Þjóðviljinn - 20.05.1942, Side 4

þJÓÐVILJINN
Or borglnnl
Nœturlœknir: Kristbjörn Tryggvason,
Skólavörðustíg 33, sími 2581.
NœturvörSur er i ingólfs apóteki.
UtVarpi& í dag:
12.15—13.00 Hádegisútvarp.
15.30—16.00 Miðdegisútvarp.
19.25 Þingfréttir.
19.50 Auglýsingar.
20.00 Fréttir.
20.30 Útvarp frá Alþingi.
* • "-■V
Bláb<lfulltrúi Bandaríkjanna, Mr. Mac
Keever er nýkominn hingað til lands.
Biaðamenn voru nýlega kvaddíir á fund
haná til viðtals og kynningar.
Ungmennafélag Reykjavlkur heldur
skemmtifund í Oddfellowhúsinu á fimmtu
dagskvöldið kl. 9. Dagskrá er fjölbreytt.
Jakob Kriötinsson fræðslumálastjóri flytur
ræðu, Páll Pólsson fiytur óvarp; auk þess
er upplestur, einsöngur, kvartettsöngur,
upplestur (Jón Magnússon skáld) og að
lokum dans.
Ungbamavernd Líknar verður opin á
þriðjudögum og fimmtudögum ki. 3,15—4
fyrir börn, sem búin eru að fá kíghóstann.
,,Nú er þa6 svart maður", nýja revýan
verður sýnd í kvöld kl. 8.
,,Halló Amer(ka“, revýan, sýning sú,
sem vera átti í kvöld fellur niður vegna
veikindaforfalla. Seldir aðgöngumiðar
verða endurgreiddir frá kl. 2—4 i dag í
Iðnó.
Sýningin, sem fellur niður átti að vera
nœststðasta sýning.
Gullna hliðið verður sýnt annað kvöid
og er þá búið að sýna það 64 sinnum.
Sýningum fer nú að fækka úr þessu, og
má búast við að síðasta sýning verði aug-
iýst þá og þegar.
Lœknablaðið, 10. tbi. 27. árgangur, er
nýkomið út. Óiafur Jóhannsson skrifar um
Crisis thyreotoxicosis (skjaidkirtiieitrun),
Júlíus Sigurjónsson skrifar um Tannlækn-
ingar í sveitum. Tvær minningargreinar
eru í blaðinu um Magga Júl. Magnús
læknir, eftir M. P. og S. J. þá er enn-
fremur Ur erlendum Iæknaritum og
læknaannáll 1941.
8 nýjar fanga~
búðlr í NorcgL
Nazistayjiroöldin t Noregi haja
jramkvœmt jjöldahandtökur und-
anfarnár vikur. Segir í fregn jrá
Stokkhólmi, aÖ átta nýjar janga-
húÖir haji tíerið settar upp.
ææ&æææææææææ
KaMfl Wuillann
Piiwaon Sfslalislafltbbsins lenia
tll stúFfelldar tollalsKlniilr
Þiiigmean Sósíalistatlokk.sLns í
neðri cleild, Isleiíur Högnason
og Einar Olgeirsson, hafa Lagt
fram frumvarp þess efnis, að
ekki skuli innheimta vörumagns-
toll af fjötmörgum nauðsynjavör-
um það, sem eftir er af þessu ári
Síöövun byggínganna
Framhald af 1. síðu.
því sem gerðardómurinn hefur
ekki fengið áorkað, nema að litlu
leyti, að halda kaupinu niðri,
þrátt fyrir næstum ótakmarkaða
eftirspurn.
Verkamönnum er vel ljóst, að
nú er þörf starfskrafta þeirra,
og þeim er vel ljóst, að fram-
leiðslan til lands og sjávar þarf
að sitja fyrir kröfum þeirra, þar
næst koma nauðsynlegar bygg-
ingaframkvæmdir, og þá land-
varnimar.
Sem frjálsir menn vilja þeir
sinna öllum þessum verkefnum
og leggja krafta sína fram til
hins ýtrasta, en það er ófrávíkj-
anleg krafa þeirra að vinnuaflið
sé skipulagt í samráði við þeirra
eigin sféttarfélög og þeir hafi
fullt frelsi til að semja um kaup
sitt og kjör fýrir milligöngu stétt
arfélaganna. Verkamennimir em
ekki einir um þennan vilja. Þetta
vilja allir frjálslyndir menn. Þetta
vilja allir íslenzku andfasistamir.
Lcynisamningarnir um land-
vamavinnuna með ‘ilheyrandi bar
áttu gegn nýbyggingum er ein
harðvítugasta tilraun sem gerð
hefur verið til þess að fram-
kvæma þrælalagastefnu aftur-
lialdsflokkanna, verkaskipting
virðist vera allfullkomin milli
þeirra, samanber að Framsóknar-
fJokkurinn er látinn beita sér fyr-
ir þeim afriðum sem óvinsælust
og næsta ár. Tilgangurinn með
þessu er að minnka dýrtíðina svo
um muni og hætta að taka aðal-
tekjur ríkissjóðs með nefsköttum,
Jægar nóg er af fé að taka af
stríðsgróðamönnum landsins.
í greinargerð fmmvarpsins seg
ir svo:
„Samkvæmt yfirliti fjármála-
ráðherra um tekjur og gjöld rík-
issjóðs árið 1941 námu tekjur
ríkissjóðs af vörumagnsgjaldi og
verðtolli röskum 23 millj. króna,
og fóm báðir þessir tekjuliðir
röskum 14 millj. króna fram úr
áætlun. Engar þær breytingar
hafa enn gerzt, sem af megi
ráða, að aðrar tekjur ríkissjóðs
minnki, heldur þvert á móti ættu
skattaframvörp þau, sem nú
líggja' fyrir þinginu og væntan-
lega verða samþykkt, að auka
enn tekjur ríkissjóðs og rekstrar-
afgang.
Á hinn bóginn fer dýrtíðin stöð
ugt í vöxt. Með frumvarpi okkar
er til þess ætlazt, að ríkissjóður
sjái á bak mest öllum tolltekjum
sínum um óákveðið tímabil og á
því tímabili verði aðeins innheimt
ur tollur af munaðarvörum og aló-
þörfum vömm, og mundi slík ráð
stöfun, án þess að stofna greiðslu
jöfnuði ríkissjóðs í hættu, draga
mjög úr dýrtíðinni, og ætti að
vera óþarft að rökstyðja það nán-
ar hér, en verður væntanlega
gert í framsögu”.
I gær var frumvarpið til 1. um-
ræðu. Hafði isleifur Högnason
framsögu um þao og var því svo
visað til 2. umræðu og fjárhags-
nefndar.
eru í kaupstöðunum. En þrátt
fyrir þetta má árás þeirra ekki
takast, hún verður að brotna á
samtaka mætti verkalýðsins.
Rcvyan 1942,
Nií cr þad svarf, maður!
Sýning i kvöld kl. 8.
Aðgöngumiðar seldir frá kl. 2 í dag.,
Leikfélag Reykjavíbur,
Gnllna hllðið“
w
Sýning annað kvöld kl. 8.
Aðgöngumjðasala frá kl. 4 í dag.
Frá Sumardvalarnefnd.
* k ý
Að tilhlutun Sumardvalarnefndar verða rekin 2—3 sumardvalarheimili (mæðraheímili) íyr-
ir mæður með ungbörn.
Þær mæður, sem sótt hafa um fyrirgreiðslu á vegum nefndarinnar komi til viðtals og læknis-
skoðunar ásamt öllum þeim börnum er þeim eiga að fylgja á mæðraheimilin, í Miðbæjarbarnaskól-
ann föstudáginn 22. maí kl. 5—7 e. h.
Innritun á mæðraheimili fer aðeins fram þenna eina dag, og verður litið þannig á. að um-
sóknir vegna mæðra og ungbarna, er fyrir liggja, en ekki verða endurnýjaðar þann dag, séu aftur-
kallaðar.
Á sama stað og tíma verða ráðnar nokkrar mæður á sveitaheimili, þar sem þeim er gefinn
kostur á að vinna fyrir sér og börnum sínum.
151
hanJskaðavehríð
efbr
PHYLLIS BOTTONE
Raunverulegir glæpamenn geta fljótt sætt sig við fangelsis-
líf. Þeir kunna líka ráð við ýmsum ágöllum og umhugsun um
sakleysið þjáir þá ekki. En þessir menn höfðu ætíð verið virð-
ingarverðir borgarar og fengizt við nytsamleg störf. Sam-
vizka þeirra var óflekkuð. Hver vissi hvernig þeir kynnu að
bergðast við martröð fangelsisins ?
Freyja leit rannsakandi angistaraugum á hópinn, sem rek-
inn var framhjá og sá þegar að faðir hennar var ekki þar með.
Allt í einu voru dyrnar opnaðar, skuggi leið yfir þröskuld-
inn og svo heyrðist smellur, þegar dyrunum var lokað. Freyja
vissi, að þetta var faðir hennar.
Hann var, eins og hinir fangarnir, klæddur fatagörmum,
sem fóru illa. Hann var ekkert nema skinin beinin og þó
var hann sá sami og hann hafði verið. Augu hans ljómuðu
af gleði, þegar hann leit á Freyju og hún fann traust og ör-
yggi, þegar armar hans lukust um hana.
Seinna tók hún eftir öðrum breytingum, sem á honum
höfðu orðið, en því hve horaður hann var. Augun voru sokk-
in dýpra inn í höfuðið, fallegu hendurnar voru hrjúfar og
með skrámum af erfiðisvinnunni.
Mér þykir vænt um að þú ert komin, mælti hann lágt, um
leið og hann lét hana setjast á bekkinn, til þess að segja mér
allt, sem mig fýsir að vita. Sumar ráðgátur tilverunnar eru
enn í fullu gildi sem betur fer og eina þeirra getur þú ekki
dulið lengur. Till allrar gæfu, erum við ekki teprulegir bjálf-
ar, sem óttumst móðureinkennin eða blygðumst okkar fyrir
þau. Þrútna brumknapparnir ekki á vorin, áður en þeir opn-
ast ? Er fegurð þeirra minni fyrir því ? Eg get ekki sagt, að
þú hafir valið þér hæga leið að ganga, Freyja mín, en ég er
hreykinn af þér. Og, eins og ég hef oft sagt þér áður, aðal-
atriðið er ekki hvað að höndum kann að bera, heldur hvemig
við tökum því. Við getum gert mýflugur úr úlfaldanum ekki
síður en úlfalda úr mýflugunni. Hið síðara er algengara, þó
að hitt sé gagnlegra. Það gleður mig fjarska mikið að eiga að
verða afi, hvort sem nazistum líkar betur eða verr. Okkur er
óhætt að segja allt, sem okkur býr í brjósti, en við megum
ekki tala hátt. Varðmaðurinn er góðkunningi minn og ég býst
við að hann verði, mín vegna, óvenju heymarsljór í kvöld.
hreyja tók um báðar hendur föður síns og horfði ásakandi
á hann. Nú mundi hún vel, hvað hún hafði ætiað að segja
við hann.
Ólafur drap Hans, sagði hún. Hvers vegna sagðirðu mér
það ekki ? Eg hef óafvitandi þrýst hendur morðingjans og
sýnt honum þakklæti. Og Fritz — ætlaðirðu að láta mig gift-
ast þeim manni, sem skaut Hans ? *
Faðir hennar hristi höfuðið hátíðlega, en það var glettni í
augum hans.
Eg fann það á mér að þú mundir ekki vilja giftast Fritz,
sagði hann vingjarnlega, og þótt svo hefði verið, hefðirðu
áreiðanlega minnzt á það við mig eða móður þína áður en at-
höfnin hefði farið fram. Við höéðum nægan tíma til stefnu.
Sannleikurinn er nauðsynlegur, en hann fer ekki eftir ákveð-
inni ferðaáætlun — nicht wahr ? Það getur líka verið, að
þú hefðir gert lítið úr þessu glapp>askoti hans, ef þú hefðir
farið að elska hann. Hann gérði ekki annað en hlýða og þér
er ljóst að það þarf meiri gáfnaljós en hann er, greyið, til þess
að komast undan slíku valdboði.
Geturðu afsakað Ólaf líka ? spjurði Freyja með beiskju.
Var það ekki hetjudáð af honum, að láta skjóta vopnlausan
mann ?
Við Ólafur bróðir þinn höfum adltaf skilið hvor annan vel,
en ég held að honum hafi stundufm yfírsézt stórlega. Eg get,
meira að segja, skilið þenna. rud dalega verknað hans, sem
hefur bakað okkur öilum "svo nr>ikinn sársauka. Ólafur áleit
sig vera að bjarga þér, ekki síður en ættjörðinni, undan
hættulegum fjandmanni. Þe«sL ólukkans ormur, Fáfnir, hefur
margt á samvizkunni.
Bróðir þinn skaut ófreskju. aftan úr grárri forneskju, en
ekki gæðadrenginn hann Hans, sem engum var illa við.
Verst af öllu er það, Freyja mín, að horfa\st ekki í augu við
veruieikann og skapa sér fjanclmann, sem í raun og veru
er ekki til. Sá, sem drepur. mann, sem hann af misskilningi
heldur að se óvinur sinn, kemsfit brátt að raun um að hann
hefur framið bróðurmorð. Þetta er villan, sem menn gera sig
•ooéoeooéc