Alþýðublaðið - 13.08.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 13.08.1921, Blaðsíða 1
<0-<b£I.Ö út aaf -áLlt>ý^witO'l£l£M.Mm,, 1921 Laugardaginn 13. ágúst. 184 tölubi. r Utgeröarmenn 09 gengið. Lauslega var minst á það f blaðinu í fyrradag, að réttmæt mundi vera sú ráðstöfun bankanna, að krefja útgerðarmenn um það erlent fé, sem þeir fá fyrir aíurðir sínar. Sfðan höfum vér fengið þær upplýsingar í þessu máli, að verið er nú sem óðast að selja ífiskinn. Féið sem fyrir hann fæst iiefir ekki verið greitt inn í skuldir átgerðarmanaa við bankana, heldur ¦hafa þeir selt kaupmönnum er- lendu myntina (o: steriingspund) íyrir svo hátt verð sem unt var. Hafa kaupmenn boðið mjög hátt ¦1 myntina oft og tíðsm, og það sem verra er, varan sem keypt hefir verið fyrir þetta fé, er ekki mauðsynjavara, heldur aliskonar vörur, sem telja má óþarfa, vörur sem vel mætti komast hjá að kaupa, meðan ástandið er eins og Jbað nú er. Inn f bankana var svo ekki annað lagt en íslenzkir peningar (íslandsbankaseðlar), sem vitanlega er sem stendur hvergi gjaldgeag vara, nema hér á iandi. 3Bankarnir eru í vandræðum nieð yfiríærslur og höfðu ekki annað en þetta ógjaldgenga fé ttl þess að kaupa fyrir nauðsynjavörur. Afleiðingin hlaut að verða sú, að innnutningur á nauðsynjavörum minkaði og þær lækkuðu ekki í verði, óþarfainnflutningur óx og verðið iækkaðí þar ekki heldur. Dýrtíðia gat ekki minkað. Þannig 'hefir ástandið að vísu verið iengi, og m.á víta bankana fyrir að hafa ekki miklu fyr gripið f taumana. Útgerðarmenn skulda bönkunum hér stóríé. Krafan um yfirráðin yfir erlenda fénu er spor í rétta átt. En bsnkarnir méga þó ekki gera sig seka um það sama og útgerðarmennirnir. Þeir mega ekki nota sér fjárkreþpuna og neyð manna. Þeir mega ekki okra á erlendu myntinni, og haida með því dýrtýðinni við. Þeir verða að vera hóglegri f kröfum sínum til gróða af gjaldeyrinum, en hingað til. Það væri engin bót að þessu f sjáifu sér, ef haldið væri sama háttalaginu, að selja enskan gjald- eyri miklu dýrari en hana er keyptur. Þegar útgerðarmenn reikna 20 —30 þús. kr. tap á hverju botn- vörpuskipi (sbr. Mgbl.) vegna þess- arar ráðstöfunar, er það all und- arlegur hundavaðsútreikningur og engu iíkur nema fjárgræðgis hugmyndum þeirra. Vitaniega eru tákmörk fyrir því, hve lengi er hægt að selja enska mynt með hagnaði, því viðskifti vor við England eru takmörkuð; og að tala um að hér sé útgerðinni í- þyngt, er slfk vitleysa, að undr- um sætir, að nokkrum skuli detta i hug, að láta slíkt í ijósi. Út- gerðin á ekki að vera nein »sýe- kúlation*, þó útgerðarmettn hafi alt of margir Htið svo á, og þar með skaðað landið um mikinn hluta stríðsgróðans. Og engum fjárhagsfróðum tuanni dettur í hug, að halda því fram, að gengis- »spekúlantanir* og salainnlendra afurða séu eítt og hið sama. Hið fyrtalda er yfirleítt talið henta bezl verstu tegund íjárgróðamanna. En til þeirra vilja íslenzkir út gerðarmenn tæplega teljast, þó þeitn hætti kanske til þess, að fylla flokk þeirra stundum. Gengis npekúlantarnirc hljóta að hafa mikií áhrif á dýftfðina, ekki síst þar sem úigerðarmenn og hankarnir hafa rekið, og þær halda dýrtíðinni við. Þetta verður að breytast til bataaðar, og betra verður að hafa eftirlit með þessu, af bankarnir eftirieiðis ráða mestu um enska mynt. ' 9 Brunatryggingar ¥ á innbúi 'ög vörum T hvergl ódýrari en hjá x A. V. Tulinius T vátryggingaskrífstofu P Eimskípafélagshúsinu, 2. hæð. 8 ¦fl Prentarar fara á morgun f skemtiferð inn í Viðey. Einka- lúðraflokkur verður f förinni. Cýðvalðssfj ð i þýzkalanði. Þeir muGu nú orðið ekki vera ykja margir, sem neita því að viðleitni hægri jafnaðarmannanna þyzku hafi mishepnast. Ef litið er yfir sögu þýzka lýðveldisins, þá sér maður, hvernig átuif ja&t- aðarmannanna á stjórn þess hafa sf'íelt farið miukandi, en þeir flokk- ar eflst er spekúlsntarnir hafa staðið á bak við. Þegar lýðveldið var stofnað í Þýzkaíandi í nóvember 1918 var það upphaflega tiiætlunin að fyrir þvf yrði verkamánnaráðstjórn svip* að og í Rússiandi. Til þess að fara með æðstu völdin var sett fulltrúaráð skipað eintómum jafn- aðarmönnum, jafnmörgum hægri jafnaðarmönnum og óháðism. Við árslok 1918, var þó s»o komið, að hinir róttækari raeðal stjórn- endanna — þeir óháðu — íögðu niður völd, og eftír það fóru meirihluta eða hægri jafaaðar- msnmmit eiair með vöíd þar til í febrúar/að myndað var sam- steypuráðuneyti úr flokki þ'eirra, demokrata og miðflokknum. Sú stjórn sat þangað tii eftir kosn- ingar í júní 1920, þegar mynduð var ný samsteypustjórn án jafn- áðarmanna. Þessar staðreyndir eru ekki meira en svo álitlegar fyrir þýzka lýðveldið. Lýðvaidssinnarnir eru

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.