkir skildar í sumu. En hún hefur
brugðizt í aðalatriðum, því sem hér er nefnt.
Og raunveruleg launþegahreyfmg, sem vildi í raun
bæta kjör launþega, mun segja ríkisvaldinu að hafa
fiskiskipaflotann hér ekki stærri en fiskimiðin leyfa.
Hefur einhver í reynd gert sér grein fyrir, hversu mikl-
ar kjarabætur mundu felast í því einu, sem hér hefur
verið nefnt? Sannarlega margfalt meira en 2,4 prósent
eða 4,5 prósent. Hér er snúið við blaðinu og við sam-
þykkjum ekki launþegahreyfmgu eins og hefur verið.
Við ásökum háskólamennina einkum í þessum efnum,
því að þeir eiga að vita miklu betur. Við höfum litla
samúð með æsingnum í náttúrufræðingum, meðan þeir
gera ekki kröfur, sem öllu skipta.
Alvöru launþegahreyfmg á að krefjast þess, að hætt
verði stuðningi við kostnaðarsöm gæluverkefni. Fé
fólksins renni til arðbærra hluta. Mörgum kann að
þykja þessi uppsetning hér einkennileg. Hún er að vísu
óvenjuleg, en hún er rökrétt. Hún á að segja, eignumst
við einhvern tíma alvöru launþegaforingja, hvað gera
skal. Kannski eigum við slíka menn, sem enn hafa ekki
komizt áfram vegna íhaldssemi annarra.
Þegar við eignumst slíka menn, og okkur koma há-
skólamenn helzt í hug, gæti skapazt grundvöllur til
framfara. Hættum að karpa um eitt eða tvö prósent.
Sendum gegn ríkisvaldinu, vinstri eða hægri stjórnum,
hð sem setur fram þá kosti, sem greindir voru hér að
framan. Þeir færa launþegum bezt og varanlegust lífs-
kjör.
Haukur Helgason
Niðurstöður nýjustu skoðana-
könnunar DV á fylgi stjómmála-
flokkanna eru einkar ánægjulegar
fyrir Sjálfstæðisflokkinn. Þær
benda til þess að flokkurinn njóti
um þessar mundir stuðnings rúm-
lega 54% kjósenda og fengi hreinan
meirihluta á Alþingi ef nú yrði
gengið til kosninga.
Tölur DV eru markverðari en ella
fyrir þá sök að þeir þátttakendur í
könnuninni, sem segjast vera óá-
kveðnir, eru færri en verið hefur
síðan í september 1988. Kjósendur
virðast vera afdráttarlausari í
skoðunum og fúsari að segja hug
sinn en löngum áður.
En eins og gjarnan er sagt; niður-
stöður skoðanakannana eru eitt,
úrslit kosninga annað. Er raunhæft
að trúa því að Sjálfstæðisflokkur-
inn eigi möguleika á að ná meiri-
hluta á Alþingi í næstu þingkosn-
60" %

50'

40“

30“

20'
10“ i:
i i i í
0
D G S V
„Fylgi Sjálfstæðisflokksins er m.ö.o. ekki óánægjufylgi, heldur á það
sér málefnalegar ástæður," segir m.a. í greininni. - Fylgi flokkanna í
síðustu skoðanakönnun DV.
Gætu sjálf stæðis-
menn náð meiri-
hluta á Alþingi?
ingum? Ætti hann að stefna mark-
visst að því? Um það ætla ég að
fara nokkram orðum.
Stöðug sókn
sjálfstæðismanna
í þingkosningum í apríl 1987 beið
Sjálfstæðisflokkurinn sem kunn-
ugt er mikið afhroð eftir að hafa
klofnað fáeinum vikum fyrir kjör-
dag. Flokkurinn fékk þá aðeins um
27% atkvæða sem er langt fyrir
neðan meðalfylgi hans á undan-
fórnum áratugum. En í öllum skoð-
anakönnunum, sem gerðar hafa
verið frá því í janúar 1989, hefur
flokkurinn haft um eða yfir 40%
atkvæða; í þeim níu könnunum á
fylgi stjórnmálaflokkanna, sem DV
hefur gert á þessu tímabili, hafa
sjálfstæðismenn sex sinnum verið
með um eða yfir 50% atkvæða.
Og styrkur Sjálfstæðisflokksins
hefur reyndar einnig verið mældur
í kosningum. í síðustu sveitar-
stjómarkosningum var fylgi
flokksins á landinu öllu 47%. Óg í
Reykjavík fékk flokkurinn sem
kunnugt er 60,4% atkvæða.
Þessar tölur sýna að fylgi Sjálf-
stæðisflokksins er mikið og veru-
legt og fer ekki dvínandi. Flokkur-
inn hefur verið og er enn í sókn.
Ekki óánægjufylgi
Ýmsir hafa viljað skýra hið mikla
fylgi sjálfstæðismanna sem merki
um óánægju með ríkisstjóm
vinstri flokkanna. Forystumenn
ríkisstjórnarinnar segja (og hafa
raunar sagt frá því stjómin tók við
völdum haustið 1988) aö hún gjaldi
fyrir óvinsælar en nauösynlegar
ráðstafanir í efnahagsmálum. Þeg-
ar árangur sjáist í þjóðarbúskapn-
um tapi Sjálfstæðisflokkurinnfylg-
inu á ný.
Augljós batamerki má nú greina
í efnahagslífmu vegna þess frum-
kvæðis sem aðilar vinnumarkaðar-
KjáUaiiim
Guðmundur Magnússon
sagnfræðingur
ins hafa tekið um mörkun efna-
hagsstefnunnar. Ríkisstjórnin nýt-
ur góðs af þessu og samkvæmt
hinni nýju könnun DV styðja hana
43,4% kjósenda. Það er meiri stuðn-
ingur en hún hefur haft í hálft ann-
að ár.
En þó að ríkisstjórnin bæti stöðu
sína dregur ekki úr fylgi við Sjálf-
stæðisflokkinn. Öðra nær. Það
eykst. Það bendir til þess að þær
skýringar á fylgi flokksins, sem
ráöherrar vinstri stjórnarinnar
hafa haldið fram, eigi ekki við rök
að styðjast. Fylgi Sjálfstæðisflokks-
ins er m.ö.o. ekki óánægjufylgi,
heldur á það sér málefnalegar
ástæður. Og það er vissulega upp-'
örvandi fyrir sjálfstæðismenn.
Skýrir valkostir
Sú staða, sem skapast hefur í ís-
lenskum stjórnmálum á undan-
fömum mánuðum, ætti að styrkja
möguleika Sjálfstæðisflokksins á
að ná meirihluta á Alþingi. Þrátt
fyrir að á ýmsu hafl gengið í núver-
andi stjórnarsamstarfi leikur tæp-
ast vafi á því að það er eindreginn
ásetningur forystumanna stjórnar-
flokkanna að starfa saman á ný að
loknum næstu þingkosningum.
Fyrir hggur að einn stjómarflokk-
anna, Borgaraflokkurinn, þurrkast
út í næstu kosningum. Sennilegt
er að Alþýðubandalagið tapí tals-
verðu fylgi til Alþýðuflokksins,
Stjórnin missir væntanlega þing-
meirihluta sinn. En nái Sjálfstæðis-
flokkurinn ekki meirihluta má
telja víst að núverandi vinstri
stjóm verði endurhfguð með at-
fylgi Kvennahstans.
Vahð í næstu kosningum verður
því óvenju skýrt: annaðhvort
áframhaldandi vinstri stjórn (með
eða án Kvennahstans) eða stjórn
sjálfstæðismanna. Stjórn Sjálf-
stæðisflokksins með einhverjum
vinstri flokkanna er að minni
hyggju ekki inni í myndinni eins
og mál hafa þróast aö undanfórnu.
Raunhæfur kostur
Ég held að kjósendur séu þegar
farnir að átta sig á þeirri mynd sem
hér hefur verið dregin upp af ís-
lenskum stjórnmálum. Þess vegna
ætlar svo stór hluti, sem kannanir
og sveitarstjórnarkosningarnar
sýna, að kjósa Sjálfstæðisflokkinn.
Sjálfstæðismenn hafa stundum
talað um það í kosningum að „efla
einn flokk til ábyrgðar". Varla er
þó hægt að segja að þar hafi legið
að baki skýr og eindregin stefnu-
mörkun og sannfæring um að
flokkurinn ætti raunhæfan mögu-
leika á meirihluta á Alþingi.
Nú eru aðstæður breyttar. Nú
verður ekki lengur um það deilt að
þessi möguleiki er fyrir hendi. En
það er hægt að glutra honum niður
séu hinar hagstæðu aðstæður ekki
notaðar með markvissum hætti
fram að kosningum. Sjálfstæðis-
menn eiga sýnilega krefjandi starf
fyrir höndum. En það starf gæti
hka borið einkar ánægjulegan
ávöxt innan skamms tíma.
Guðmundur Magnússon
fiokkurinn eigi möguleika á að ná meirihluta á Alþingi í næstu þing-
kosningum?
„En þó að ríkisstjórnin bæti stöðu sína
dregur ekki úr fylgi við Sjálfstæðis-
flokkinn. Öðru nær. Það eykst.“