Dagur - 19.02.1975, Síða 4

4
5
Skrifstofur, Hafnarstræti 90, Akureyri
Síniar 1-11-66 og 1-11-67
Ritstjóri og ábyrgðarmaður:
ERLINGUR DAVÍÐSSON
Auglýsingar og afgreiðsla:
JÓHANN K. SIGURÐSSON
Prentverk Odds Björnssonar h.f.
Yfirlit orkumálastjóra
Jakob Björnsson orkumálastjóri varð
fyrir svörum fréttamanna um virkj-
unarframkvæmdir á Norðurlandi í
útvarpi þann 10. febrúar. Sagði hann
þá efnislega m. a. um hagkvæmni
virkjana og undirbúning þeirra:
Við getum á þessu stigi ekki gert
upp á milli virkjunar við Dettifoss,
Kröflu og Blöndu. Aftur á móti sýn-
ist okkur, að virkjanimar við Merki-
gil og Villinganes, og ennfremur
virkjun í Skjálfandafljóti séu til
nokkurra mun dýrari en hinar þrjár,
sem allar eru mjög hagkvæmar og
erfitt að gera upp á milli þeirra.
Það liefur þegar verið tekin ákvörð
un um virkjun í Kröflu, og í sjálfu
sér mætti, rannsókna vegna, taka
ákvörðun um virkjun við Dettifoss,
þegar skýrsla uin þá virkjun er fram
komin. Aður en verkið yrði boðið rit
þyrftu að fara fram nokkrar viðbótar
rannsóknir og er slíkt algengt. Við
Blöndu gegnir öðru máli. Þar er
rannsóknartíminn a. m. k. tvö sumur
í viðbót og vinna af krafti.
Nú heíur verið ákveðið að leggja
byggðalínu og talið að henni muni
ljúka á árinu 1976. Kröfluvirkjun
var á sínum tíma ráðgerð árið 1978,
en samkvæmt nýjustu fréttum mun
sú áætlun fyllilega standast og jafn-
vel að tíminn gæti orðið eitthvað
styttri en það, þannig að segja má,
að árið 1976 má gera sér góðar vonir
um, að orkuskorti Norðlendinga yrði
lokið.
Virkjunarrannsóknum hefur ekki
verið nægilega sinnt að okkar dómi
á undanförnum árum. Á árinu 1969
>endi Orkustofnun stjórnvöldum svo-
kallaða fimm ára áætlun um forrann-
sóknir á vatnsafli og jarðhita. Ef sú
áætlun hefði verið framkvæmd, hefði
það verið önnur afmælisgjöf til þjóð-
arinnar á liðnu þjóðhátíðarári. En
fjárframlög til rannsókna þessi ár
hafa ekki verið í námunda við það,
sem þurft hefði, samkvæmt þessari
áætlun og er ekki lengur um að tala.
Verðhækkun á olíu varð til þess, að
eftirspum eftir annarri orku hefur
aukist gífurlega.
Á Norðurlandi var algerlega hætt
við virkjun í Laxá fyrir nokkrum
árum. En þar höfðu verið undir-
búnar virkjanir í samræmi við þá
stefnu, sem þjóðin vildi allt frá
stríðslokum, þ. e. að gera virkjanir
alls staðar þar sem þær vom hag-
kværnar. Vandfundið er hagkvæmara
vatnsfall til virkjunar en Laxá. í
samræmi við það voru til áætlanir í
áföngum, allt fram undir 1990. Á
þeim tíma var hugsað rækilega fram
í tímann í raforkumálum Norður-
lands. Sú stefnubreyting varð um
1970, að það var gjörsamlega hætt
við allar frekari virkjanir í Laxá, og
sú virkjun, sem þar var í gangi, var
mjög skorin niður. □
Flestum er kunnugt, að tveir
nyrstu hreppar N.-ísafjarðar-
sýslu eru nú í eyði í þeim skiln-
ingi, að þar á nú ekkert manns-
barn fast heimili utan vitavörð-
urinn á Hornbjargsvita.
Hér er um að ræða allar Horn
strandir frá Aðalvík norður og
austur yfir að Geirólfsgnúp, þar
sem eru sýslumörk N.-ísafjarðar
sýslu og Strandasýslu. Enn-
fremur allar byggðir Jökul-
fjarða. Þetta svæði myndaði
áður fyrr tvo fjölmenna hreppa,
Sléttuhrepp og Grunnavíkur-
hrepp, og a. m. k. þrjár kirkju-
sóknir.
í ráði er nú að taka mestan
hluta af þessu landsvæði undir
einhverskonar opinbera stjórn í
samvinnu við félagssamtök fyrri
íbúa þess, sem margir eiga þar
ehn lendur og sumir einnig
mannvirki. Mundi þetta vænt-
anlega verða svokallað friðland
sem stofnað yrði samkvæmt lög
' um um náttúruvernd.
Til þess að kynnast þessum
landshluta af eigin reynd fór
hópur manna, aðallega með-
limir í Náttúruverndarráði og
konur þeirra, í þriggja daga
ferð frá ísafirði dagana 10.—12.
ágúst síðastliðinn. I þessari för
kynntist undirritaður í fyrsta
sinn þessum stórbrotna og töfr-
andi hluta föðurlandsins. Grun-
ur minn er sá, að tiltölulega
fáir Norðlendingar hafi átt þess
kost að kynnast þessum lands-
hluta að einhverju ráði. Þykir
mér því sanngjarnt, að ég segi
þeim ágrip af ferðasögunni.
10. ágúst.
Mótorbáturinn Engilráð, 30
tonna rækju- og fiskibátur,
bíður við bryggju á ísafirði.
Tveir af eigendum hennar
mynda áhöfnina í þessari ófiski-
legu veiðiferð. Það eru Halldór
Hermannsson upprunninn í
Ögurvík í Djúpi og Óskar Jó-
hannesson fæddur og uppalinn
á Dynjanda í Jökulfjörðum,
báðir búsettir á ísafirði. Þetta
eru afbragðsmenn og skipta
þannig með sér verkum, að
Óskar stýrir skútunni, en Hall-
dór sér um matseld og annast
farþegana. Báðir miðla óspart
af fróðleik um haf og strendur
og horfið mannlíf norðurkjálk-
ans.
Siglt er út úr ísafjarðardjúpi
fyrir Rit, Straumnes, Kögurnes
og Hælavíkurbjarg. Ætlunin
hafði verið að sigla austur fyrir
Horn og lenda í Látravík en
vegna norðangjólu var talið
ólendandi þar á plastskektu
þeirra, sem nota skyldi til land-
töku á hinni hafnlausu strönd.
Var því haldið inn á Hornvík.
Á lágum hjalla undir bröttum
brekkum Kálfatinds stóð bær-
inn Horn. Þar bjó síðast Stígur
Arnórsson með konu og stórum
barnahóp. Hann lét af búskap
og hélt á brott árið 1946. Börn
hans halda við byggingum og
hafa ólæst hús gestum og gang-
andi til afnota í þeirri góðu trú
og trausti, að gestrisnin verði
ekki misnotuð.
Það er forvitnilegt að skoða
land, sem verið hefur ónytjað
með öllu í 30 ár, tún, engjar og
fjallshlíðar. Óneitanlega ber
landið merki þessa, jafnvel af
sjónum séð. Allt er vafið grasi
og blómgróðri. Mittishá hvönn
þekur brekkurnar og teygir sig
niður í fjöru. Hnéháar flesjur
af maríustakk og blágresi hafa
lagt undir sig gil og grundir.
Skrýtin yrði sú taða, sem túnið
gæfi af sér, væri það slegið nú.
Kannske væri helmingurinn
það sem við venjulega köllum
túngrös. Hitt væru starir og
ýmiskonar blómagróður. En
uppskeran yrði án efa mikil
svona fyrsta kastið, og trúlega
ætist heyið vel, þrátt fyrir sinu
og mosa.
Eftir stutta viðdvöl á Horni
HJÖRTUR E. ÞÓRARINSSON, TJÖRN SVARFAÐARDAL:
er haldið á brattann og gengið
upp á Kálfatind, 534 metra
háan, skammt sunnan við sjálft
Hornið. Hér er Hornbjarg hvað
hæst og lóðrétt niður í sjó. Allt
er morandi í fugli, svartfugli,
fýl og mávum. Gras og blóm-
skrúð er geysilegt jafnvel í
þessari hæð, enda nóg áburðar-
gjöf frá fuglinum og skjól gott
fyrir norðaustanáttinni.
Ferðinni er heitið í Látravík
einum 7 km sunnar og innar
með ströndinni. Þar er bjargið
orðið lágt og þar er hægt að
lenda smábátum í kyrrum sjó.
Þarna í víkinni er Hornbjargs-
viti og bústaður vitavarðar.
Fleirum en mér kemur á óvart,
að vitinn er þarna, en ekki
norður á sjálfu Horni.
Vitavörðurinn Jóhann Péturs
son er úti við störf sín, þegar
hópurinn, 12 manns, gengur í
garð. Hann tekur gestum blíð-
lega og býður í bæinn. Allt er
snoturt og vel við haldið. Geysi
gott bókasafn er í stofu, hér
ræður bókelskur maður hús-
um. Ráðskona Jóhanns, nýkom-
in í vistina, Rósa Davíðsdóttir
frá Dalvík, slær upp veislu í
gestastofunni vel þegna af
göngulúnum ferðamönnum.
Síðla kvölds er haldið heim-
leiðis og gengið svokallað Kýr-
skarð og komið niður í Horn-
víkina nálægt þar sem stóð bær
inn Höfn. Á bak við nesið er
lítil vík, Rekavík, sem við vit-
um um, en sjáum ekki. Þar var
bærinn Rekavík bak Látur áður
fyrr. |
11. ágúst.
Haldið af stað vestur á bóg-
inn. Engilráð tekur stefnuna
vestur fyrir Gölt. Siglt er
grunnt undan Hælavíkurbjargi
háu og ægilegu. Þaðan er lónað
inn á Hælavík þar sem áður
voru nokkrir bæir, Hælavík,
Búðir, Hlöðuvík, Kjaransvík og
e, t. v. fleiri. Hér munu land-
kostir hafa verir rýrir, en hlunn
indi mikil eins og annars staðar
á þessum slóðum, í bjargi, á
fjöru og á víkinni sjálfri. Ekki
er tími til að gera strandhögg
hér, en stefnan tekin vestur
fyrir Kögurnes og inn á Fljóta-
vík. Hér er allblómlegt um að
litast. Skammt frá sjó undir
bröttum brekkum er bærinn
Atlastaðir, sem verið hefur eitt
besta býli á Ströndum.
Hér fer hópurinn á land og
gengur vestur yfir víkurbotninn
þakinn miklum en heldur rýr-
um gulstararmýrum. Innar er
Fljótavatn, stórt stöðuvatn, en
heldur grunnt. Undir vestur-
fjallinu var bærinn Tunga.
Þaðan er haldið á brattann, því
nú skal ganga Tunguheiði til
Aðalvíkur. Hæðin er um 500
metrar og reiknað með, að ferð-
in taki eina 4 tíma. Af háheið-
inni hlaupa þeir léttstígustu
norður á Hvestutá til að horfa
niður af bjargbrúninni, sem
Iljörtur E. Þórarinsson.
sögð er mikilfengleg. Hinir lalla
vestur af skemmstu leið og
ganga þá ofan við drög annarr-
ar Rekavíkur. Þar var bærinn
Rekavík bak Látur áður fyrr í
krika norðan við Straumnes-
fjall.
Leiðin liggur innan við fjallið
niður í norðaustur horn Aðal-
víkur. Hér er undirlendi all-
mikið, en að miklu leyti orpið
sandi, sem sums staðar teygir
sig frá sjó hátt upp eftir hlíð.
Áfangastaðurinn er að þessu
sinni Látrahverfið undir Straum
nesfjalli, þar sem áður var dá-
lítill vísir að þoípi. Enn standa
þarna mörg íbúðarhús og sjó-
hús nokkur. Flestum er húsun-
um haldið við af eigendum eða
umráðendum og ennfremur
sjást nýtískulegir sumarbústað-
ir. Þarna hefur Slysavarnafélag
íslands líka komið upp einu af
sínum snotru skipsbrotsmanna-
skýlum, sem reyndar er að
finna í flestum víkum, sem
nefndar hafa verið. Þá eru
ótaldar mannvirkjaleifar amer-
íska hersins sem hér hafði mikla
bækistöð, meðan hann notaði
eftirlitsstöð sína á Straumnes-
fjalli. Ennþá eru á víð og dreif
um Látraplássið og ekki síður
á fjöru og á sandi ógrynnin öll
af drasli, sem herbrölti fylgir,
og eru þar ryðgaðar olíutunnur
í meirihluta. Þyrfti Sölunefnd
varnarliðseigna eða annar sá
aðili, sem nú ber ábyrgð á þess-
um „eignum“, að taka til hönd-
unum, eins og á Heiðarfjalli
austur, og hreinsa upp ósóm-
ann.
Frá Látraplássinu liggur
breiður og vandaður vegur inn-
fyrir Straumnesfjall og síðan
upp fjallsöxlina í nokkrum
bugðum upp á topp þess í nær
400 metra hæð. Ekkert hjóltæki
fer nú lengur þennan dýra og
góða veg. Hins vegar hefur Mela
sólin, ein fegursta jurt íslensku
flórunnar og einkennisjurt Vest
fjarðakjálkans, lagt undir sig
veginn á löngum kafla og breytt
honum í fagurlitan borða á grá-
um hrjóstrunum, þótt utan veg-
arins sjáist þetta blóm aðeins á
stangli. Ovíða mun hernaðar-
mannvirki vera notað á jafn
geðþekkan hátt sem hér.
Um nóttina gistir hópurinn í
húsi Slysavarnafélagsins og í
tjöldum í kring. Áður er kveikt
bál af gnægðum hins þurra reka
viðar og umhverfis það er síðan
haldin skemmtileg kvöldvaka,
meðan húmið færist yfir hina
eyddu byggð.
12. ágúst.
Árla morguns er fólk og far-
angur enn ferjaður út í Engilráð
og síðan er siglt þvert yfir Aðal
vík og út með suðurströndinni.
Hér og þar standa hús uppi,
leifar gömlu býlanna. Inni í dal-
verpi kippkorn frá sjó, sér upp
til Staðar í Aðalvík, sem var
kirkjustaður og höfuðból. í
heild hefur Aðalvík verið býsna
blómlegt byggðarlag, enda þótt
það yrði samt að láta í minni
pokann fyrir samgöngu- og
hafnleysi.
Nú er beygt inn fyrir Ritinn
og síðan inn með GrænUhlíð,
þar sem skip gjarnan leita vars
fyrir norðaustan veðrum. Þrjú
skipsflök sjást í fjörunni undir
snarbrattri fjallshlíðinni. Þetta
eru tveir enskir togarar, segja
skipsmenn, en innst er Egill
rauði, sem þar fórst skömmu
eftir 1950. Þaðan er skammt inn
að eyðibýlinu Sléttu, sem hrepp
urinn var kenndur við. Þar er
eitt af skipsbrotsmannaskýlun-
um og ekki að ófyrirsynju.
__ Héðan beygir ströndin inn til
Hesteyrarfjarðar hins ysta af
Jökulfjörðum. Á vesturströnd-
inni utarlega er, eða réttara sagt
var, þorpið Hesteyri, og skammt
innan við það eru leifar af síld-
arverksmiðjunni, sem Norð-
menn áttu og ráku. Á Hesteyri
voru upp undir 100 íbúar á vel-
megtardögunum milli 1930 og
40. Þar var læknir héraðsins,
þar var barnaskóli, kirkja og
fjörugt athafnalíf. Ennþá er
býsna staðarlegt til lands að
líta. Mörg hús standa enn,
þ. á. m. læknishúsið, og er flest-
um vel við haldið, enda býr fólk
hér á sumrum og svo er nú.
En kirkjan er horfin. Hún var
rifin og flutt til Súðavíkur,
þegar kirkjuyfirvöldum þótti
sem hún gegndi ekki lengur
nytsamlegu hlutverki á Hest-
eyri. Þessa kirkju höfðu Norð-
menn gefið Ilesteyrarsöfnuði,
og urðum við þess fljótt
áskynja, að ekki voru allir þakk
látir kirkjustjórn fyrir þessa
ráðstöfun, enda þótt í kirkjunn-
ar stað hafi reyndar verið reist-
ur hinn snotrasti minnisvarði á
grunninum.
Eftir nokkra dvöl í landi og
viðræður við sumargesti á
staðnum er siglt áfram inn
Jökuldjúp. Landið er stórbrotið,
brött fjöll og langir firðir, Veiði
leysufjörður, þá Lónaíjörður og
síðast Hrafnsfjörður. Inn í botn
hans er ferðinni heitið, því ætl-
unin er að stíga þar á land og
ganga austur yfir Skorarheiði
í Furufjörð á Ströndum.
Eiðið er mjótt á milli þessara
fjarða, áðeins 5—6 km og rösk-
lega 200 m hátt. Þama er fyrir-
hugað, að mörk friðlandsins
verði. Þessi fyrirætlun reyndist
þó ekki framkvæmanleg. Aust-
an strekkingur stendur út fjörð
inn, og þokukúfar flæða austan
yfir fjallaskörðin. Leiðangurinn
verður því að fella niður þessa
könnunarferð.
í stað þess er ákveðið að
bregða sér inn í Lónafjörð. En
á útleið er siglt skammt undan
landi meðfram suðurströndinni
og horft heim að rústum Hrafns
fjarðareyrar, þar sem Fjalla-
Eyvindur forðum réðst í vinnu-
mennsku ungur maður og
kynntist ungri ekkju, Höllu að
nafni. Þar hefur Eyvindi verið
reistur minnisvarði, og sést
hann ógreinilega úr þessari
fjarlægð.
í Lónafirði var blæjalogn og
hiti. Innst greinist hann í 3 voga
sem nefnast Rangali, Miðkjós
og Sópandi. Farið er eins langt
inn í Rangala og fært er fyrir
grynningum. Þar er landgöngu-
liði skotið á land í léttabátnum.
Þar er ævintýri líkast að stíga
á land á þessum afskekktu og
fáförnu slóðum. Maður hefur
það á tilfinningunni, að ekkert
annað fólk sé til í heiminum og
sé það til, þá skipti það a. m. k.
engu máli. Ein tvö kot virðast
einhvern tíman hafa verið í
Lónafirði, en annars er hvergi
blett að hafa undir túnskika.
En gróður er mikill á strönd og
í hlíðum og væri ekki amalegt
að eiga þar nokkrar dilkær yfir
sumarið. En hér hefur enginn
grasbítur komið í áratugi og á
heldur ekki svo að verða í fram-
tíðinni. Það er ágætt að eiga
svona ósnortna landskika hér
og þar og allt gott um það að
segja. Sauðfjárrækt okkar þarf
ekki á þessu að halda. En bónd-
inn kann því á hinn bóginn
ekki sem best að fara dögum
saman um vildissauðland á
miðju sumri og sjá hvergi kind.
Hápurinn gengur fyrir botn
fjarðarins. Berggangur gengur
þar í sjó fram og endar á háum
drangi í flæðarmálinu. Upp á
dranginum hefur örn orpið til
skamms tíma. Þar var hreiður-
skálin, en ekki hefur þar verið
orpið í ár, því miður.
Lónafjörður er djásn, sém
gaman er að eiga, og raunar má
segja það sama um alla firðina.
Á útleið er siglt framhjá
mynni Leirufjarðar, þeim eina
af Jökulfjörðum, sem gengur
til suðurs í átt til Drangajökuls.
Á strönd hans sér á rústir Dynj-
anda bæjarins, sem Óskar skip-
stjóri er frá. Meira áberandi er
þó samkomuhús þeirra ung-
mennafélaganna í Grunnavíkur
hreppi, sem einu sinni voru.
Flæðareyri kallast það og stend
ur hnakkakert og hvítmálað á
auðri ströndinni. Þar koma fyrri
íbúar héraðsins saman á nokk-
urra ára fresti til að hittast,
rifja upp gömul kynni og
treysta tengsl sín við ættar-
slóðir. A síðasta móti voru þar
saman komin 4—5 hundruð
manns. Römm er sú taug.
Áfram siglir Engilráð út með
suðurströnd Jökulfjarða með-
fram sæbrattri Staðarhlíðinni.
Um síðir opnast sýn inn í
Grunnavík. Þar standa nokkur
stæðileg hús við sjóinn. Bátar
eru í fjöru og tjöld í landi og
enn önnur merki mannlífs.
Innar í dalnum sést kirkja og
prestshús á Stað, þar sem séra
Jónmundur stóð af sér straum
útsogsins nálega til hinstu
stundar.
í hlíðinni utan við Staðardal-
inn sjást sex kindur í grasgeira,
öruggt merki um nálæga byggð
sauðbænda. Innan af Snæfjalla-
strönd munu þær vera komnar.
Kannske þær séu eign vinar
míns Engilberts á Tyrðilmýri
eða jafnvel Helga bónda í
Æðey.
Loks tekur sú blessaða Engil-
ráð beygjuna fyrir Arnarnesið,
síðan þvert yfir Djúpið með
stefnu á ísafjörð. Þangað er
komið í rökkri undir kvöldið
og er þá lokið einni stór-
skemmtilegri og lærdómsríkri
kynnis- og skemmtiferð.
Hjörtur E. Þórarinsson.
Vel sóft
listkynning
Lionsklúbburinn Þengill í
Grýtubakkahreppi gekkst fyrir
listkynningu í skólahúsinu á
Grenivík um síðustu helgi. Á
föstudagskvöldið var opnuð mál
verkasýning, þar sem fjórir
Akureyringar sýndu. Þeir voru
Aðalsteinn Vestmann, Óli G.
Jóhannsson, Örn Ingi og Val-
garður Stefánsson. Ennfremur
heimamennirnir Ólafur Bald-
vinsson og sóknarpresturinn,
séra Bolli Gústavsson. Voru á
sýningu þessari 53 myndir, olíu
málverk, vatnslitamyndir og
teikningar. Á föstudaginn og
laugardaginn sóttu um 100
manns sýninguna, og seldust þá
11 myndir.
Á sunnudaginn hófst svo sam-
koma í skólahúsinu. Séra Bolli
Gústavsson stjórnaði henni og
flutti ávarp. Síðan var borðhald,
sem kvenfélagið Hlín sá um og
undir borðum var fluttur kvæða
flokkurinn Hulduland eftir
Kristján frá Djúpalæk, og Edda
Eiríksdóttir skólastjóri sagði
söguna um huldukrossinn ey-
firska, sem er kveikja kvæða-
flokksins, sem þau fluttu, sókn-
arpresturinn, Valgerður Sverris
dóttir, Guðrún ísaksdóttir,
Björn Ingólfsson og Ernst
Ingólfsson. Þá kom fram söng-
fólk undir stjórn Jóns Hlöðvers
Áskelssonar, er skemmtu. Ein-
söngvarar voru Helga Alfreðs-
dóttir og Kristján Jóhannsson.
Einleik á fiðlu lék Glaudia
Hoeltje við undirleik Önnu Sig-
urðardóttur.
Listkynninguna sóttu hátt á
þriðja hundrað manns, sem létu
í Ijósi óskipta ánægju með hana.
P. A.
SMÁTT & STÓRT
(Framhald af blaðsíðu 8)
EKKI ER ÞAÐ
HLÁTURSEFNI
Smyglmálið svonefnda á Akur-
eyri virðist einna helst aðhlát-
ursefni og þótt ótrúlegt sé, heyr
ast í samtölum setningar eins
og þessi: Hvernig ætli að standi
á því, að þetta cr tekið fyrir
eftir öll þessi ár? Eða þá: Sann-
ið til, málinu verður stungið
undir stól eða a. m. k. til þess
séð, að þeir seku hljóti hinn
vægasta dóm. Þetta og annað af
sama toga er sagt. Ekki verður
undir þetta tekið að; óreyndu.
Hitt er þá einnig athugunarefni,
hvernig á því stendur, aö menn,
sem fullyrða um laiigvarandi
smygl, skuli ekki hafa kært það.
DÝRAGARÐURINN
Á LEIRUNUM
Fjöldi manns hefur séð selina á
Leirunum, sem eru orðnir gæf-
ir og láta sér vel líka að á þá sé
horft úr ofurlítilli fjarlægð.
Börn hafa einstaklega gaman af
að virða þessar skepnur fyrir
sér. Vart munu þessir gestir
verða fyrir áreitni manna. Ekki
er þess langt að bíða að nýir
gestir komi á Leirurnar, því
hvert vor er þarna sannkölluð
fuglaparadís og varp er veru-
legt í liólunum og við flugbraut
ina þegar lengra líður á vorið.
OF EÐA VAN
í fjörugum útvarpsumræðum
um landbúnaðinn á fimmtudag-
inn, var óskapast yfir því, að
flytja þarf örlítinn hundraðs-
liiuta búvara úr Iandi fyrir óhag
stætt verð. Ef tryggja á nægar
búvörur til innanlandsneyslu í
því misjafna árferði sem við
búum við, lilýtur að verða ein-
hver umframframleiðsla þegar
vel árar. Ef magn búvara í góð-
skákmeislari Norðurlands
Fertugasta Skákþingi Norðlend
inga lauk um helgina. Sigur-
vegari og skákmeistari Norð-
lendinga varð Frank Herlufsen,
Ólafsfirði.
Urslit urðu sem hér segir:
1. Frank Herlufsen, Ólafs-
I firði, fékk 5V2 vinning af
7 mögulegum.
BRÉF TIL KERLINGAR
í INNBÆNUM
Einhver kerling úr innbænum,
sem svo nefnir sig, þótt hún að
vísu þori ekki að skrifa undir
réttu nafni, enda óþarfi þar sem
allir Akureyringar og Eyfirð-
ingar og þótt víðar væri leitað,
kannast við handbragðið úr
tveggja sókna fjarlægð og þótt
lengra væri, sendir frá sér hálf-*
gerðan langhund (sem ekki er
einu sinni hægt að kalla almenni
legan langhund) í síðasta tölu-
blað Dags, sem er birtur þar
athugasemdalaust af ritstjórans
hálfu, og fjallar að mestu um
ítalann Gallílei sem fann upp
kíkinn (sem hann fann að vísu
aldrei upp heldur Hollendingar,
án þess að það í sjálfu sér varpi
nokkurri rýrð á kíkinn sem slík
ann og ekki heldur manninn)
og fleira dót bæði nytsamt og
ónytsamt sem sumt er notað
enn þann dag í dag (svo sem
kíkirinn) en öðru löngu búið að
henda, og finnst henni (þ. e. a. s.
kerlingunni) ekkert mega til
spara að gera frægð Gallíleis
þessa sem mesta, jafnvel hér
uppi á íslandi og jafnvel á Ak-
ureyri, þar sem fólk hefur þó
ýmsum þarfari hlutum að sinna
og hafa hér enda líka verið
gerðir merkir hlutir ekki síður
en á ítalíu, og nægir í því sam-
bandi að nefna bæði osta, smér
og súkkulaði sem sumir telja
með því bezta á markaðnum og
þótt meira væri.
Hvað meinar svona fólk? Er
verið að gera grín að þjóðinni
Eða hefur þetta fólk ekkert
þarfara að gera en að setja sam-
an ritmál um þarflaus efni sem
alþýða manna ber ekki skyn á
til þess eins og sýna gáfur sínar
Afi minn (sem ég hirði ekki um
að nefna með nafni hér) fann
einu sinni upp strokk sem mátti
snúa með sveif þannig að í hon-
um strokkaðist smjör og var á
sínum tíma merk nýjung og olli
byltingu á sínum tíma þótt ég
sé ekkert að tíunda það frekar
í þetta sinn enda þegar verið
gert bæði í fyrirlestrum og rit-
gerðum af menntaðri mönnum
en mér á sínum tíma. Af hverju
má ekki alveg eins sýna eitt-
hvert leikrit um það? Eitthvað
úr þjóðlífinu? Svona fólk ætti
að fara í fisk og kynnast því
hvað lífið er. Svo heimtar hún
að sýnt verði hér í leikhúsinu
(sem reyndar ætti líka að fara
í fisk) leikrit eftir Þjóðverjann
Brecht (sem vafalaust hefeur
út af fyrir sig verið merkismað-
ur á sinn hátt, þar sem hann
átti við) um þennan ítala
hversu góður sem hann kann
nú að hafa verið. Og spandéra
svo peningum náttúrlega. Ég
kann ekki við svona lagað.
Skarfur.
2.—3. Hólmgrímur Heiðreksson,
Akureyri, fékk 5 vinninga
af 7 mögulegum.
2.—3. Kristinn Jónsson, Akur-
eyri, fékk 5 vinninga af
7 mögulegum.
í B-riðli urðu þessi úrslit:
1. Sigurður Randversson,
Ólafsfirði, fékk 7 V2 vinn-
ing ag 9.
2.—3. Árni Jósteinsson, Akur-
eyri, fékk 6 vinninga af 9.
2.—3. Gunnar Þórisson, Ólafs-
firði, fékk 6 vinninga af 9.
Hraðskákmeistari varð:
1. Frar.k Herlufsen, Ólafsfirði,
fékk 23 Mj vinning af 25.
2. Jón Björgvinsson, Akureyri,
fékk 2D/2 vinning af 25.
3. Júlíus Bogason, Akureyri,
fékk 21 vinning af 25.
Mótið fór hið besta fram und-
ir stjórn Þóroddar Hjaltalín.
Verðlaunaafhending fór fram
að Hótel Varðborg. Við það tæki
færi var þeim Júlíusi Bogasyni
og Friðgeiri Sigurbjörnssyni
afhentir blómvendir fyrir þeirra
störf og þátttöku í skáklífi Akur
eyrar.
Albert Sigurðsson minntist
við lok Skákþingsins Freysteins
Þorbergssonar og rakti skákferil
hans. En Freysteinn lést á sl. ári
aðeins 43 ára og var kunnur
skákmaður, m. a. íslandsmeist-
ari og Norðurlandameistari í
þessari íþrótt, og vakti fyrst
verulega athygli á skákmótum
hér á Akureyri árin 1949 og
1950. □
um árum svaraði eftirspurn og
hvorki meira né minna, myndu
þær vanta þegar verr gengi við
landbúnaðinn. Þá þyrfti að
kaupa þær frá útlöndum, og
þeirri leið hefur að sjálfsögðu
verið hafnað.
MENN HEFJA UPP j,
RAUST SÍNA
Öðru hverju rísa upp menn,
lief ja upp raust sína og predika
það yfir landslýðnum, að bænd-
um þurfi að fækka, gera bú-
skapinn og framleiðslu búvar-
anna hagkvæmari og hætta opin
berri aðstoð við ræktun lands-
ins. Oftast eru þessir menn
ókunnugir landbúnaði. Til þess
að unnt sé að nýta auðiindir
landsins, þarf að byggja það allt.
Fiskimiðin umhverfis landið
þarf að nýta, hið gróna land
þarf að nýta, ræktarlöndin þarf
að nýta og öll hlunnindi þarf að
nýta, svo sem reka, æðarvörp,
selveiði og auðvitað lax- og
silungsveiði. Og það þarf að
nýta orkuna í fallvötnuiu og
jarðhitann. Þessar auðlindir
verða ekki notaðar án búsetu á
öllum byggilegum stöðum. Með
því að vanrækja, eða bókstaf-
lega svelta dreifbýlið til upp-
gjafar, er stefnt að borgriki.
Engin þjóð hefur til þessa getað
lifað í landi sínu án þess að
byggja það og nýta náttúrugæði
þess.
ÞEIR ÆTTU SJÁLFIR >
AÐ BÚA
Þeir menn, sem ekkert þekkja
til búskapar, eru oft fúsastir til
rökræðna um íandbúnaðarmál-
in. Þeir lieimta meiri hag-
kvæmni í búskap, betri nýtingu
fjármagns og vinnuafls. Kota-
búskapinn skal leggja niður og
þeir hæfustu einir að halda
áfram að framleiða mat handa
þjóðinni. Þetta sjónarmið getur
sjálfsagt átt við allar stéítir.
Þeir menn, sem eru skussar,
eiga t. d. ekki að gera út á þorsk
eða loðnu, skussar eiga heldur
ekki að fást við verslun eða
iðnað, og þingmenn, sem þjóðin
hlær að þegar þeir sýna sig,
ættu að fá sér aðra vinnu, og
lélegir bændur ættu að hætta
búskap. Lélegt fólk á auðvitað
ekki að vera í neinum atvinnu-
greinum. Það ætti bóksaflega
ekki að vera til. En fróðlegt
væri það og uppörfandi, ef þeid
menn, sem mest tala um land-
búnaðinn og þykjast öðriun
fremur vita hvernig á að búa,
sýndu bændum nýja og betri
búskaparhætti í verki.
L. A. STEFNIR ALÞÝÐU- 1
MANNINUM í
Hinn 4. fcbrúar birti Alþýðu-
maðurinn grein um Leikfélag
Akureyrar, meðal annars um
fjármál þess, og á þann veg, að
stjórn L. A. telur ærumeiðandi
og óskanunfeilið. Hefur hún nú
stefnt blaðinu fyrir grein þessa,
sem er undirrituð „Leikhús-
unnandi“ og því á byrgð ritstjór
ans, Hjörleifs Hallgrímssonar.
Jafnframt hcfur stjórn L. A.
mótmælt liinni ærumeiðandi
grein harðlega, cn liana skipa:
Jón Kristinsson, formaður, Gúð
mundur Magnússon, gjaldkeri,
Þráinn Karlsson og frúrnar,
Guðlaug Hermannsdóttir, ritari,
Sigurveig Jónsdóttir, varafor-
maður og Kristjana Jónsdóttir.
Endurskoðendur L. A. eru Hall-
dór Helgason, bankastjóri og
Björg Baldvinsdóttir.
Að sjálfsögðu er gagnrýni
nauðsynleg. í þcssu tilviki er
hún á þann veg, að Alþýðu-
maðurinn verður annað hvort
að standa við orð sín fyrir dóm-
stólum, eða biðjast afsökunar á
flpinvl *sínii

ImiN