Dagur - 18.01.1961, Blaðsíða 8

8
Hinn fullkomni gæðingur er
En það er fslendingum mn megn að strika hest-
inn út úr þjóðlífinii, svo sterkar rætur á hann
í hugum manna og þúsund ára sögu landsins
FULLYRT ER, að án hestsins
hefði ekkert landnám orðið á
Xslandi og engin þjóð eða þjóð-
flokkur getað lifað í hinu tor-
færa landi okkar síðustu 10.
aldir. Hvort sem þetta er bók-
staflega rétt eða ekki, er það
víst, að hesturinn hefur fylgt
flestum landsins börnum frá
vöggu til grafar og borið þá
bæði lifandi og dauða í þúsund
ár, verið samofinn öllu daglegu
lífi á hverju byggðu bóli og
hluti af þjóðlífinu allann þenn-
ann tíma.
Hestinum voru færar allar leið
ir um þvert og endilangt ísland,
yfir heiðar og fjöll, hraun og
sanda, yfir straumharðar jökul-
ár bæði vetur og sumar, með
mann eða vörur á baki. Hestur
inn var íslendingum bæði veg-
ir, brýr og farartæki. En þrátt
fyrir allt þetta týndist hestur-
inn um árabil, þegar vélvæðing
var sem hröðust og fæstir töl-
uðu um hann án þess að miða
við kílóafjölda kjöts. Hvað átti
líka að gera með hesta þegar
bílar og flugvélar komu til
sögu í samgöngum og margs
konar vélknúin tæki þóttu bet-
■ur henta til jarðyrkju, heyskap
ar, flutninga og skemmtaná?
En það liðu ekki mörg ár þar
til hesturinn komst aftur á dag-
skrá og nú er hann í hávegum
hafður í ræðu og riti, ekki sem
flutningatæki eða gómsætur
réttur, heldur sem skemmtileg-
ur félagi manna og kvenna.
Mönnum var það um megn,
að strika hann í einni svipan út
úr þjóðlífinu, þótt verksvið
hans hafi breytzt.
Nú eru í landinu tamninga-
stöðvar starfræktar, og margar
síðustu árin. Þangað eru ung
og oftast ósnert hross send í
skóla og þaðan koma þau
reynzlunni ríkari, hafa borið
mann á baki, verið nemendur
UNG STÚLKA
I STJÓRNAÐI ÞOTUÍ
ÞAU TÍÐINDI gerðust í fyrri
viku, að ungfrú Astrid Kofoed-
Hansen, flugþerna, stjórnaði
æfingaþotu af Keflavíkurflug-
velli, nokkra stund. Með henni
í þotunni var amerískur kapt-
einn.
Ungfrú Astrid hefur einka-
flugmannsréttindi og flýgur
töluvert sjálf, auk þess sem
hún er „loftvön“ vegna flug-
þernustarfsins hjá Loftleiðum.
Þessi unga kona hefur fyrst
íslenzkra kvenna stjórnað þotu,
um það verður ekki villzt. Slík
störf eru ekki talin kvenmanns
verk og ekki heiglum hent, en
Astrid er heldur ekki fisjað
saman, andlega eða líkamlega,
að því er virðist og mun tæp-
lega láta sér allt fyrir brjósti
brenna. ‘ □
og ferðafélagar tamningamanna
og komizt í kynni við þreytu,
en líka átt glaðar og góðar
stundir á dunandi ís eða slétt-
um grundum.
Ekki uppfylla þau öll vonir
eigenda eða tamningamanna, en
sum gera líka betur. Enginn
reiðhestur uppfyllir að fullu
hinn fullkomna, ímyndaða gæð
ing. Fáir hestar láta kosti sína
alla fala á stuttum tíma. Það er
mikið þolinmæðisverk að full-
þjálfa hest. Og það getur eng-
inn, sem ekki hefur nægan
tíma auk ríks skilnings á sálar-
lífi hans. Hestamenn eru taldir
manna óstundvísastir. Þeir geta
sjaldan farið eftir klukku. Tím-
inn hverfur bæði manni og
hesti þegar trúnaðartraust hef-
ur myndazt milli þeirra og þá
losnar maðurinn undan ægi-
valdi hins skipulagða og harð-
leikna hraða hversdagslífsins,
en kemst í snertingu við forn-
vin þjóðarinnar og náttúruna.
Við Eyjafjörð verða starf-
ræktar tvær tamningastöðvar í
vetur og eru báðar teknar til
starfa. En nokkur undanfarin
ár hefur hestamannafélagið
Léttir starfrækt tamningastöð
á Akureyri með góðum árangri,
• að því er hestelskir menn telja.
Á Akureyri munu vera nær
tvö hundruð reiðhestar og reið
hestsefni, en bæjarbúar eiga
nokkru fleiri hesta annars stað-
ar. Verkefni sýnist því nokkuð
fyrir miðstöð slíkrar starfsemi,
þótt margir séu sjálfum sér nóg
ir í þessu efni og temji sína
hesta sjálfir.
Framan Akureyrar í hrepp-
unum þremur, Ongulstaðahr.,
Hrafnagilshreppi og Saurbæjar
hreppi hefur verið stofnað
hestamannafélag og hélt það
fjölsóttar kappreiða.r í sumar
og hefur nú tamningastöð að
Stokkahlöðum. Það er fyrsta
tamningastöðin, sem komizt hef
ur á laggirnar framan Akureyr
ar. Þar er Þorsteinn Jónsson
tamningamaður. Stöðin er full-
skipuð.
Hér á Akureyri hefur Björn
Jónsson tekið að sér forstöðu
tamningastöðvarinnar.. En
Björn og Þorsteinn og þeir
bræður fleiri Jónssynir frá Mýr
arlóni eru taldir afburða hesta-
menn og sumir landskunnir.
Tamningastöðvar eru nauð-
synlegur þáttur í þeirri við-
leitni að skipa hestinum á ný
þann virðingarsess, sem honum
ber í hinu nýja hlutverki sínu,
Næsti bænda-
klúbbsfundur
verður að Hótel KEA mánud.-
kvöldið 23. janúar. Fundarefni:
Árni Jónsson, tilraunastjóri,
segir frá Ameríkuför sinni og
nýjungum í amerískum land-
búnaði. □
sem skemmtifélagi hestaunn-
enda á landi hér.
Blaðið hitti Björn Jónsson að
máli í fyrrakvöld og leitaði
frétta af tamningastöð Léttis á
Akureyri o. fl.
Eru tamningastöðvar nauð-
synlegar? .
Tamningastöðvarnar eru
nauðsynlegaí: til þess að fá út
úr hestunum það sem fáánlegt
er og þó fyrst og fremst til að
þjálfa þá svo mikið, að þeir
verði meðfærilegir fyrir fjöld-
ann. Nú er mikið lagt upp úr
því að rækta reiðhestakyn og
er það þá um leið nauðsyn að
ganga úr skugga um arfgengi
kynbótahrossanna.
Er tamningastöðin fullskipuð?
Hugmyndin er, að hafa að-
eins einn mann við stöðina í
vetur og hef eg tekið það starf
að mér. Ætlunin er að taka 10
—12 hesta, meira' getur einn
maður ekki annað og er þó eng
an veginn þægilegt að vera
einn. Enn er rúm fyrir 2—3
hesta. Stöðin starfar í 4 mánuði.
Ertu búin að fá rakin gæðings-
efni á stöðina?
Allir vonast eftir því að sinn
hestur verði gæðingur og sum-
ir hestar eiga það ’í sér að verða
gæðingar, þótt það nýtist æði
oft ekki að fullu.
Hvenær byrjaðir þú að fást
við hesta?
Frá því eg var smápatti og
fram á þennan dag. Fyrir ferm
ingu fór eg að fást við ótemjur
með föður mínum, sem var
þekktur hestamaður.
Eg heyri sagt, að þú hafir fyrr
á árum verið í slagtogi með
Hesta-Bjarna?
Jú, leiðir okkar Bjarna lágu
saman í Skagafirði, þegar eg
var um tvítugt, en áður þek'kti
eg hann raunar, því hann kom
oft til föður míns og dvaldi þá
stundum tímum saman. Eg var
með Bjarna einn vortíma við
hestatamningu. Eins og margir
Lögregla kærir fógeta
ÞAU EINSTÆÐU tíðindi gerð-
ust nýlega, að lögreglumenn í
Kenavík suður kærðu yfir-
mann sinn, Alfreð Gíslason,
bæjarfógeta, til dómsmálaráðu-
neytisins. Ástæðuna telja þeir,
að illmögulegt sé fyrir þá að
gegna störfum sínum, þar eð
kærur þeirra séu ekki afgreidd
ar hjá embættinu og störf
þeirra þar með gerð marklaus.
Þessi mynd er af Birni Jónssyni á Ljónslöpp, og er hryssa þessi
annálaður gæðingur. (Ljósm. V. Sigurgeirsson.)
muna, var hann fáorður og
jafnvel stuttur í spuna en kjarn
yrtur. Það fór vel á með okkur
þótt hvorugur væri málskrafs-
maður. Eitt sinn er við vorum
staddir á Öxnadalsheiði á leið
til Eyjafjarðar áðum við á eyr-
unum vestan við Grjótá. Þá
ræddum við um hesta og ég
spurði hann hvaða hest hann
teldi be^tan áf þeim, sem hann
hefði tanjið. Bjarni þagði við
æði stund. Mér var það vel
ljóst, að þetta var stór spurn-
ing, því oft er erfitt að gera
upp á milli hesta. Einkum verð
ur þeim það erfitt, sem stunda
tamningar um áraraðir. Auk
þess var hann ekki gjarn á að
segja hug sinn allan og svaraði
mönnum oft út úr ef honum
fannst þeir nærgöngulir um of.
Eftir æðistund kom þó svarið
og Bjarni sagði: „Eg skal segja
þér ofurlitla sögu. Það var
laust eftir aldamótin að eg fór
vestur í Dali að fylgja fólki. í
þeirri ferð tók ég að mér að
temja 4 fola og átti að hafa þá
árið og skila þeim vestur að
þeim tíma liðnum. Þegar eg svo
árið eftir kom vestur í Búðar-
dal með folana þá höfðu ein-
hverjir hlerað það, að eg
smakkaði vín. Og það varð
viku kenndirí. Svo lagði eg af
stað norður á sunnudegi og
reið eins og leið liggur upp1
Laxárdal. Þegar eg kom upp í
dalinn datt mér í hug að fara
heim á einhvern bæ og fá mér
hressingu. Þar sem mig bar að
garði var saman komið margt
fólk og einhver gleðskapur og
var mér vel tekið. Þegar eg bjó
Framhald :á bls. 2.
Skðulamóf íslands 28. janúar
SKAUTAMOT ÍSLANDS 1961
verður haldið á Akureyri 28.
jan. n.k. Keppt verður á þess-
um vegalengdum:
Skautahlaup karla:
500, 1500, 3000 og 5000 metr-
um.
Skautalilaup kvenna
er áformað, ef næg þátttaka
fæst og þá keppt í þessum vega
lengdum: 500, 1000, 1500 og
3000 metrum.
Skautahlaup unglinga,
16 ára og yngri. Keppt verður
í þessum vegalengdum: 500 og
1500 metrum.
Skautafélag Akureyrar sér
um mótið og ber að senda þátt-
tökutilkynningar til þess fyrir
20. janúar n.k.. □
i iii n 111 iii 11 ■ 11 iii 1111
Landhelgisbrjóturinn strandaði
FYRRA MÁNUDAG tók Óð-
inn belgiskan togara að ólög-
legum veiðum út af Ingólfs-
Kveikt í heyi og brotizt inn
Á MÁNUDAGINN kviknaði í
heyi við fjárhús sunnan Þing-
vallasti-sétis ,eign Ásgeirs Hall-
dórssonar. Heyið, sem var 15—
20 hestar af töðu, eyðilagðist al
veg og fárhúsið skemmdist lít-
ils háttar. Slökkvilið var kallað
út og réði það niðurlögum .elds
ins. En síðar tók að loga ó ný
og eyðilagðist heyið af vatni
og eldi.
Lögreglan telur, að hér hafi
verið um íkveikju af manna-
völdum að ræða, en málið er
þó ekki upplýst.
Aðfaranótt sunnudagsins var
gluggi spenntur upp á bakhlið
Rakarastofu Sigtryggs og,Jóns,
Ráðhústorgi 3 hér í bæ, og stól
ið peningum úr ólæstri peninga
skúffu og peningakössum. Ó-
víst er hve miklu af peningum
var stolið. Við öðru var ekki
hreyft á rakarastoíunni. □
höfða. Togarinn var innan við
200 tonna skip, Marie José Ro-
sette frá Ostende.
Óðinn fór með togarann til
Vestmannaeyja og játaði skip-
stjórinn, sem er kornungur mað
ur, brot sitt. Dómur gekk í mál
inu daginn eftir og var sektin
34 þús. kr. og afli og veiðarfæri
gex-ð upptæk. Skipstjórinn hef-
ur tvívegis áður lent í kasti við
íslenzku landhelgisgæzluna. Eft
ir dómsuppskui'ðinn hélt togar-
iim á brott. En sögu hans var
þó brátt lokið. Hann strandaði
sem sagt áveðurs við norður-
hafnargai'ðinn og mun hafa
eyðilagzt. Mannbjörg varð og
gekk greiðlega að ná skipverj-
unum 6 í land. □