Dagur - 15.05.1963, Qupperneq 4

4
s
iiiiiiiiiimiiimiiimimmmiimmmmiiiiiiii
JÓNAS JÓNSSON FRÁ HRIFLU:
immmmmmmmimmmmmiim';:ii
Hjörtur á þing
TILi ÞESS AÐ FRAMBJÓÐANDINN f
4. sæti B-listans, Hjörtur E. Þórarinsson,
nái kosningu 9. júní, þarí einn íjórði af
atkvæðatölu Framsóknarflokksins vænt-
anlega að verða hærri tala en helmingur-
inn af atkvæðatölu Sjálstæðisflokksins.
I haustkosningunum 1959 vantaði all-
míkið á, að svo væri. Þá fengu Fram-
sóknarmenn 4166 atkvæði en Sjálfstæðis-
menn 2645 atkvæði. Ef 390 atkvæði
hefðu þá færzt frá Sjálfstæðis-
flokknum yfir til Framsóknarflokksins,
hefði 4. maður á B-listanum fengið J139
atkvæði en 2. maður á D-Iistanum 1127J4
atkvæði. Þá hefðu 4 Framsóknarmenn
verið kjörnir, en aðeins 1 Sjálfstæðismað-
ur. Annar maður á D-lista hefði fallið
í kjördæminu, en komizt örugglega á
þing, sem uppbótarm. fyrir flokk sinn.
Ef þannig hefði farið haustið 1959, hefði
Framsóknarflokkurinn fengið 4556 at-
kvæði. Það er lægri atkvæðatala en flokk
urinn fékk vorið 1959 í gömlu kjördæm-
unum samtals, hví að bá var hún 4696.
í bæjarstjórnarkosningunum á Akureyri
1962 bætti Framsóknarflokkurinn við sig
rúml. 300 atkvæðum, miðað við 1958, en
Sjálfstæðisflokkurinn tapaði nál. 200 at-
kvæðum.
Ekki hefur það verið talið vafa bund-
ið, að fylgi stjórnarflokkanna muni vera
hlutfallslega minna nú í landinu en haust
ið 1959, og þá i þessu kjördæmi sem öðr-
um, vegna hinnar margnefndu „viðreisn-
ar“ og ótta manna við að fela þeim úr-
slitavald í mikilsverðum málum. Frá öðr-
um löndum (Bretland, Kanada) berast
nú á þéssu vori fréttir um ósigra íhalds-
flokka þar, og mun því vissulega veitt
athygli hér. En mikið fráfall væri það
frá Sjálfstæðisflokknum að þessu sinni,
ef hann tapaði 390 atkvæðum, eða sem
því svarar nú.
Fleira þyrfti til að koma en fylgistap
Sjálfstæðisflokksins, ef kosning eins
stjórnarandstæðings til viðbótar hér í
kjördæminu á að takast. Til þess að 4.
maður B-Iistans hljóti kosningu, þyrfti
listinn að fá nokkurt fylgi frá öðrum
en þeim, sem kusu Sjálfstæðisflokkinn
1959. Á það skal t. d. bent, að Þjóðvam-
arflokkurinn hefur nú ekki lista í fram-
boði hér. Listi Þjóðvarnarmanna fékk
um 340 atkvæði 1959, og hefur almennt
verið talið líklegt, að mikill hluti þeirra
kjósenda, sem þar er um að ræða, myndi
nú styðja Framsóknarflokkinn með at-
kvæði sínu.
Þjóðvamarmenn eru yfirleitt ákveðn-
ir stjómarandstæðingar og átta sig auð-
vitað á því, að eini möguleikinn til að
fjölga stjómarandstöðuþingmönnum
þessa kjördæmis, er að styðja svo vel
Framsóknarflokkinn, að Hjörtur E. Þór-
arinsson hljóti kosningu. í sambandi við
flokk, sem er að vinna á í landinu og
hefur slíkan mann í baráttusæti, sem
Hjörtur á Tjöm er, á þetta ekki að þurfa
að vera mikið þrekvirki, en þó þarf þar
nokkurs við. Viðleitni Amórs Sigurjóns-
sonar, sem er að ýmsu leyti mætur mað-
ur, til að fá nokkra stjóraarandstæðinga
í sveitum til að kjósa Alþýðubandalags-
listann, er skiljanleg, úr því að hann, af
vangá, er þar í skiprúmi. Honum finnst
hann vera að gera skyldu sina. En fleiri
hafa skyldum að gegna. Gamall vinur og
granni á að vera aufúsugestur, þótt ekki
sé ástæða til að láta hann tmfla þau
störf, sem mest veltur á, að unnin verði.
Hver viil nú leysa vanda byggðanna?
Spurningum „Verkamannsins” svarað
NÚ ÞRENGIR mjög að bænd-
um landsins. Fátt verkfærra
manna á mörgum heimilum.
Jarðir leggjast í eyði víða um
land. Einstakar byggðir heilar
og hálfar eru mannlausar. Fjöl-
margar góðjarðir eru til sölu,
ef kaupandi fæst.
Vitur bóndi í Eyjafirði, Þórar-
inn Eldjárn á Tjörn, hefur lýst
erfiðleikum margra barnafjöl-
skyldna, varðandi eigendaskipti
fasteigna. Fólkið, sem er að búa
sig undir ferðalag yfir landa-
mærin á oft kostajörð, mikil
ræktarlönd, stór bú, prýðileg
húsakynni og fjölda góðra og
nauðsynlegra vinnuvéla. Börn-
in geta ekki greitt samerfingjum
sínum nema brot af verðmæti
þessara eigna. Hér geta mynd-
azt furðulegar eyðijarðir.
Enginn veit hvernig á að
lækna þessa meinsemd byggð-
anna. Stórir stjórnmálafundir
hafa verið haldnir um valda-
tafl landsins. En þar var þögn
um þennan þjóðarháska.
íslendingum fjölgar tiltölu-
- Skólasýning í Sól-
garði í Eyjafirði
(Framhald af blaðsíðu 8)
handavinnukennsla var aðeins
nokkrar vikur á síðastliðnum
vetri. Þarna voru borð og skáp-
ar, lampar og hillur eftir dreng-
ina, en litlu stúlkurnar létu ekki
sitt eftir liggja. Þar gat að líta
blússur og svuntur, dúka og
púða auk mynda o. fl. smámuna.
Allt var þetta með sérstökum
myndarbrag, þótt erfið séu skil-
yrði við kennslu og kennslutæki
mjög fábreytt. En tvennt mun
ekki skorta í Sólgarð: Alúð
kennara og ástundun nemenda.
Skólastjóri í Sólgarði er Ang-
antýr Hjálmarsson, en auk hans
hafa kennt í vetur frú Sigríður
Pálmadóttir, Æsustöðum, handa
vinnu stúlkna og Sigurður
Jósefsson, bóndi í Torfufelli.
Ollum nemendum í Saurbæj-
arskólahverfi sendi ég kveðju
mína og góðar óskir um nám
og störf í framtíðinni.
Laufey Sigurðardóttir
frá Torfufelli.
- Fundir í Skúlagarði
og á Kópaskeri
(Framhald af blaðsíðu 8)
son, Ingvar Gíslason, Hjörtur E.
Þórarinsson og Sigurður Jóhann
esson. Einnig var gert ráð fyrir
að Þórhallur Bjömsson og Egg-
ert Ólafsson, sem báðir eru
meðal frambjóðenda á listanum,
mættu a. m. k. á sumum þessum
fundum í Norður-Þing.
Ýmsir hafa nú orð á því aust-
ur þar, að leitt sé, að Sjálfstæð-
isframbjóðendur séu ekki með í
för til þess að sjá með eigin aug-
um, hve hentugt sé að hafa kosn
ingaundirbúning og kosningar á
þessum tíma árs! Q
lega meira en flestum öðrum
þjóðum. Nýi kynstofninn er há-
vaxinn og vel fær til starfa.
Þjóðin framleiðir meira af ágæt-
um matvælum bæði til lands og
sjávar heldur en nokkru sinni
fyrr. Mikið fjármagn er á hreyf-
ingu í landinu. Erlendar þjóðir
hafa í 20 ár flutt inn í landið
óhemju auðævi til að gera hlut
íslendinga betri en fyrr. Mikið
af þessu fjármagni eru gjafir eða
með hlunnindakjörum. Sum lán-
in eru með hversdagslegum skil
yrðum. En allt hverfur fjármagn
ið í einn farveg. Það á að bæta
ísland og gera þar betri byggð
en fyrr. Þessvegna er nú spurt:
Hversvegna er þjóðfrægasti og
öruggasti atvinnuvegur íslend-
inga að hrynja í rústir, mitt í
fólksfjölgun, aukinni tækni, góð
æri og himinsendu fjármagni?
Þessari spurningu er ekki
svarað af forystu- og valdamönn
um landsins, en hrörnun byggð-
anna hefur um stund verið sýni-
leg, eins og dökk óveðursblika
á undan stórviðri.
Ég sný mér vegna þessa þjóð-
máls til Dags á Akureyri. Blaðið
var stofnsett af áhugamönnum
mitt í fyrra stríðinu. AJla þá
stund, sem liðin er frá stofnun
blaðsins, hafa samvinnumenn
birt þar óskir sínar og bending-
ar um leiðir til bjartari framtíð-
arlanda. Nú mætti svo fara, að
Dagur gæti með liði sínu og
stuðningsmönnum bent á bjarg-
ráð í mesta vandamáli íslend-
inga.
Það, sem hefur gerzt einu
sinni, getur gerzt í annað sinn.
Fyrir 30 árum barst til landsins
ókennd fjársýki. Hún barst á fá-
um missirum um flestallar fjár-
ræktarbyggðir á íslandi. Allt
var gert sem borgurum og þjóð-
fulltrúum kom til hugar sem
bjargráð eða lækning. Leitað
var til vísindamanna, innlendra
og erlendra, sem líklegir voru
til að geta bent á úrræði, til að
bægja voðanum frá byggðum
landsins. Öll hugsanleg meðul
voru reynd, girðingar settar um
landið þvert og endilangt. Að
síðustu var leitað eftir yfirskil-
vitlegum úrræðum, ennfremur
leitazt við að ala upp ónæman
fjárstofn. En allar tilraunir
reyndust árangurslausar, líka
sú nýjung að ala upp fé, sem
stæðist karakúlpestina. Allar
leiðir virtust lokaðar og eyðing
sveitanna fyrir dyrum. Hvers-
dagslegt dæmi um ástandið var
það, að góðbóndi og góðvinur
minn í sveit átti 100 ær þegar
pestin kom til landsins. Eftir 10
ár voru 10 ær eftir á bænum.
Bústofninn hrundi niður ár eft-
ir ár. Stundum með jöfnum
hraða eins og í tilfærðu dæmi.
Þingeyjarsýsla var í miklum
vanda. Skáldin og hinir fjöllesnu
lærisveinar Benedikts á Auðn-
um voru horfnir af leikvellin-
um, en eftir voru athugulir og
ráðagóðir bændur. Þeim kom til
hugar, að fyrst vísindi og lær-
dómur megnuðu ekki við kara-
kúlpestina, þá væri reynandi að
prófa gömul húsráð og heil-
brigða skynsemi. Þeir endur-
vöktu gamalt heilræði, orðið
fjárskipti. Dagur mælti með
þessu snjallræði. Sveitafólkið
hafði séð allar ráðstafanir þjóð-
félagsins bresta í 10 ár. f þessari
vonlausu baráttu vildu menn þó
reyna síðasta úrræðið: Fjárskipt
in. Greinargerðin í Degi var les-
in með athygli um allt Norður-
land. Þingeyingar mynduðu eins
konar stríðsgrunn í málinu. Sýsl
unni skyldi skipt í þrjú hólf.
Öllu fé í fyrsta hólfi skyldi
slátra sama árið. Síðan beið hólf
ið fjárlaust í eitt ár. Þá voru
fluttir þangað fjárstofnar frá
Vesturlandi. Fjárskiptamennirn-
ir leituðu eftir því við stjórn-
málamenn í Rvík. að til kæmu
framlög frá ríkinu, til að bæta
eftir því sem við mátti koma
tekjumissi bænda við fjárskipt-
in. Fyrstu árin var um að ræða
heimild landstjórnar án þingleyf
is og á ábyrgð ráðherra. Fyrstu
hjálpina veitti Björn stórkaup-
maður Ólafsson og Vilhjálmur
Þór. Annað árið varð Pétur
Magnússon fyrir svörum. Hann
játaði beiðninni og bætti við:
Ég vil ekki að Mývatnssveit legg
ist í auðn. Þriðja árið kom til
kasta þingsins. Þá var Jón
Pálmason forseti neðri deildar.
Hann bjargaði málinu með því
að lengja þingið, þannig að kom-
ið yrði við atkvæðagreiðslu við
fjárskiptin.
Þetta er í senn sorgleg og fall-
eg saga. Léttúð þeirra, sem
fluttu inn pestina og glímdu ár-
um saman við óvættina með fá-
víslegum og ómerkilegum bjarg
ráðum. En sigurinn var glæsileg
ur. Bændur í heilli sýslu tóku
bjargráðin í sínar hendur. For-
ysta fjárskiptanefndar Þingey-
inga og sýslubúa yfirleitt var
djörf, sanngjörn og varfærin.
Þar urðu engin óhöpp eða van-
gæzla í framkvæmdum. Allar
sauðfjárbyggðir landsins fetuðu
í vel troðna slóð þingeysku fjár-
skiptamannanna. Menn þekkja
þá sögu.
Nú bíður erfið þraut bænda
landsins og annarra þjóðfélags-
þegna. Mitt í örum og alhliða
vexti þjóðarinnar, mitt í hinu
ágæta árferði og fjármunavel-
sæld landsmanna, er byggðum
landsins að blæða út. Þar herjar
lítt viðráðanleg uppdráttarsýki
á heimilin. Varnir fyrirfinnast
ekki.
Fyrir 20 árum varð gamalt og
þjóðkunnugt orð að töframeðali,
sem bjargaði sveitum landsins
úr dauðans hættu og útþurrkun.
En nú kallar næsta raunin að.
Enn er til margt vaskra manna,
sem unna byggðum landsins og
landinu öllu. Enn lifir Dagur og
færist í aukana. Nú er tækifær-
ið fyrir karla og konur, sem trúa
á landið og framtíð þess, að leita
að einu töfraorði eða fleirum og
biðja Dag að flytja lífsvonina
um landið allt. Ef sigurfáni er
borinn fyrir liðinu, munu vask-
ir menn, konur og karlar, fylkja
sér um merkið og sigra. □
„VERKAMAÐURINN“, sendir
mér viðhafnarlega kveðju 10.
þ.m. og leggur fyrir mig þrjár
spurningar. Lætur þess getið
um leið, að eg sé „aðal forvigis-
maður jafnvægis í byggð land-
sins, að eigin áliti“ (Leturbreyt-
mín). Meinlaus rætni, en engum
að gagni. Ég minnist þess ekki,
að eg hafi talið mig neinn for-
vígismann, hvað þá „aðal for-
vígismann" á þessu sviði, en
gjarnan vil eg leggja því máli
lið, sem hér er um að ræða,
hefi reynt að gera það, þegar
eg hef átt þess kost og mun
halda því áfram eftir mætti.
Og spurningunum skal ég svara.
Mér er líka sagt, að höfundur
þeirra sé einn af helztu ráða-
mönnum Alþýðubandal. hér
nyrðra. Hann segist einu sinni
hafa kosið Framsóknarflokkinn,
og vonandi kemur að því, að
hann geri það aftur.
Fyrsta spurningin er um það,
hvenær eg hafi, eða minn
flokkur, flutt tillögu um jöfn-
unarverð á rafmagni. Tillögu
um undirbúning verðjöfnunar á
rafmagni flutti Framsóknar-
flokkurinn á Alþingi 1942 og
fékk hana samþykkta. Á Alþingi
1945, þegar raforkulögin voru
til meðferðar, flutti flokkurinn
breytingartillögu við lagafrum-
varpið (þsk. 171,6) um, að
söluverð á raforku skyldi vera
hið sama um land allt. Sú
tillaga var felld með 15 atkvæð-
um gegn 13 í neðri deild, og fór
atkvæðagreiðsla fram með nafn-
akalli. „Verkamanninum“ til
fróðleiks skal þess getið, að á
móti tillögunni voru m.a. Sósia-
listaflokks-þingmennirnir Ás-
LITIÐ I
BÆJARBLÖÐIN
ÍSLENDINGUR játar í síðasta
blaði, svo að ekki verður um
villst, að frambjóðendur Sjálf-
stæðisflokksins hafi, ásamtfram-
bjóðendum Alþýðubandalagsins
og Alþýðuflokksins, ekki viljað
taka þátt í sameiginlegum fram-
boðsfundum allra flokka. Gott
er, að tekin eru af öll tvímæli
um það, hver afstaða flokkanna
hafi verið til þessara funda-
halda. Kjósendur, sem .þessa
fundi vildu, vita það þá með
vissu, við hverja er að eiga.um
þessi mál.
Hinu þyrfti ritstjórinn að gera
ser grein fyrir, að víðar er hægt
að útvarpa kosningaumræðum,
en í þessu kjördæmi.
Degi hefur verið tjáð, að
slíkum umræðum hafi fyrr
verið útvarpað í flestum eða
öllum kjördæmum í gegn um
fjarskiptastöðvar, sem þar eru.
Eigi að síður hafa sumstaðar
verið haldnir sameiginlegir
framboðsfundir og verða enn.
Það er heldur engin nauðsyn
að apa hér eftir þeim kjördæm-
um, sem enga sameiginlega
fundi hafa. Norðlendingar eiga
að geta tekið sjálfstæðar ákvarð
anir í þessum efnum.
Um það skal, hér í blaðinu,
ekki þráttað við fslending hvort
flokksfundir séu „raunhæfari“
kosningaundirbúningur en sam-
eiginlegir fundir. Það er kjó-
senda að dæma það. Útúrsnún-
ingur er það, að Dagur hafi sagt,
að Sjálfstæðismenn hafi ekki
„þorað“ að mæta Framsóknar-
mönnum á fundum. Um það
hefur Dagur ekkert sagt, en
hins vegar, að þeir hafi „veig-
rað“ sér við að standa fyrir
máli sínu augliti til augliti við
kjósendur“.
Hinir ágætu „viðreisnarbænd-
ur“ úr Þingeyjarýslum, sem
Morgunblaðið rómaði í fyrra,
ættu að fræða ritstjóra íslend-
ings um, hvenær sauðburður
hefst, t.d. í Aðaldal og Kinn og
hvenær hann endar á Stéttu og
Langanesi. Þeir ættu að geta
dregið úr meinlegum ótta hans
við að einhverjar „fram-
sóknarrollur“, eins og hann
orðar það, geri það stjórninni
til bölvunar að vera „síðbærar“
að þessu sinni, svo að hún fái
skömm í haitinn fyrir kjördag-
inn. —- „Rollur“ viðreisnar-
bænda“ eru alveg eins að þessu
leyti.
Til upplýsingar fyrir Braga,
vegna Alþýðumannsins í gær:
Það heitir ekki sjómennska að
stunda veiði í fersku vatni. En
maðurinn, sem skrifaði í Dag
um sjómannadaginn hefur
stundað sjó síðan hann komst á
legg, og ber stéttarheiti sitt
með meiri sæmd en Bragi sitt,
að honum ólöstuðum. — Þing-
maður úr stjórnarliðinu, Pétur
Sigurðsson, mun vera formað-
ur Sjómannadagsráðs.
Bragi ætti að kynna sér hvers
vegna Framsóknarmenn greiddu
ekki atkvæði með almannatrygg
ingalagafrumvarpi nýsköpunar-
stjórnarinnar 1946. Þeir vildu
ekki leggja niður sjúkrasamlög-
in. Nú hefur jafnvel Alþýðu-
flokkurinn fallizt á, að byggðar-
lögin megi reka sjálfstæð sjúkra
samlög.
Alþýðumaðurinn birtir í gær
skrá um nokkrar vörur, sem toll
ur lækkar á, samkvæmt nýju
tollskránni, en ekki um hækk-
anir, þótt þær séu líka til. T. d.
hækka tollar á bifreiðum en
lækka á varahlutum. Tollalækk
unin í heild getur ekki talizt til
stórtíðinda og þarf ekki mikla
gengisbreytingu til að vinna
hana upp og vel það. Enn eru
álögur á þjóðina, í krónum tald-
ar, meira en 140% hærri samkv.
fjárlögum þessa árs en þau voru
samkv. fjárlögum 1958.
mundur Sigurðsson, Áki Jakobs-
son, Einar Olgeirsson, Lúðvik
Jósefsson, Sigurður Guðnason
og Sigurður Thoroddsen. Enginn
þingmaður úr þeim flokki
greiddi atkvæði með tillögunni.
Síðar á þinginu flutti Fram-
sóknarflokkurinn tillögu í sömu
átt, sem gekk nokkru skemmra í
jöfnunarátt. Sú tillaga (þsk.
233) var einnig felld með nafna-
kalli og þá með jöfnum atkvæð-
um. (16:16). Móti henni greiddu
m. a. atkvæði Sósíalistaflokks-
þingmennirnir Lúðvik Jósefs-
son, Sigurður Guðnason, Sigurð-
Thoroddsen, Ásmundur Sigurðs-
son, Áki Jakobsson og Einar
Olgeirsson — og enginn úr þeim
flokki með.
Ég vek athygli á, að hér var
um tillögur að ræða, sem, ef
samþykktar hefðu verið, hefðu
öðlast lagagildi. Þessar upplýs-
ingar læt ég nægja, sem svar
við fyrstu spurningunni.
Næsta spurning er um það,
hvernig undirtektir mínar og
annarra Framsóknarmanna hafi
verið undir „tillögu Björns
Jónsson og Karls Guðjónssonar
sem flutt var á nýloknu þingi“.
Tillaga B.J. og K.G., sú, sem
Verkamaðurinn virðist eiga við,
er á þingsk. 315 frá síðasta
alþingi. í tillögunni er lagt til,
að kosin verði 5 manna nefnd
til að endurskoða raforkulögin
frá 1946. Talin eru upp 4 máls-
atriði, sem endurskoðunin eigi
að „miða sérstaklega að.“ Fyrsta
atriðið er orðað svo:
1. Að heildsöluverð raforku
verði hið sama um land allt, og
ef unnt er, að raforka til sams-
konar nota verði seld með sama
verði hvar sem er á landinu“.
Hér er ekkr um lagabreyt-
ingartillögu að ræða, heldur
tillögu um undirbúning máls og
rannsókn, sbr. tillöguna frá 1942,
sem ýmsir þingmenn samþykktu
þá, þótt þeir síðar greiddu
atkvæði gegn því, að jöfnunar-
verð raforku yrði leitt í lög.
I tillögunni er fyrirvarinn „ef
unnt er“, en ég vil þó að
óreyndu ganga út frá því, að
sósíalistaflokks-þingmenn, a. m.
k. B.J. og K.G., vilji nú fallast á
jöfnunarverð, og að þessvegna
hafi tillagan verið flutt. Þessi
tillaga B.J. og K.G. kom seint
fram, var einu sinni rædd (án
andmæla minnir mig) og síðan,
eftir ósk flutningsmanna, vísað
til nefndar, en ekki afgreidd
þaðan, og fór svo um mörg
síðbúin mál Ég greiddi auðvitað
atkvæði með því, að tillögunni
væri vísað til nefndar, og það
ætla ég, að allir Framsóknar-
menn hafi gert. Tel ég þá
þessari spurningu fullsvarað.
f þríðja lagi spyr „Verkamað-
urinn“, hvernig ég geti „sam-
ræmt sveitarómantík" mína við
„áhuga“ minn „fyrir erlendri
stóriðju hér á Norðurlandi“.
Svo virðist, sem blaðið vilji
kalla það „sveitarómantík" hjá
mér að vilja ekki, að sveitir fari
í eyði, að vilja láta rafvæða
sveitimar, bæta vegakerfið þeim
og öðrum byggðum til hagsbóta,
tryggja bændum viðunandi rek-
strargrundvöll fyrir bú sín o.s.
frv., en þessi mál hefi ég nokkuð
rætt á þingi í vetur, m. a. í
útvarp. Það getur verið, að
þessu Alþýðubandalagsblaði og
áhangendum þess, sem nú biðja
ákaft um atkvæði sveitafólks
hér á Norðurlandi og veita nú
ýmsum bændum heimsókn í því
skyni, telji sér hæfa, að gera
gys að „sveitarómantík". En
vilja þeir þá líka gera gys að
því fólki í kaupstöðum, sem
klífur þrítugan hamarinn til að
komast yfir bifreið, að vei-ulegu
leyti í því skyni að fá möguleika
til að kynnast „rómantík“ ís-
lenzkrar náttúru. þegar þeim
gefst tími til þess frá dagsins
önn? Vilja þeir gera gys að þeim
mörgu foreldrum hér á Akur-
eyri og annarsstaðar, sem telja
börnum sínum hollt að dveljast
í sveit á sumrin? Vilja þeir ekki
heldur reyna að þvo af sér
ólundarsvipinn út af „sveita-
rómantíkinni“ og þakka guði
fyrir að ekki skuli vera búið að
slökkva „rómantískar" tilfinn-
ingar og sólskinsþrá í manns-
sálinni?
Ég hefi ekki neinn áhuga
fyrir því, að stóriðja hér á landi
verði „erlend“. En ég hefi flutt
tillögu um að undirbúa virkjun
Jökulsár á Fjöllum til stóriðju.
Þessa tillögu fluttu með mér
allir þingmenn Norðurlandskjör-
dæmis eystra, þar á meðal
Björn Jónsson, efsti maður á
lista Alþýðubandalagsins, enn-
fremur tveir landkjörnir þing-
menn héðan. Ég er ekki þeirrar
skoðunar, að Akureyri með sína
rúmlega 9000 íbúa sé í „ósam-
ræmi“ við hagsmuni sveitanna
hér á Norðurlandi. Ég tel, að
hún geri þeim gagn og þær
henni. Ég er í flokki þeirra, sem
vilja reyna að stöðva fólks-
strauminn suður, og ég álít, að
hann myndi enn aukast mjög,
ef fyrsta stóriðjuverið yiði
byggt fyrir sunnan. Ég vil, eins
og fjöldi fólks hér norðanlands
og austan, að það verði byggt
hér á Norðurlandi og fái orku
frá Dettifossi, en slík virkjun
myndi eirinig skapa ómetanlega
orkulind fyrir Norður og Aus-
turland.
Ég held ekki, að sú nýja
byggð, sem skapast myndi af
þessum sökum, og sem varla
yrði nema sem svarar nokkrum
hluta Akureyrar, yrði norð-
lenzkum sveitum hættuleg, hvar
sem hún verður hér nyrðra, en
þar myndi margt fólk setjast að,
sem ella færi suður. Eðlileg
fólksfjölgun hér í kjördæminu
er um þessar mundir nálega 400
á ári.
Ef framámenn Alþýðubanda-
lagsins hér vilja endilega ræða
þetta mál í skætingstón, get ég
ekki við því gert. En vegna
Norðurlands vil ég biðja þá að
gera það ekki. Við getum fengið
nóg af slíkum sendingum að
sunnan. Þriðju spurpingunni tel
ég mig hér með hafa gert skil
á þann hátt, sem hún gefur
tilefni til.
Þótt ekki sé til mín beint
persónulega fleiri spurningum í
blaði Alþýðubandalagsins, vil ég
út af öðrum atriðum í þessum
spurningaþætti blaðsins taka
þetta fram:
Ingvar Gíslason alþm. er ekki
í félaginu Varðbergi. Að gefnu
tilefni vil ég geta þess, að við
Framsóknarmenn höfum engan
áhuga á „vottorðum“ frá Bene-
dikt Gröndal, þótt Verkamaður-
inn kunni að telja þau mikils
virði. Ég veit því miður litil
skil á fyrnefndu félagi og stefnu
þess, en formaður þess nú, sem
er mætur, ungur maður héðan
frá Akureyri, sagði mér ein-
hverntíma, að tilgangur þess
væri, að vekja áhuga fyrir
„vestrænni samvinnu". En mér
skilst, að sumir séu álíka óþolin-
móðir við þennan félagsskap og
aðrir eru við „samtök hernáms-
andstæðinga“.
Ég veit, að í hvorumtveggja
þessara samtaka eru mætir
menn. Þannig er það líka um alla
stjórnmálaflokka hér á landi.
Það er lofsvert og eftirsóknar-
(Framh. á bls. 2.)
SAMVINNUMENN NAMU LANÐ A KOPASKERI
(Framhald af blaðsíðu 8).
burði heim til sín í tæka tíð á
þessu vori.
Þá þarf einnig að bæta hafn-
araðstöðuna á Kópaskeri, fyrst
og fremst viðbótardýpkun hafn-
arinnar og einnig lengingu á haf
skipabryggjunni, ef útgerð vex
þar að ráði.
í þriðja lagi eru það rafmagns
málin, sem þurfa að fá skjóta
lausn, en eins og nú er, hafa að-
eins örfá heimili rafmagn frá
samveitrun.
Vilíu segja eitthvað sérstakt
í sambandi við væntanlegar al-
þingiskosningar?
Já, bæði í sambandi við næstu
kosningar og framtíðina. Ég álít,
- Smátf og stórt
(Framhald af blaðsíðu 8)
stórkostlegum erfiðleikum og
lamað lieilbrigða framþróun
hans og uppbyggingu á flestum
sviðum. Auk þess hafa háir
vextir, óhagstæðari stofnlán til
landbúnaðarins og HEILDAR-
STEFNA ÞESS OPINBERA I
EFNAHAGSMALUM BAKAÐ
BÆNDUM BEINA KJARA-
SKERÐINGU, ER NEMUR CA.
55,6% Á ÁRSLAUN ÞEIRRA
A YFIRSTANDANDI VERÐ-
LAGSÁRI, MIÐAÐ VIÐ REK-
STRARAÐST(H)UNA 1958“
(Leturbr. Dags)
PRINSIP, SEM GLEYMDIST
Bergur Sigurbjörnsson segir
í Frjálsri þjóð 11. þ. m.: „Ljóst
er þó, að eitt atriði í samkomu-
laginu (við Alþýðubandalagið)
er sunium Þjóðvarnarmönnum
bæði „prinsip“ mál og tilfinn-
ingamál. En það er, að fram-
boðslistar og kjörgögn skyldu
ekki bera nöfn beggja samstarís-
aðila. . . “ En var það nú ekki
til of mikils mælst, að kommu-
nistar færu enn einu sinni að
skifta um nafn fyrir kosningar,
úr því að þeir vissu sem var, að
Þjóðvarnarmenn almcnnt myn-
du telja sér „samstarfið“ óvið-
komandi?
„I KOMMAKLÓ“
Átakanlegt er að sjá hvað rit-
stjóm Frjálsrar þjóðar er
DAUÐINN (sjálfsagt sá póli-
tíski) hugstæður um þessar
mundir.
Hinn 4. maí er aðal fyrirsögn
blaðsins „DAUÐAþögn“. í næsta
blaði „DAUÐAskýrsla“ það er
líka meiri „dauðans“ óheppnin
hjá Gils & co að lenda í klónum
á kommunum, sem þeir álösuðu
Hannibal mest fyrir í fyrra.
að ef ekki verður komið skjótt
til móts við bændur um aukið
afurðaverð, bættar samgöngur
og rafmagn leitt um sveitir, sé
mörgum góðum sveitum hætt í
næstu framtíð. Kemur þá fljótt
að því, að landbúnaðarafurðir
vantar í stórum stíl. Verður þá
án efa dýrara fyrir þjóðfélagið
að byggja upp að nýju það, sem
fallið hefur, heldur en að halda
við og auka það, sem þegar er
góður stofn að.
Ég tel stefnu viðreisnarstjórn-
arinnar stórháskalega bænda-
stéttinni og þar með þjóðfélag-
inu öllu. Því „bóndi er bústólpi
og bú er landstólpi. Því skal
hann virtur vel.“
Geturðu sagt okkur fleira í
sambandi við félagsstarfsemina?
Kaupfélagið hefur á tveim síð
ustu árum komið til móts við
bændur með lánum til bústofn-
auka. Þá lagði það fram fé til
efhagreininga á túnum á félags-
svæðinu með tilliti til áburðar-
þarfa.
Einnig gekkst félagið fyrir lán
veitingum á síðasta ári, til þjóð-
vegarins, svo að hann kæmist
sem fyrst í viðunandi ástand. En
eins og hann nú er, er óhugs-
andi að hefja mjólkurflutninga
í héraðinu, sem menn hafa þó
áhuga fyrir. Það getur ekki
orðið meðan vegimir geta lok-
azt svo mánuðum skiptir bæði
að vetri og vori. □
- Um 230 marnis . . .
(Framhald af blaðsíðu 1)
skoraði á viðstadda að vinna
kappsamlega að kosningu Hjárt-
ar E. Þórarinssonar á Tjörn, og
var þeirri áskorun svarað með
kröftugu lófataki.
Þessum fyrsta kosningafundi
Framsóknarfl. i þessu kjör-
dæmi lauk laust fyrir kl. 5. Hér
er ekki rúm til að rekja efni
úr ræðum þeim, er þar voru
fluttar, enda mun það berast út
með þeim, er fundinn sátu. Ey-
steinn Jónsson fór suður þegar
á laugardagskvöld, eftir að hafa
skoðað Skíðahótelið í Hlíðar-
fjalli. En hann er, sem kunnugt
er, mikill áhugamaður um skíða
íþróttir og fjallaferðir og sjálfur
góður skíða- og fjallgöngumað-
ur. Samtímis lögðu þeir Karl
Kristjánsson, Ingvar Gíslason,
Hjörtur E. Þórarinsson og Sig-
urður Jóhannesson af stað til
íundahalda í N.-Þingeyjarsýslu,
landleiðina austur yfir heiðar.
Síðar hefjast fundahöld í S.-
Þingeyjarsýslu, Húsavík, Ólafs-
firði og Eyjafjarðarsýslu. > Q