Dagur - 06.07.1977, Síða 4

Útgefandi: ÚTGÁFUFÉLAG DAGS
Skrifstofur Hafnarstræti 90, Akureyri
Símar: Ritstjórn 11166, Augl. og afgrciðsla 11167
Ritstj. og ábyrgðami.: ERLINGUR DAVÍÐSSON
Augl. og afgr.: JÓHANN KARL SIGURÐSSON
Prcntun: Prentvcrk Odds Bjömssonar hf.
Vert að
þakkað sé
Forystugrein íslendings á Akureyri
sem á mánudaginn var lesin upp í
útvarpi, er bæði lofsverð og lærdóms-
rík. Framsóknarmenn, með góðum
stuðningi vinstri flokkanna í bæjar-
stjóm, mynduðu þann meirihluta,
sem þetta kjörtímabil hefur stjórn-
að Akureyrarbæ. Sjálfstæðismenn,
sem í upphafi þess ætluðu að mynda
harðsnúna stjórnarandstöðu, hurfu
frá því. Málefnalega höfðu þeir ekk-
ert fram að færa og létu sér því
nægja að fylgja meirihlutanum í öll-
um aðalmálum og styðja þannig að
þeim framkvæmdum, sem bærinn
stendur í. Þegar Sjálfstæðismenn
skrifa um bæjarmálin á Akureyri,
vefst þeim eilítið tunga um tönn,
því þeir vita ekki hvort þeir eiga
heldur að koma fram sem stjómar-
andstæðingar, eða þeir eiga að af-
saka fylgi sitt við meirihlutann með
því að slá því fram, að oft sé farið
að tillögum þeirra.
Forystugrein íslendings, sem fyrr
var að vikið, staðfestir vel stöðu
minnihlutans í bæjarstjóm. Þar seg-
ir um reikninga bæjarsjóðs: Reikn-
ingamir em ánægjulegir á flestan
hátt. Fáir liðir eða engir sem miklu
máli skipta, hafa farið stórlega fram
úr áætlun, og sérstakrar athygli er
það vert, að stjóm bæjarins og skrif-
stofukostnaður er 10% undir áætl-
un. Mönnum er tíðrætt um að „kerf-
ið“ þenjist út, en hér hefur sannar-
lega verið farið með aðgát og var-
fæmi, — en hvorki átt sér stað út-
þensla né bmðl. Síðan segir íslend-
ingur:
Hin góða fjárhagsstaða bæjar er
geysilega mikilvæg einmitt nú, þegar
bærinn og stofnanir hans þurfa mjög
á lánstrausti að halda, bæði innan-
lands og utan, enda hefur það sýnt
sig undanfarið að þetta traust er fyr-
ir hendi. —
Og enn segir Islendingur í sömu
forystugrein:
í fjárhagsáætlun þeirri, sem sam-
þykkt var fyrir yfirstandandi ár, var
það haft að leiðarljósi að veita borg-
urunum sem besta þjónustu og
stuðla jafnframt með sem mestum
framkvæmdum að áframhaldandi
vexti og grósku. í bæjarlífinu. Sjálf-
sagt er þar í ýmsum greinum teflt á
tæpasta vað. En ef bærilega árar og
beitt verður sömu vinnubrögðum og
sl. ár, þá ætti það mark að nást, .. . .
Hvað sem pólitískum sálufélögum
íslendings finnst um það, að einn
af þeirra sauðahúsi skuli styðja
svona vel við bakið á framsókn,
kommum og krötum, í stað þess að
berjast fyrir einhvers konar íhalds-
stefnu, ber að þakka þessa miklu og
rökstuddu viðurkenningu um bæjar-
stjómarmeirihlutann í höfuðstað
Norðurlands, og stuðninginn.
Ganhabúi kynnir sér sauð-
fjárrækt austur í Þistilfirði
Óli Halldórsson ræðir við Atu Stepheri
Frá smábátahöfninni á Akureyri.
(Ljósm. E. D.)
Lófótlínan engin nýjung?
Á Gunnarsstöðum í Þistilfirði
eru rekin tvö nokkuð stór fé-
lagsbú. Þar eru þrjú íbúðarhús.
í einu húsinu búa ung hjón,
Berghildur Björgvinsdóttir og
Jóhannes Sigfússon, ásamt syni
sínum, Axel, sem er tæplega
ársgamall. Jóhannes rekur fé-
lagsbú með föður sínum og
bræðrum. Á búi þeirra feðga
hafa oft dvalið útlendingar. Á
síðastliðnu hausti var t. d. einn
gangnamaður þeirra dýralækn-
ir frá Nýja-Sjálandi. Síðan í
janúar í vetur hefur verið hjá
Jóhannesi svartur maður sunn-
an frá Ganha. Hann heitir Atu
Stephen og er meðeigandi í bú-
garði suður þar. Þar hafa að
mestu verið framleiddar skóga-
afurðir, gúmmí og mahóní. Nú
á að skipta um og fara í kvik-
fjárrækt. Stephen hefur því
dvalist í Danmörku undanfarin
missiri og kynnt sér þar svína-
og alifuglarækt. Hingað til
lands kom hann í janúar til að
kynna séx sauðfjárrækt. Það
var umboðsmaður danska fóður
vörufirmans Elías B. Muus,
Árni Gestsson í Glóbus, sem
kom honum hér fyrir. Stephen
Lentu út í á
Tveir menn í amerískum fólks-
bíl, sem voru á mánudagsmorg-
uninn á leið til Akureyrar
lentu í Þorvaldsdalsá -á Árskógs-
strönd. Fór bíll þeirra vestan
við brúna og hafnaði á gagn-
stæðum klettavegg.
Annar maðurinn slapp
ómeiddur en hinn var fluttur í
sjúkrahús á Akureyri, en ekki
hættulega slasaður og þykir
það raunar með ólíkindum, að
ekki fór verr. Þess má geta, að
árgljúfrið er 7,5 metrar á þess-
um stað og breiddin 11 metrar.
Bílinn er talinn ónýtur.
Lögreglan á Akureyri óskar
eftir vitmrni að árekstri, sem
varð á mótum Þingvallastrætis
og Byggðavegar 8. júní sl. En
við áreksturinn valt annar bíll-
inn.
Rjúpa í húsa-
garði á Ak.
Það bar til að morgni 24. maí
sl. kl. 7.30, að hjón í Helga-
magrastræti 21 sáu rjúpu á bak-
lóð hússins. Brá húsbóndinn,
Hermann H. Huijbens, við og
greip 8 mm kvikmyndavél sem
hann og náði mynd af rjúpunni.
En þá flaug hún.
Hér er myndin svo að auð-
séð er að þetta er rjúpa. Það
er alltaf gaman að fá óvæntar
fuglaheimsóknir. En hvers
vegna var þessi rjúpa þarna?
Hafði hún flúið undan fálka?
er nú á förum heim til sín. —
Margt hefur Ganhabúinn ef-
laust séð á íslandi, sem honum
hefur komið framandlega fyrir
sjónir. Fréttaritara Dags var þvj
forvitni á, að fá hann til að
svara nokkrum spurningum um
dvöl sína á íslandi, sem hann
gerði góðfúslega. — Stephen er
mjög kátur og hlær mikið. —
Steingrímur Sigfússon aðstoð-
aði við samtalið.
— Nú ert þú búinn að vera í
fimm mánuði á íslandi. Hvað
vissir þú um ísland, áður en
þú komst hingað?
Ég vissi að hér var kalt og
snjór yfir öllu. Vinir mínir
héldu að ég væri brjálaður,
þegar ég sagði þeim að ég ætl-
aði til íslands að læra sauð-
fjárrækt, því ekki væri hægt
að búa með sauðfé í snjó.
— Hvað kom þér mest á óvart
á íslandi?
Þegar ég sá húsin að mestu á
kafi í snjó. Líka þegar vindur-
inn blés úr mörgum áttum sama
daginn. Þá er ég ekki síður
undrandi núna, þegar þetta fall-
ega græna gras er komið yfir
allt.
— Hvernig fellur þér bjarta
nóttin?
Mjög vel. í gær fór ég ekki
að sofa fyrr en kl. 3. Ég vildi
njóta hinnar björtu nætur.
Nokkru eftir að yfirlýsing okk-
ar sexmenninganna um frásögn
Tryggva Emilssonar í bókinni
„Fátækt fólk“ um Draflastaða-
heimilið kom út í blaðinu
„Degi“, birtist þar grein um
sömu bók eftir Steindór Pálma-
son. Þar gagnrýnir hann ýmis
atriði í bók Tryggva og telur
að þar sé ekki farið rétt með,
og missagnir séu æðimargar. —
Telur hann upp allmörg dæmi
því til sönnunar og eru sögu-
sviðið Oxnadalur. Þar þekkir
Steindór vel til, því hann er al-
inn upp í næsta nágrenni dals-
ins. Hnígur allt í sömu átt hjá
honum og okkur um Drafla-
staðaheimilið, að ekki er frá-
sögn Tryggva allsstaðar byggð
á traustum grunni. Nokkru síð-
ar skrifaði minn ágæti kunningi,
Steingrímur Eggertsson, grein
í blaðið Norðurlandið á Akur-
eyri. Þar á eftir kemur svo
grein í Visi eftir Svarthöfða og
nú síðast í 27. tbl. Dags birtist
grein eftir Höskuld Egilsson.
Hann þekki ég ekki.
Allar eru þessar greinar skrif-
aðar um bókina „Fátækt fólk“
í tilefni af ýfirlýsingu okkar
sexmenninganna og grein Stein-
dórs Pálmasonar, um sömu bók.
Allir eru þessir greinarhöfund-
ar sammála um ágæti bókar-
innar og telja það nánast goðgá
að gagnrýna nokkuð af því, sem
þar er skýrt frá og þó að þar
séu nokkrar missagnir, þá komi
þær til af misminni höfundar,
en ekki óheiðarleika. Steingrím-
ur segir, að við þessir sex góðu
eyfirðingar, eins og hann orðar
það, höldum því fram að margt
af því sem Tryggvi segir frá í
— Hvað þótti þér skemmtileg-
ast og hvað leiðinlegast af því,
sem þú vannst?
Það skemmtilegasta og áhuga
verðasta var sauðburðurinn, en
leiðinlegast var að kafa snjóinn
í fjárhúsin í vetur.
— Heldur þú, að þú getir not-
að eitthvað af því, sem þú lærð-
ir á íslandi, þegar þú kemur
heim til þín?
Já, heilmikið. Eftir alla þá
þjálfun, sem ég hefi fengið hjá
Jóhannesi, get ég kannske orð-
ið ennþá betri bóndi en hann.
— Nú skellihlær Stephen. —
Mér finnst mjög athyglisvert
hvernig þið merkið fé og þekkið
það. Hjá Jóhannesi er það að
þekkja ærnar, sem bætast við
árlega, eins og eignast 70 til 80
nýja vini á ári.
— íslenskt skáld sagði einu
sinni, „að hjörtum mannanna
svipaði saman í Súdan og Gríms
nesinu. Finnst þér fólkið líkt
hér og heima hjá þér, þegar allt
kemur til alls?
Já, þeita get ég tekið undir.
Blóðið er rautt, þótt hörundið
sé með ýmsum lit.
— Ef þú mættir taka með þér
einn hlut frá fslandi, hvað
mundir þú þá taka?
Gestrisnina, hún er dásamleg.
Það var sama hvar ég kom, ég
bókinni sé ósannindi og rugl.
Ég neita því algerlega, að í yfir-
lýsingu okkar felist nokkurs-
staðar sú staðhæfing Stein-
gríms að Tryggvi fari með rugl.
Hinsvegar er þar sagt, að það
megi til sanns vegar færa að
bókinni sé hælt fyrir ágæta frá-
sagnarhæfileika höfundar og
góðan stíl. Það er alveg víst að
bókin fengi ekki slíka viður-
kenningu hjá okkur, ef við teld-
um, að hún flytti rugl. Stein-
grímur lætur að því liggja að
Tryggvi hafi verið á sveitar-
framfæri á Draflastöðum og er
svo með bollaleggingar um
hvernig með þá hafi verið farið
á þeim tíma. Það er skoðun
mín. byggð á reynslu minni og
upplýsingum frá öðrum, að á
öðrum tug þessarar aldar hafi
skilningur fólks á þörfum og
rétti einstaklingsins og þá um
leið meðferð sveitarómaka, ver-
ið orðin með nokkuð öðrum
hætti en t. d. 20—30 árum áður.
Með aukinni frelsisþrá fólksins
og meiri upplýsingu á sviði
menningar og mennta, fékk það
aukna trú á lífið og það væri í
reynd ekki nándar nærri eins
vonlaust og það hafði verið
þjóðinni fyr á árum. Mér finnst
að bæði Steingrímur og Hösk-
uldur hafi tilhneigingu til að
mála hlutina of dökkum hlið-
um, á þeim tíma, sem frásögn
Tryggva nær yfir.
Ég man vel eftir Tryggva,
þegar hann var á Draflastöðum,
þó hann hefði engin samskifti
við okkur stráka á Eyvindar-
stöðum. Ekkert man ég eftir
því, þegar þeir feðgar komu í
Eyvindarstaði og Emil fær að
fann mig allsstaðar velkominn,
þó sérstaklega hér á Gunnars-
stöðum.
— Hvað er þér nú ríkast í huga
eftir dvölina hér?
Þakklæti. Þakklæti til fólks-
ins hér á Gunnarsstöðum, fyrir
að taka mig á sitt heimili og
hafa mig nánast sem fjölskyldu-
meðlim. Þakklæti fyrir alla þol-
inmæðina við að útskýra hlut-
ina fyrir mér og lofa mér að
reyna sjálfum svo margt nýtt.
Það er ekki ég einn sem nýt
þessarar dvalar, heldur munu
félagar mínir heima í Ganha
koma til með að njóta hennar
með mér þegar ég kem heim.
Mér finnst dásamlegt að fá að
kynnast framandi þjóðum og
siðum. Ég held að heimurinn
yrði betri, ef þjóðirnar reyndu
að kynnast meir hver annarri.
— Hvað vilt þú segja að lokum?
Ég vil senda þakkir til allra
á Gunnarsstöðum, sérstaklega
til hjónanna Berghildar og Jó-
hannesar. Hvern dag sem ég
bjó hjá þeim, var ég eins og
heima hjá mér. Þá vil ég þakka
Berghildi fyrir þá móðurlegu
umhyggju sem hún hefur sýnt
mér. Ég vil þakka litla vininum
mínum, Axel, líka. Milli okkar
voru engir tungumálaerfiðleik-
ar. Ó. H.
(Tilraunir til að láta myndir
fylgja viðtalinu báru ekki ár-
angur. — Ritstj.)
sofa þar um stund. Ekki er ég
að væna Tryggva um að hann
skýri ekki rétt frá komu þeirra.
En því er hann að enda frásögn
sína með þeirri vitleysu að syn-
ir Guðjóns hafi verið yngri en
hann. Sannleikurinn er sá að
Þórir heitinn bróðir minn var
nærri 4 árum eldri og ég full-
um 2 árum eldri en Tryggvi.
Þetta hefir engin áhrif á sögu
hans sem slíka, aðra en þá að
sýna að ekki er verið að vanda
til heimildanna.
Svarthöfði heldur því fram
að Tryggvi skrifi ekki af illvilja
til nokkurs manns og einskis
kala gæti í skrifum hans um
fólkið á Draflastöðum. Ég spyr:
Hvað atilfinningar bærast í höfði
þessa ágæta skáldsagnahöfund-
ar, þegar hann er að lýsa því,
þegar Sigfús á Draflastöðum er
að berja hann beint á nefið,
alveg að tilefnislausu, svo hann
fær fossandi blóðnasir, en gæt-
ir þess þó að Guðrún, heima-
sætan, sé nærstödd svo hún
geti hlegið að þessu afreki og
hlakkað yfir því? Þessar og
þvílíkar lýsingar bera menn
naumast fram um dáið fólk,
sem menn eru í fullri sátt við.
Svona óhróður tel ég að setji
blett á annars vel skrifaða bók.
Svarthöfði segir líka að
Tryggvi skrifi af svo mikilli
kurteisi að fágætt geti talist. —
Ég held að Svarthöfði hljóti að
hafa nokkuð sérstæða skoðun
á því hvað felist í orðinu kurt-
eisi. Ég er ekki viss umi að
fólk almennt, sem lesið: hefir
bók Tryggva geti fallist á að
hann skrifi af fágætri kurteisi
um alla þá, sem í bók hans er
í íslenskum blöðum hefur all-
mikið verið skrifað um Lófót-
línuna, sem á að vera allt að
fjórum sinnum fisknari en þær
eldri. Reykjavíkurblöðin, og
síðast Sjómannablaðið Víking-
ur hafa stagast á þessu mikla
veiðitæki. Sagt hefur verið frá
sunnlenskum skipstjórum, sem
utan fara til að kynna sér marg-
umrædda Lófót-línu.
Alla tíð hefur það verið keppi-
kefli við veiðiskap í sjó að veiða
sem mest. með sem minnstum
tilkostnaði, og því vekur Lófót-
línan áhuga sjómanna.
En samkvæmt lýsingu og
myndum er þetta Norðlending-
um, eða a. m. k. sjómönnum við
Eyjafjörð, engin 'nýjung, því
sams konar lína hefur verið
getið. Mér finnst sannast að
segja það vera allmikill skort-
ur á kurteisi og háttvísi gagn-
vart afkomendum Draflastaða-
fólksins, sem enn eru á lífi, sú
lýsing sem Tryggvi gefur af
forfeðrum þess.
Mér dettur í hug að þessum
greinarhöfundum sem afsaka
Tryggva á allan hátt og telja
að hann skrifi af kurteisi og án
kala til nokkurs manns, yrði
nokkuð hverft við, ef allt i einu
birtist í mikið lesinni bók, lýs-
ing af foreldrum þeirra og nán-
um ættingjum, sem gjörðu þau
í augum lesenda að óþokkum,
sem litið yrði á með lítilsvirð-
ingu. Ætli viðbrögð þeirra yrðu
þau að líta á það sem mein-
lausa hrekki eða hálfgert grín,
sem ylli þeirri yfirlýsingu, og
bókarhöfundur dáður fyrir
heiðarleika og kurteisa frásögn?
Ég veit það ekki.
Höskuldur segir að við
Tryggvi lýsum fólkniu á Drafla
stöðum hvor frá sínum sjónar-
hóli, og er það augljóst, en mest
virðistmérvelta áþví af hvorum
sjónarhólnum er litið til réttari
áttar, því þrátt fyrir allt, verð-
ur sannleikurinn aldrei nema
einn. Ég er sama sinnis og
Höskuldur að æviminningar
fólks er mér kært lesefni. En
að mínu mati ræður það mestu
að ævisöguhöfundar halli ekki
réttu máli, svo eftir á verði
þeir hankaðir á því að fara með
ósannindi og missagnir.
Það gefur auga leið að seinni-
tíma menn, sem hafa í sér þá
bakteríu, sem veldur því að
söguskoðun þjóðarinnar frá
fyrri árum. verður þeirra æðsta
notuð hér síðan 1959, að Matt-
hías Einarsson í Garði, hóf að
nota hana og síðan aðrir.
Blaðið ræddi við tvo „trillu-
karla“ á Akureyri um þetta mál,
þá Stefán Baldvinsson, Stór-
holti 11 og Bergstein Garðars-
son, Langholti 14.
Stefáni fórust meðal annars
svo orð: Já, ég kannast við
þetta. Norska línan, sem um
hefur verið rætt, er mjög svipuð
þeirri, sem við notum, og Lófót-
línan er því engin nýjung fyrir
okkur hér á Akureyri og hið
sama gildir um sjómenn á opn-
um bátum hér út með firðinum,
að þeir nota sams konar línu.
Munurinn liggur fyrst og fremst
að fara
takmark, þurfa að geta byggt á
traustum grunni varðandi heim-
ildir og á ævisöguritun, engu
síður en öðrum ritum, sem til
falla, byggja þeir sína aldar-
farslýsingu um ýmsa þjóðhætti
og lífsvenjur fólksins. Ef undir-
staða þessa er ekki traust, er
hætt við að fram komi falsanir
á sögu þeirra tíma, sem um er
ritað hverju sinni.
Hægt var að tína fleira til úr
greinum þeirra þremenning-
anna, sem áður eru nefndir, til
andsvara, en ég læt hér staðar
numið.
Að síðustu skal það undir-
strikað enn frekar að yfirlýsing
okkar sexmenninganna er gef-
in í fullri vissu um að lýsing
Tryggva í bókinni „Fátækt
fólk“, af heimilisháttum á
Draflastöðum, er fjærri öllum
sanni.
Finnastöðum 25. júní 1977.
Ketill S. Guðjónsson.
Æskulýðsblaðið
l.hefti 1977 komið
Fyrsta hefti Æskulýðsblaðsins,
þessa árs, er komið út og ritar
séra Bolli Gústavsson ávarps-
orð. Séra Jón Aðalsteinn Bald-
vinsson á Staðarfelli hefur nú
tekið við ritstjórninni.
Þetta rit er gefið út af Æsku-
lýðssambandi Hólastiftis, nær
30 blaðsíður að stærð með
mörgum myndum. Margir rita
í þetta hefti Æskulýðsblaðsins
og forvitnilegt að fylgjast með
því hvað prestar og leikmenn
hafa þar fram að færa.
í því, að sigurnaglinn, sem
gengur upp á grunnslóðina er
þræddur upp á og látinn leika
á svona þriggja tommu bili á
grunnslóðinni. Getur naglinn
þá snúist á línunni og taumur-
inn getur snúist í naglanum. —
Línan sjálf er að öðru leyti
eins, er úr næloni og krókarnir
kannski svolítið minni. Það var
Matthías í Garði, sem fyrstur
byrjaði með svona línu, og þá
var hann með þetta á trérúllu,
en nú hafa sjómenn þetta á
rúllu úr járni eða áli. Uppistaða
þess fiskjar, sem við fáum á
trillurnar hér u mslóðir, veið-
ist á þessa línu, þótt fleira sé
notað. Sigurnagla höfum við á
okkar línu, eins og Norðmenn,
en hnýtum þá ekki alveg eins á,
og er bæði kostur og galli.
Bergsteinn sagði meðal annars:
Byrjað var með þessar nælon-
línur 1959. En smám saman
hefur línan verið endurbætt
síðan, og ég get ekki betur séð
af norskum fréttamyndum, en
þetta sé sams konar lína og
okkar. Grenivíkingur einn
keypti sér 500 króka norska línu
sem svo mjög hefur verið í
fréttum, og hann sagði mér, að
þessi norska lína væri eiginlega
alveg eins og okkar lína. Sigur-
naglinn væri þó öðruvísi fest-
ur. Við höfum sigurnagla á
hverjum krók og höfum fikrað
okkur áfram og höfum held-
ur styttri taum en Norðmenn,
og hluti hans úr gildara efni. Ég
hef alltaf verið undrandi á því,
að þetta skuli ekki víðar upp
tekið. Það þurfti víst útlendinga
til að opna augu íslenskra sjó-
manna fyrir þessum nýju lín-
um, sem hjá okkur eru þó marg-
reyndar til fjölda ára, eða frá
1959.
Sjálfur hef ég ekki séð norsku
línuna, nema myndir af henni,
og er þetta úr sama efni og
nær eins að gerð. Fyrir mörgum
árum komumst við á lag með
að hafa línuna á því dýpi, sem
við óskuðum og er það þægi-
legt og var byrjað á því áður
með gömlu línunni. En hvort
þessi lina okkar er fjórum sinn-
um fisknari en eldri línum, er
naumast svaravert, þótt fiskn-
ari sé hún eflaust. —
Blaðið þakkar sjómönnunum
fyrir upplýsingarnar og stað-
festa þær, svo ekki verður um
villst, að hin títt umtalaða Ló-
fót-lína er engin nýjung hér
um slóðir, þótt hún hafi ekki
náð eins mikilli útbreiðslu og
norska línan væntanlega gerir
nú.
Vanda þarf til heimildanna eigi vel
Um Vistheimilið
Sólborg á Ak.
Vegna greinarspjalls um mál-
efni þroskaheftra sem birtist í
Degi þann 29. júní sl. og drótt-
að er að Vistheimilinu Sólborg
á þann hátt að fyrir þá sem
málinu eru ekki kunnugir
mætti álíta að heimilið sé dæmi-
gert stórt hæli, ópersónulegt, í
líkingu við fangelsi og vist-
mönnum séu þar búin einhver
óvenjuleg lífsskilyrði. Annað
lítil spjall á því fullkomlega
rétt á sér. Þess ber fyrst að
geta að heimilið er að nokkru
leyti í sömu aðstöðu og foreldr-
ar þroskaheftra barna og þarf
að sækja flest sín mál til ríkis-
valdsins. Sólborg er sjálfseign-
arstofnun sem byggir rekstur
sinn á daggjöldum og velvild
þeirra sem styrkja starfssem-
ina. Daggjaldanefnd ákveður
gjöldin sem að flestra dómi eru
alltof lág (3000 kr. á dag fyrir
einstakling) og setja heimilinu
ákaflega þröngan stakk. —
Fræðslukerfið úthlutar heim-
ilinu og þeim sextíu einstakl-
ingum sem tengdir því eru fjór-
um kennarastöðum og er af því
augljóst að þróunin nær ekki
til allra þátta þess kerfis. Sól-
borg hefur haft það á stefnu-
skrá sinni, eftir föngum, að
stofna minni einingar í formi
eins konar fjölskylduheimila.
Þegar er starfandi ein slík ein-
ing og uppi ráðagerð um mynd-
un annarrar. Reynt hefur verið
að gera stofnunina heimilislega
og tekist vel eftir þeim saman-
burði sem ég hef, og er nær að
líkja stofnuninni við heimavist,
enda fjöldi vistmanna vart
meiri en í meðalstórri heima-
vist. Heimilinu er skipt í fimm
einingar sem gerir til jafnaðar
tólf einstaklinga á einingu. —
Þetta er með allra minnstu ein-
ingum sem ég hef rekist á hjá
stofnunum, ef frá eru taldar litlar
tilraunastofnanir sem alls ekki
er hægt með nokkurri sann-
girni að bera saman við Sólborg.
í samanburði við erlendar
stofnanir af algengri stærð er
hafa nokkur hundruð vistmanna
á sínum snærum, er Sólborg
mjög lítil stofnun og stofnana-
bragur þar hverfandi. Það sem
háir Sólborg mest nú er hversu
lítil stofnunin er. Vegna skorts
á húsrými er deildaskipting þar
ekki nógu afmörkuð og háir
það starfseminni nokkuð. Ekki
er þó við stjórn heimilisins að
sakast því tillögur hennar um
uppbyggingu hafa legið fyrir í
nokkur ár, en staðið hefur á
framkvæmdum og fjárveiting-
um. Það er fyrst nú sem hillir
undir sjúkradeild og eins og
fyrr segir er í bígerð stofnun
annarrar lítillar einingar í
tengslum við heimilið.
Um það þarf vart að deila,
að stofnun á borð við Sólborg
getur boðið sérhæfðu starfsfólki
upp á mun betri starfsaðstöðu
heldur en fengist væri ef hver
gaufaði í sínu horni. Sé vel að
svona stofnun staðið getur það
jafnvel lokkað sérhæfðan starfs-
kraft til staðarins. Haldi ein-
hver hinsvegar að starfslið Sól-
borgar sjái ekki hversu tak-
mörkuð hún er, veður sá hinn
sami í villu. Margt þarf að gera
og mörgu þarf að breyta á Sól-
borg og er starfsfólk stofnun-
arinnar sér þess fyllilega með-
vitandi, en allt verður það að
vera innan þess þrönga ramma
sem stofnuninni er sniðinn í
Þormóður Svafarsson,
forstöðumaður.
samskiptum hennar við ríkis-
valdið. Ymiselgt verður einnig
til að rýra hina ekki alltof gildu
sjóði stofnunarinnar, eins og til
dæmis það að styrkur Akureyr-
arbæjar til Sólborgar nægir
ekki einu sinni fyrir fasteigna-
gjöldunum.
Styrktarfélag vangefinna á
Norðurlandi er stofnað af for-
eldrum þroskaheftra barna og
Vistheimilið Sólborg er árang-
ur baráttu þeirra. Stofnunina
verður að reka innan þess
ramma sem henni er afmarkað-
ur og innan þessa ramma er
ekki hægt að framkvæma nema
brot af því sem raunverulega
væri ástæða til að framkvæma.
Til þess að vinna að málum
þroskaheftra með einhverjum
árangri þarf sameinað átak
allra þeirra sem veita vilja
þessu málefni lið og er alger
óþarfi að vera með illa skil-
greindar dylgjur í garð heim-
ilisins, enda ekki fljótséð hvaða
tilgangi það þjónar.
Sólborg er opin stofnun og
er hver sá sem vill kynna sér
starfsemi heimilisins velkomin
hingað. Hafi einhver betri hug-
myndir um framkvæmd og
rekstur heimilisins, er sá hinn
sami velkominn hingað til
skrafs og ráðagerða, enda séu
þær hugmyndir þá framkvæm-
anlegar innan þeirra takmarka
sem heimilinu eru settar.
í júní 1977.
Þormóður Svafarsson.
Deildarstjóraskipti hjá
Matvörudeild
í stærstu deild KEA á Akureyri,
Matvörudeildinni, urðu deildar-
stjóraskipti um síðustu mánaða-
mót. Kristinn Þorsteinsson, sem
unnið hefur hjá KEA í rúmlega
50 ár, lét af störfum vegna ald-
urs. Við deildarstjórastarfinu
tók Brjánn Guðjónsson, sem
unnið hefur hjá KEA hálfan
annan áratug. Svarfdælingur að
ætt og 53 ára. Matvörudeild
KEA hefur 11 verslanir á Akur-
KEA
eyri og var umsetning þeirra
síðasta ár um 1200 milljónir
króna. Starfsmenn eru tæplega
100.
En auk þess að sinna versl-
unarþörf á sínu sviði á Akur-
eyri annast MJatvörudeildin
vörudreifingu matvara til allra
útibúa KEA við Eyjafjörð, allt
til Grímseyjar svo og til Siglu-
fjarðar.
4•DAGUR
DAGUR•5