Þjóðviljinn - 10.03.1944, Síða 7

'Þ J Ó Ð V í L J I N N
7
Föstudagur 10. marz 1944
wrwmaariTf.". ~n—-------------------
Gamla ærin tók sprettinn og forðaði sér, eins og
aðrir.
Palli heyrði dýrin tala saman nær og fjær. En sein-
ast varð allt hljótt. Allar skepnur höfðu forðað sér. Palli
var einn á ferð. Hann var berhöfðaður og það glytti í
Ijósan kollinn á honum þó að skuggsýnt væri.
Álfakóngurinn var heldur ekki lengi að koma auga
á hann.
Álfakóngurinn kom þrammandi út úr skóginum.
Það stóð svo mikill gustur af honum, að það hvein í
trjálimunum eins og í stormi.
Palli tók til fótana og hljóp, eins og hann gat. Hann
ætlaði að reyna að komast alla leið upp í Klettagjá, ná
undrablóminu og halda áfram alla leið kringum fjallið,
til þess að þurfa ekki að mæta álfakónginum á heimleið
inni.
Palli hljóp og hljóp. Hann komst alla leið upp í
Klettagjá og sá undrablómið, nýútsprungið.
En þá var álfakóngurinn rétt á hælunum á honum
og þreif í öxlina á honum.
Palli vissi ekký fyrr en álfakóngurinn' var kominn
með hann inn í helli sinn.-
Þar glömpuðu maurildi um alla veggi. Annað ljós
hafði álfakóngurinn ekki. Hellirinn var kaldur og
blautur og þar var hvergi gull né gersemar, eins og.
Palli hafði heyrt að álfarnir ættu
Álfakóngurinn settist á gólfið og stundi: Mig langar
til að sofa, en ég get aldrei sofið. Eg sef ekki blund
allan ársins hring. Viltu ekki raula fyrir mig vísu, dreng
ur, svo ég geti sofnað?“
Eg kann margar vísur, sem amma hefur sungið fyr-
ir mig, en ég lofa þér ekki að heyra þær, nema ég fái
fyrst að sækja undrablómið upp í Klettagjá og færa
ömmu það“, svaraði Palli.
,,Þú svíkur mig og kemur ekki aftur“, sagði álfa-
kóngurinn.
„Nei, ég svík ekki“, sagði Palli.
Og svo lofaði álfakóngurinn honum að íara. Hann
fór aftur upp í Klettagjá sleit upp blómið og komst
heilu og höldnu heim til ömmu sinnar.
„Leggðu þetta blóm við augun, amma mín, þá

.,------— l’etta sumar kom Þor- j
geir Jónsson bróðir Steins biskups j
til Hóla með konu sína og tvær
þjónustumeyjar og lók við ráðs-
mannsembætti Hóladómkirkju, en
Hannes Seheving ■ sleppti. Þorgeir
var læknir góður. Voru fluttir til
hans sjúklingar margir. meðal
þeirra kona, sem kreppt hafði ver-
ið nokkur ár. Fór hún frá honum
vel rétt og gangandi.
Onnur kvensnipt hafði svo
hrapallega dottið’ að augað hrökk
út á kinnina, hverju hann kom
inn aftur og gerði lifandi, þó fyrir
utan sjón, svo að stúlkan var neyð-
arlaus. Af karlmanni einum skar
hann æxli mikið. Náði það út á
öxl hægra megin að framanverðu
og uppundir eyru og.ofan á bringu.
Það skar hann burt með öllum
j þess taugum og var sárið tvær
j karlmannsstuttspannir Iivern veg,
sem hann' að heilu græddi. — —“
(Mælifellsannáll árið 1710).
*
..-------Draugstötur gekk um
Skarðsströndina þennan vetur.
Sérdeilis nam hann staðar á Geir-
mundai'stöðum, og þar 'gerði hann
glettnistetur fólki, sérdeilis börn-
um bóndans. líann komst léngst
út eftir ströndinni að Ballará. Þar
bjó presturinn, séra Jón Bjarna-
son, en inneftir kómst hann lengst
í Búðardal. þar bjó Þorsteinn Páls-
son. Hann sótti að fólki og jafn-
vel talaði við fólk, þá það var milli
svefns og vöku, þó fánýtt tal væri.
Og' þar um pláss flæktist hann. —“
(Grímsstaðaannáll árið 1750).
LECK FISCHER:

legu orö'um, til þess aö’ leyna
geöshræringu sinni. Hann
vonaöi að Henny kæmi á eft-
ir honum fram í forstofuna
og segði, að sér heföi ekki ver-
iö alvara, að hann ætti að
fara á elliheimili. En Ilen ny
sat kyrr. Þaö var Svea sein
kom og hjálpaöi honum í
irakkann. Svea gleymdi aldrei
skyldum sínum. Hún var góð
dóttir.
„Og svo máttu ekki vera
lengi í burtu“, sagði hún.
„Nei, nei, ég verö ekki lengi.
Eg er að hugsa um aó’ hitta
Járvel. Hann hefúr oft sagt
aö ég skuli koma á sunnu-
degi“.
Lundbom sagöi þetta ekki
satt. Járvel hafði aldrei boðið
i honum heirn þó aö þeir hefðu
unniö saman í tvö ár.
,)Hérna er trefillinn“. Svea
brá treflinum um hálsinn á
honum. Hann lofaöi henni aö
ráö'a. Iiafði hann ástæöu til
aö vera óánægöur með lífiö,
hann, sem átti svona góöa
dóttur? En það er erfitt aö
ráöá viö örvæntinguna.
Hann tók göngustaf sinn
og studdi sig viö hann niöur
þrepin. Nú gátu systkinin
haldiö áfrarn aö tala um
hann, þrætt eöa látiö sér
semja vel, eftir því sem verk-
ast vildi. Hónum var sama.
Hann heyröi ekki til þeirra.
Þegar hann var kominn út
á.götuna, fann hann aö hann
hafði enga löngun til aö heim
sækja Járvel. Enda haföi
hann aöeins veriö að slá ryki
í augun á systkinunum, svo
þau álitu að hann heföi er-
indi út. Þegar hann kæmi
heim aftur gat hann sagt
Sveu, að Járvel hefði ekki ver-
iö heima,. ef hún spyröi. —
En væri þaö nú svo vitlaust
aö heimsækja Járvel fijót-
lega? Járvel var í dálæti hjá
Salomonsen. En þaö mátti
bíöa.
Lundbom herti gönguna og
stefndi þangaö sem hann gat
náð í næsta sporvagn. Hann
hafðí skyndilega fundiö til-
gang í skemmtigöngu sinni.
Hann ætlaöi aö aka niður áð
járnbrautarstööinni og sko'ö'a
SvíþjóÖarkortiÖ. Þaö virtúst
vonlaust, eftir öllu aö dæma,
aö hann kæmist nokkurn
tírna til Lapþlands, og það
var ekki um annaö aö ræða
en sætta sig viö þaö. En
hann gat veitt sér þá ánægju
aö skoöa kortiö og rifja upp
æskuminningar sínar.
Lundbom steig upp í spor-
vagninn, þegar hann kom og
fékk sér sæti. Hann stytti sér
stundir með aö’ athuga aug-
lýsingar sem límdar voru inn-
an á vagnþakið. Þar var aug-
lýst tannsápa, kvenskór, vindl
ar. — Nei, hann gat ekki fest
hugann viö þetta.
Einu sinni haföi honum
dottiö í hug að börnin mundu
gefa honum fargjaldiö til
Lapplands. En nú hafði
Henny stungiö upp á því, að
hann yröi látinn fara á elli-
heimili. Hún viidi vera laus
viö allan vanda. Heföi hún
nú bara sagt eins og Svea aö
hún skyldi gera allt sem hún
gæti, þó aö hún sæi engin
úrræöi enn. Eöa heföi Karl
sagt: Vertu ról'egur, pabbi.
Viö höfum einhver ráö.
Börnin hafa skyidur gagn-
vart foreldrum sínum. Eða
hvaö — ? Lundbom baröist
gegn áhyggjum sínum. Þæv
gáfu honum engan fri'ö. Hann
vildi ekki vera neinum til
byrði, heldur hjáípa öörum. En
nú var hann dæmdur til aö
auka þeim erfiöi, sem hann
vildi hjálpa.
Já, nú varð hann að sætta
sig við það, að ferðin til Lapp-
lands var alveg vonlaus. Þessi
vissa geröi hann óumræöilega
fátækan og hryggan. Hann
haföi alitaf verió aö blekkja
sjálfan sig meö falskri von.
Honum varö þaö ljóst fyrst
nú,.hvaö feröin til Lapplands
haföi alltaf veriö vonlaus.
Þaö haföi veriö huggun
hans í hverju striti og hverri
mæöu, aö éinhvern tíma gæti
hann fáriö heim.
Gamli maöurinn klökknaöi
viö. Nú 3* *afÖi hann vísac a
bug síöustu l'eifunum af sjáif
blekkingu sinni. Hann var
varla maöur tii aö bera þessj
vonbrigöi. Haföi' hann ekki til
þess unniö aö fá að fara þessa
ferð eftir margra áro scrit?
Þetta var árangurinn af
löngu og erfiöu ævistarfi:’
Hann var einmana og vega-
laus.
Lundbom horföi í kringum
sig og gaf hinum farþegunum
gætur. Þarna sat maöur á
hans aldri úti í horni, Hann
var í slitnum fötum, tölur
vantaöi í frakkann hans. Þessi
gamli maður var svo einstæö-
ingslegur, að Lundbom datt í
hug aö færa sig nær honum
og yröa á hann. En hann vav
sjálfur hissa á þessari hug-
mynd, því að hann haföi allt-
af veriö ómannblendinn.
Skyldi þessi gamli maöur
ííka hafa vænzt einhvers af
lífinu og seinast séö, að þaö
voru aöeins draumórar? Eöa
átti hann börn, sem voru at-
vinnulaus og hann langaö’i til
aö hjálpa? Var hann í at
vinnuleit, eöa beið hann bara
v
eftir dauöanum?
Lundbom haföi þó ekki
kjark til aó’ yhða á manninn
og sat kyrr. Þaö var heidur
eklci rétt af honum að bera
þá saman. Sjálfur var hann
vel klæddur. Hann haföi at-
vinnn enn og I eiö ekki dauö-
ans — var ekki gamalmenni.
í hvert skipti sem vagninn
nam staöar, fóru einhverjir út
oö aðrir komu inn í staöinn.
En gamli maöurinn í horninu
sat alltaf kyrr. Hann fór held
ur ekki út þegar vpgninn kom
aö járnbrautinni. Þar fór
Lundbom út. Hann kinkaöi
kolli til gamla mannsins um
leið, en hann virtist ekki taka
eftir því. Hann sat kyrr i
sinnuleysi og deyfð.
Lundom stóó kyrr í sömu
sporum ofurlitla stund eftir
aó hann kom út úr vagninum
og jafnaöi sig eftir feröina,
áö’ur en hann lagði af sta'ö yf-
ir götuna. Hvers vegna var
hann annars ekki kyrr
heima? En nú var of seint aö
iðrast og úr. því aö hann var
kominn svona langt, ætlaöi
hann aö ganga inn á stööina
og líta á kortiö af Svíþjóö í
síöasta sinn. Hann ætlaöi
ekki aö vera svo barnalegur
framar aö feröast um landa-
bréfiö.
Hann gekk hægt upp þrep-
in og inn í járnbrautarstöð-
ina. Hann mundi, hvar Sví-
þjóöarkortið var og Jtaönæmd
ist fyrir framan það. Hér
haföi hann oft staðið og fært
fingurinn eftir kortinu einsog
leiö lá norður landiö. Þarna
var Boden og enn lengra norö
ur frá var Gállevara. Hann
haföi reyndar ætlaö sér alla
leið norö’ur til Kiruna og sjá
bæinn sem hafði risið upp á
tæpum mannsaldri. En nú
var úti um það.
Feröafólk var á þönum
framhjá honum og þyrptisí
aö dyrunum, sem lágu út aö
járnbrautarstéttinni. En ein-
stöku menn fóru sér hægt og
litu snöggvast kæruleysislega
á landabréfiö, sem haföi svo
mikla þýöingu fyrir Lundbom.
En nú var skynsamlegast aö
hætta „feröalaginu“ og hvíla
sig örlítiö, áöur én hann hypj
aöi sig heim aftur. Nú vom
systkinin líklega búin aö talg,
út.
Lundbom gekk inn í biösal-
inn og settist þar viö afskekkt
borö. Þaö var fámennt í saln-
um og þjónarnir stóöu viö
veitingaborðiö meö hendurn
ar í vösunufn. Ungur maöur
lá endilangur á bekk frammi
í salnum og svaf. Lundbom
varö starsýnt á hann. Fötin
hans komu honum svo kunn-
ugiega fyrir sjónir. Hann
haföi sjálfur átt föt úr svoná
efni og gert viö þau handa
Henrik. Henrik haföi veriö í
þeim mánuöum saman/ Og
reyndar var þessi maöur ekki
ósvipaöur Henrik í vexti.