Dagur - 05.04.1934, Blaðsíða 1

Dagur - 05.04.1934, Blaðsíða 1
DAGUR kemur út á þriðjudögum, fimmtudögum og laugar- iögum. Kostar kr. 9.00 árg. Gjaldkeri: Árni Jóhanns- son í Kaupfél. Eyfirðinga. Gjalddagi fyrir 1. júlí. XVII. ár. I •¦¦• • ¦•¦» rVn -»-¦•• Afgreiðslan er hjá JÓNI Þ. ÞÓR. Norðurgötu3. Talsími H2. Uppsögn, bundin við ára- mót, sé komin til af- greiðslumanns fyrir 1. des. Akureyri 5. apríl 1934. >-• I 36. tbl. • ¦•¦-• • e -•¦¦>• • •»-»-• »¦«¦ -*¦ «.• • •- Avarp til þjóðarinnar. Nýja-Bíó Föstudags, laugardags og sunnudagsktröld kl. 9 Frá4.flokksþingiFramsóknarmanna. Næstu alþingiskosningar munu vafalaust verða örlagaríkari fyrir íslenzku þjóðina, en flestar eða allar þær kosningar, er áður hafa farið hér fram. Baráttan um frelsi og velgengni almennings í landinu er orðin ákveðnari og harðari en fyrr. í landinu hafa myndast fjölmenn samtök, sem miða að því að láta mikið af arði framleiðslu og verzlunar renna til einstaklinga, sem ekki vilja eða þykjast geta gengið út í fram- leiðslubaráttuna. Eftir því sem þeim fjölgar, er byggja framtíð sína á erfiði annara, verður meiri sókn á' hendur framleiðslu og vinnustéttum landsins, í því skyni að gera þær skattskyldar þeim, sem vilja eignast og eyða, en ekki skapa verðmæti fyrir þjóðarheild- ina. Til þessa hafa sveitakjördæmin haft meginvaldið yfir skipun þingsins, yfir löggjöf og lands- stjórn. En með hinni nýju kosn- ingatilhögun færist valdið meir til þéttbýlisins í bæjunum, og fær þá kaupstaðaríhaldið og hið fjölmenna fylgilið þess betri að- stöðu en áður til þess að nota at- kvæðamagn sitt. Þó ber þess að gæta, að hinir auknu yfirráða- möguleikar, sem íhaldið hefir barizt fyrir, koma því ekki að liði, ef vinnandi fólk í landinu til sjávar og sveita skilur hætrmna og dreifir ekki kröftum sínum í kosningunum. Baráttan á milli kyrrstöðu og umbótahreyfing- anna verður því enn þá fyrst og fremst i kjördsemunum. Ef iðju- og umbótamenn lands- ins fylkja sér um merki Fram- sóknarflokksins í kjördæmunum, verða sigurvonir íhaldsstefnunnar að engu. Framsóknarmenn hafa alltaf haft forystuna hér á landi í baráttunni við íhaldið, og í þess- um kosningum tekur flokkurinn enn sem fyrr ótrauður forystuna. Þetta hlutverk hefir aldrei ver- ið þýðingarmeira en nú, bæði vegna þeirra sérstöku umbóta- og áhugamála, sem flokkurinn vinn- ur að, og af því að Framsóknar- flokkurinn er eini flokkurinn, sem hefir möguleika til að fá svo marga þingmenn kosna í kjör- dæmunum, að íhaldið verði úti- lokað frá meirihluta aðstöðu í Al- þingi. Hver einasti Framsóknar- maður sem nær kosningu, minnk- ar möguleika íhaldsins til að ná hreinum meiri hluta. í þessu sambandi er rétt að vekja athygli á því, að nokkrir menn, sem hafa fylgt Framsókn- arflokknum að málum, eru nú horfnir frá honum og hefjast nú handa um stofnun nýs flokks. Munu þeir hugsa sér að hafa frambjóðendur í flestum eða öll- um sömu kjördæmum og Fram- sóknarflokkurinn. Þessir fram- bjóðendur hljóta að skoðast settir til höfuðs frambjóðendum Fram- sóknarflokksins fyrst og fremst. Allir þeir, sem fylgt hafa Fram- sóknarflokknum hingað til, en kynnu nú að kasta atkvæðum sín- um á frambjóðendur þessa nýja flokks, stuðla þess vegna að því, beint eða óbeint, að koma íhald- inu í hreinan meirihluta. Þar eð nær engar líkur eru fyrir því, að þessi nýi flokkur fái þingmann kosinn í neinu kjördæmi, má bú- ast við að Öllum atkvæðum, sem hann fær, verði á glæ kastað. En um leið og flokksþingið brýnir fyrir kjósendum mikilvægi næstu kosninga og bendir á verk- efni þau, er fyrir liggja, og sem Framsóknarflokkurinn mun leysa, ef hann fær til þess atkvæðamagn hjá kjósendum, þá þykir við eiga að líta yfir farinn veg og benda á nokkur málefni, sem flokkurinn hefir unnið að síðan 1917. Saga flokksins sýnir stefnu hans. Á síðari stríðsárunum stóð Framsóknarflokkurinn í farar- broddi um hina miklu landsverzl- un, sem bjargaði þjóðinni frá hungri og féflettingu. Flokkurinn breytti Landsbankanum úr kot- banka í þjóðbanka, reisti útvegs- banka úr rústum fslandsbanka, skapaði Byggingar- og landnáms- sjóð og síðan Búnaðarbankann fyrir bændastétt landsins. Vegna þessara endurbóta á bönkunum annast nú bankamenn landsins um hin þýðingarmestu fjármál út á við, eins og lántökur erlendis, sem áður voru framkvæmdar af óviðkomandi erlendum mönnum. Bókhaldi ríkisins og ríkisstofnana og embættismanna hefir verið breytt í nútíðarhorf. í verzlunar- málum hefir flokkurinn jafnan stutt samvinnuhreyfinguna og efnt til landsverzlunar með tóbak, sem gefur hálfa milljón króna i árlegan ágóða, sem á, lögum sam- kvæmt, að ganga til að byggja góð húsakynni fyrir vinnandi stéttir landsins. í landbúnaðar- málum hefir flokkurinn eflt Bún- aðarfélagið með fjárframlögum, stutt að jarðræktarlögunum, verkfærakaupasjóðnum, áburðar- verzluninni, mjólkurbúunum og mjólkurniðursuðu, beitt sér fyrir byggingu kæliskips, frystihúsa og^ fjölmörgum öðrum hliðstæðum framförum. í útvegsmálum hefir flokkurinn stutt að hinni fyrstu samvinnuútgerð, beitt sér fyrir stórfelldum samvinnuiðnaði um síldarbræðslu og komið landhelg- isgæzlu og björgunarmálum í það horf, sem bezt hefir þekkzt hér á landi. f samgöngumálunum hefir flokkurinn komið á stórfelldum vegabótum og tekizt á fáum ár- um að gera akfært um helztu hér- uð landsins og yfir fjallgarðana milli þeirra. Símakerfið hefir verið aukið stórlega og stöðvum f'jölgað um mörg hundruð. I heil- brigðismálum 'hefir flokkurinn 5 kátar stelpur Afar skemmtileg og fjörug Dönsk tai og söngvamynd í 12 þáttum, tek- in hjá PALLADIUM undir stjórn kvikmyndasnillingsins A V. SANDBERG. Afalhlutverkin leika: Karina Bell, - Marguerifc Viby, Fredetik Jensen o. il. Fjöldi af nýjum söngvum og lögum spiluð af jazzhljómsveit Erik Tuxens. Þetta er langskemmtilegasta danska talmyndin, sem enn hefur veriðbú- in til, um það ber öllum saman. Sunoudag ki. 5 Alpýðusýning niðurseit verö „Við sem vinnum eldhússtörfin." beitt sér fyrir stofnun og eflingu nokkurra af stærstu sjúkrahús- um landsins, en þó alveg sérstak- lega haft forystu um eða stutt hinar þýðingarmestu framkvæmd- ir í húsagerð. Svo er um bæði Byggingar- og landnámssjóð, verkamannabústaðiha og sam- vinnubyggingarnar. (Framhald). t ? Rún 59344108 - FnV, Finnur Jónsson prófessor lézt 30. marz að "heimili sínu í Kaupmannahöfn, að því er út- varpsfregn hermir. Hann var því nær 76 ára gamall, fæddur 30. maí 1858, hér á Akureyri, elztur ba^na Jóns Borgfirðings, fræði- mannsins alkunna, og konu hans, önnu Guðrúnar Eiríksdóttur. Með Finni Jónssyni er í val fallinn einhver víðkunnasti vís- indamaður íslenzkur sinna sam- tíðarmanna, og einn af merkustu norrænufræðingum er uppi hafa vcrið, þótt auðvitað sé, að ekki vcrði allir sammála um verðmæti alls þess, er eftir hann liggur, annar eins dæmalaus afkastajöt- unn og hann var. Annars er hvorki tími né rúm til gagnlegrar greinargerðar að sinni, en betur mun það gert síðar. Stúdent varð Finnur Jónsson 1878. Fór þá utan og las norrænu og varð dr. phil í þeim fræðum 1886, en prófessor við Kaup- mannahafnarháskóla 1888. Því embætti gegndi hann i 38 ár. Þá fékk hann lausn með fullum em- bættislaunum, sjötugur að aldri. Aldursforseti íslenzkra mennta- manna í Kaupmannahöfn mun hann hafa verið frá dauða Þor- valdar Thoroddsens 1921.- Mörg virðingarmerki féllu Finni Jónssyni í skaut. Meðal annars var hann heiðursborgari Akureyrar. Auk hans hafa það aðeins orðið tveir menn, Matthías Jochumsson og pater Jón Sveins- son, sem nú er einn á lifi þeirra þriggja. Finnur Jónssón var kvæntur danskri konu, og áttu þau son einn barna er Jón heitir. Jón Helgason skrifar um fyrir- rennara sinn í »Politiken« en dr. Bröndum-Nielsen í »Berlingske Tidende« og fara auðvitað báðir um hann hinum lofsamlegustu orðum, i

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.