Þjóðviljinn - 03.12.1944, Qupperneq 7

Sunnudagur 3. desember 1944.
fjOÐTlLJINN
!?
sd
IACK LONDON:
ANTON P. TSÉKKOFF:
GRESJAN
Skipsdrengurinn á Blossa
sem skeð gat, var ef hann glataðist. Og það mundi áreið-
anlega hafa skeð, ef hann hefði ekki verið nærstaddur.
En fyrst hann var staddur þarna, var ekki óhugsandi,
að hægt væri að bjarga honum, annað hvort með því
*að berjast um hann, eða ná honum á einn eða annan
hátt. Áhyggjurnar hlóðust á hann. Fyrir nokkrum dög-
um hafði hann ekki haft nema sjálfan sig að hugsa um.
Fyrir rás viðburðanna hafði hann nú ýmsum skyldum
að gegna gagnvart Friskó Kidda og fyrir þá einkenni-
legu tilviljun hafði hann komizt að raun um, að hann
hafði skyldur gagnvart sjálfum sér, systur sinni, félög-
um og vinum, og nú var það óumflýjanlegt, vegna
ýmissa óvæntra atvika, að hann gerði eitthvað föður
síns vegna. Það var krafa á hendur honum og hann
var ákveðinn að verða vel við henni. Þótt óvíst væri
um framtíðina, hafði hann fullkomið traust á sjálfum
sér. Og sjálfstraustið gerði hann enn ákveðnari. Það
fór heldur ekki hjá því, að hann fyndi til óljósrar vit-
undar um þann sannleika, að traustið vekur traust,, og
krafturinn kraft.
XIX. Drengirnir ráðgera að flýja.
Nú hún fá það, æpti Franski Pési.
Drengirnir hlupu báðir aftur í stýrisrúmið. Rétt fram
undan þeim braut á grynningunum. Fjörutíu feta hár,
risavaxinn öldusjór hóf sig fram undan þeim með hvít-
fyssandi kambinn og ógnaði með að mylja þessa litlu
skútu eins og eggjaskurn. Jói hélt niðri í sér andanum.
Tvísýnt var hvernig fara mundi. Franski Pési stýrði
beint á sjóinn og Blossi geystist upp ölduvegginn, stað-
næmdist andartak á svimháum kambinum og rann síð-
an ofan í gínandi öldudalinn hinumegin. Þeir hleyptu
undan milli sjóanna, til þess að fá vind í stórseglið og
kræktu á milli brimboðanna og komust með þeim hætti
klaklaust yfir þetta hættulega svið. Einu sinni fengu
þeir svo mikla ágjöf, að við sjálft lá, að þeir druknuðu,
en að öðruleyti sluppu þeir heilir á húfi úr þessari raun,
því skútan skoppaði og hoppaði á öldunum eins og kork-
moli.
Jói var frá sér numinn. Honum fannst eins og hon-
um hefði verið lyft upp í æðra veldi. Þetta var líf. Þetta
var dáð. Sjómennirnir, sem stóðu í hnapp á rennvotu
þilfari gufuskipsins, veifuðu sjóhöttunum og jafnvel
skipstjórinn á stjórnpallinum lét í ljós aðdáun sína á
þessari fífldjörfu siglingu.
Hæ! Sjáið! Franski Pési benti aftur fyrir sig. Ein-
siglda skútan hafði ekki hætt sér á eftir Blossa, en sigldi
nú fram og aftur innan við grynningarnar. Eftirförinni
var lokið. Hafnsögubátur sem var að flýja storminn,
flaug framhjá þeim eins og hræddur fugl, og þegar
hann þaut framhjá gufuskipinu var sem það lægi kyrrt.
Hálfri stundu síðar var Blossi kominn úr særokinu
og hjó nú upp og niður á hinum löngu og þungu öldum
Kyrrahafsins. Vindurinn hafði aukizt og það varð að
rifa bæði stórseglið og fokkuna. Þeir héldu á stjórnborða
og stefndu á Famelones-eyjarnar, sem voru í þrjátíu
mílna fjarlægð. Um það leyti sem morgunverður var
snæddur, sáu þeir Hreininn, sem lét berast frá landi
fyrir vindinum. Stýrið var bundið og enginn maður
sást ofan þilja.
Franski Pési ávítti harðlega þetta skeytingaleysi. —
Það var gallinn á Rauða Nelson. Hann hvergi kæri sig.
Einn dag hann er steindauður. Allt í einu. Eg veit það.
Ivansson kerlingu, sem sat á
götuhorni og hafði bakka með
perum og sólblómakjömum,
hvar er hús Nastasju Petroffnu
Túskúnoffs?
Húsið hennar Nastasju Petr-
offnu, hrópaði kerlingin. Guð
minn, hún, sem gifti hana dótt
ur sína fyrir átta árum og lét
tengdason sinn hafa húsið. Það
er hann, sem býr þar.
Ög það mátti lesa úr augum
hennar, að hún stórfurðaði sig
á, að allir skyldu ekki vita ann
að eins og þetta.
En hvar býr hún þá?
Ó„ góður guð, kerlingin lyfti
höndum í undrun. Það er svo
langt síðan hún flutti, átta ár,
sem ég lifi.
Hvar á hún nú heima spurði
ívan ívansson og virtist ekkert
hissa á þessum tíðindum-
Kerlingin dró ermina upp
fyrir olnboga og benti og
skrækti. Haltu áfram, beint á-
fram, þú sérð lítið. rautt hús
og götu á vinstri hönd. farðu
eftir þeirri götu, og hún er í
þriðja húsinu.
ívan ívansson og Jegorúska
komu að litla, rauða húsinu,
snéru inn á götuna og að þriðja
húshliðinu- Girðingin var gömul
og götótt og hliðið hallaðist
eins og það væri að detta. Ivan
ívansson opnuði það og þeir sáu
garð fullan af illgresi. Hundrað
skrefum frá húsinu var lítið
hús með rauðu þaki og með
grænum hlerum. Digur kona
með uppbrettar ermar stóð í
miðjum garðinum og stráði ein-
hverju á jörðina og hrópaði
skrækum rómi.
Púdd, púdd.
Fyrir aftan hana stóð rauður
hundur með sperrt eyru, þegar
hann sá ókunnu mennina, gellti
hann mjóum rómi (allir rauðir
hundar eru mjóróma).
Hvern viljið þið finna? spurði
kvenmaðurinn og skyggði með
hendinni fyrir augun.
Góðan dag hrópaði ívan ívans
son og otaði stafnum sínum að
rauða hundinum, á hún Nasta-
sja Petroffna Túskúnoff hér
heima?
Kannski ert þú Nastasja
Petroffna?
Já, það er ég.
Það gleður mig að hitta þig.
Hún gamla vinkona þín, Olga
•Ivanoffna Knjaseff biður að
heilsa þér, þetta er hann sonur
hennar litli, og kannski manst
þú eftir mér, ég er bróðir henn-
ar, ívan ívansson, þú ert úr
sama byggðarlagi og við.
Það varð þögn. Digra konan
horfði forviða á ívan ívansson,
eins og hún tryði honum ekki,
eða skyldi hann ekki, svo roðn-
aði hún upp í hársrætur og
iyfti höndunum, grjónin runnu
úr svuntu hennar og tárin komu
fram í augun.
Olga ívanoffna, hrópaði hún,
elskan mín, heilaga móðir, hví
stend ég hér eins og auli. Fal-
lggi, litli engillinn miim..
Hún faðmaði Jegorúska að
sér og vætti andlit hans með
tárum sínum.
Hamingjan góða, drengur-
inn hennar Olgu, hvað þetta
er yndislegt. Hann er alveg
eins og móðir hans- Komið þið
'innfyrir.
Hún grét, stundi og talaði í
sífellu meðan hún fylgdi gest-
unum inn.
Hér er allt í óreiðu, sagði hún
og ýtti þeim inn 1 gamla stofu
fulla af allskonar dóti og helgi-
myndum. Heilaga móðir. Vassil-
isa, opnaðu gluggana samt. —
Litli engillinn minn, fallegi
drengurinn piinn, ekki vissi ég
að Olga ætti slíkan dreng.
Þegar hún var ofurlítið
rólegri, bað ívan ívansson
hana að lofa sér að tala við
hana eina, og Jegorúska var
sendur inn í annað herbergi.
Þar sá hann saumavél og fugla-
búr. Þar voru líka margar helgi-
myndir. Hjá saumavélinni stóð
lítil, sólbrennd stúlka með
hnöttóttar kinnar eins og Tit,
og var í hreinum bómullar-
kjól. Hún starði á Jegorúska og
var sýnilega feimin. — Hann
horfði á hana nokkra stund og
spurði svo:
Hvað heitir þú?
Litla stúlkan setti skeifu á
munninn og svaraði lágt.
Atka.
Það átti að þýða Katka. ,
Hann ætlar að búa hjá þér,
ef þú vilt gera svo vel og hafa
hann, var ívan ívansson að
segja inni í hinu herberginu,
ég borga þér tíu rúblur á mán-
uði fyrir hann- Hann er ekki
illa upp alinn, hann er stilltur
drengur.
Eg veit ekki hverju ég á að
svara,, andvarpaði Nastasja. Tíu
rúblur á mánuði er mikið fé,
en það er óskemmtilegt að taka
að sér annarra börn, hann gæti ‘
orðið veikur....
Þegar kallað var á Jegorúska
aftur, stóð Ivan ívansson ferð-
búinn með hatt sinn í hendinni.
Ég skil hann þá eftir hjá
þér, vertu sæll, Jegor, vertu
þægur, ég kem aftur á morg-
un.
Síðan fór hann. Nastasja
faðmaði enn að sér drenginn
grátandi og fór svo að búa til
matinn. Litlu síðar sat hann
við hlið hennar og mátti svara
endalausum spurningum henn-
ar á meðan hann borðaði kál
og súpu.
Um kvöldið sat hann aftur
við sama borðið með hönd und-
ir kinn og hlustaði á Nastasju
Petroffnu, sem ýmist hló eða
grét, þegar hún var að segja
frá æskuárum sínum og móður
hans. Katja, dótturdóttir henn-
ar skreið undir borðið og skoð-
aði fætuma á Jegorúska.
Það var búið um hann á
kistu, og honum var sagt, að
ef hann yrði svangur væru
kjúklingar í glugganum á diski.
Næsta morgun komu þeir
séra Kristófer og Ivan ívansson
að kveðja. Nastasja var glöð að
sjá þá og bauð þeim te.
Við höfum engan tíma til að
drekka te, sögðu þeir, við erum
að fara.
Áður en þeir fóru, settust
þau öll og voru hljóð í nokkr-
ar mínútur.
Nastasja andvarpaði þungt og
horfði tárvotum augum á helgi-
mvndimar.
Jæja, sagði ívan ívansson,,
þú verður þá eftir.....
Svo varð hann allt í einu
kaupmannslegur og sagði. Hugs
aðu um að vinna verk þitt vel,
gleymdu ekki móður þinni og
hlýddu Nastasju Petroffnu. Eí
þú verður iðinn í skólanum,
mun ég hjálpa þér.
Hann tók upp buddu sína,
snéri baki við Jegorúska, þukl-
aði lengi á innihaldi hennar,
fann loks silfurkópeku og gaf
hana Jegorúska.
Séra Kristófer lagði blessun
sína yfir Jegorúska: í nafni
föðurs, sonar og heilags anda,
lærðu sonur minn, vinn af
kappi, ef ég dey, þá minnstu
mín í bænum þínum. Hér er
tíu kópekur í viðbót. ,
Jegorúska fór að gráta og
kyssti hönd hans, hann var
sannfærður um, að hann mundi
aldrei sjá prestinn aftur.
Ég er búinn að sækja um
skólavistina, þú tekur inntöku-
prófið sjöunda ágúst. Vertu sæll
og guð fylgi þér.
Þið hefðuð að minnsta kosti
átt að drekka te hjá mér, vol-
aði Nastasja.
Jegorúska sá í gegnum tárin
þá sr. Kristófer og frænda sjnn
fara af stað. Hann hljóp út að
glugganum, en þeir voru ekki í
garðinum, og hundurinn, sem
hafði verið að gelta, kom hlaup-
andi heim frá hliðinu eins og
hann hefði gert skyldu sína.
Jegorúska þaut út úr herberg-
inu, án þess að gera sér grein
fyrir hvers vegna Þegar hann
náði garðshliðinu, sá hann þá
hverfa fyrir götuhornið. Jegor-
úska fann það á sér, að allt,
sem hann hafði áður átt sam-
eiginlegt með þessum mönnum
og upplifað í nánd þeirra, var
að eilífu horfið. hann.lét fallast
ofan á bekkinn, úrvinda af sorg
og fagnaði hinu nýja lífi með
gráti.
Hvernig mundi það líf verða.
ENDIR .