Þjóðviljinn - 06.01.1945, Qupperneq 5

ÞJÓÐVILJINN — Laugardagur 6. janúar 1945
þJÓÐVlMlNN
Útgefandi: Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistaflolckurinn..
Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Sigurður Guðmundsson.
Stjórnmálaritstjórar: Einar Olgeirsson, Sigfús Sigurhjartarson.
Ritstjórnarskrifstofa: Austurstrœti 13, sími 3370.
Afgreiðsla og auglýsingar: Skólavörðustíg 19, sími 318ý.
Askriftarverð: I Reykjavík og nágrenni: Kr. 6.00 á mánuði.
Úti á landi: Kr. 5.00 á mánuði.
Prentsmiðja: Víkingsprent h.f., Garðastrœti 17.
Fiskflutningarnir og afkoma fiskimanna
Eitt af þeim atriðum, sem samið var um í málefnasamningi
stjómarflokkanna var að reyna að tryggja bætta afkomu fiski-
manna og vitanlega hlýtur ríkisstjómin að gera það, sem í
hennar valdi stendur til þess að framkvæma þann þátt mál-
efnasamningsins.
Uppsögn brezku samninganna skapar í þessu sambandi erf-
iðleika, sem gera það enn nauðsynlegra að gripið sé til tafar-
lausra og róttækra ráðstafana til þess að tryggja í senn hag
fiskimanna, — bæði útvegsbænda og hlutasjómanna, — og
þjóðarheildarinnar.
Tillögur fiskimálanefndar benda á þær ráðstafanir, sem
tafarlaust þarf að framkvæma, enda hafa þær hlotið ótvíræðan
stuðning fiskimanna við Faxaflóa-
Til þess að hægt sé að framkvæma þær þarf skipakost og
um útvegun hans liggja þegar fyrir tillögur, sem enga bið þola.
Hér er á ferðinni eitt þýðingarmesta mál þjóðarinnar, því
gjaldeyrir hennar byggist að verulegu leyti á þessum útflutningi.
Það er vitanlegt að n^kkrir eigendur eða leigjendur fisk-
flutningaskipa munu hafa hugsað sér að nota það tækifæri sem
bauðst er brezki samningurintn féll úr gildi, til að maka krókinn
á kostnað fiskimanna. Útflutningur ísfisks hefur verið góður
gróðavegur undanfarin ár og yrði vafalaust eins í ár.
En vitanlegt er að fiskimenn mega alls ekki við lækkun á
núverandi fiskverði, heldur þurfa að fá hækkun og hana veru-
lega, ef þess er nokkur kostur.
Slíkt er ekki aðeins nauðsynlegt vegna útvegsmannanna
sjálfra. Það er einnig nauðsynlegt vegna hlutamannanna.
Það er algerlega óþolandi að þeir sjómenn, sem hætta lífi
sínu á vetrarvertíðinni hér sunnanlands, búi við versnandi kjör,
þvert á móti þurfa einmitt þeirra kjör að batna.
Og þetta er líka nauðsyn fyrir þjóðfélagið sem heild, því
fáist ekki líkindi fyrir því að afkoma fiskimanna verði betri
en undanfarið, þá verður erfitt að fá sjómenn á bátana á vetrar-
vertíðinni.
Það eru til innanlands og utan þó nokkuð af smáskipum,
sem hentug eru til ísfiskflutninganna. Ríkisvaldið þarf að tryggja
notkun þessa skipaflota — og það fyrst og fremst með hagsmuni
fiskimanna fyrir augum, því á því ríður fyrir þjóðina að þeirra
hagur sé tryggður í.nútíð og framtíð.
Það verður m. a. að taka smáskipin sem nú eru höfð í
Ameríkuferðum — og að ljtlu gagni koma þar vegna smæðar
sinnar — í fiskiferðir, ef hægt er að fá stór leiguskip í staðinn
til Ameríkuferðanna.
Tímarnir krefjast bess að flutningaskipaflota þeim, sem
þjóðarbúið getur ráðið yfir, sé einbeitt á það sem nauðsynlegast
er og þannig að skipin notist sem bezt hvert á sínu sviði-
Á þessum stríðstímum hafa allar ríkisstjórnir alger umráð
yfir flutningaskipum landa sinna og beita þeim flota eins og
þjóðinni er nauðsynlegast.
Við íslendingar tölum um sjómennina okkar sem „hermenn“
þjóðarinnar, sem „hetjur hafsins“, og við vitum allir hve erfitt
og blóðugt það stríð er, sem þeir heyja við Ægi.
Það er skylda þjóðarinnar að gera það, sem í hennar valdi
stendur til þess að tryggja atvinnu þeirra og batnandi afkomu.
Og ráðstafanirnar til þess þola enga bið lengur.
Vísindaleg vinnubrögð
Hver eru þau einkenni vísinda--
legra vinnubragða, sem sýna, að
vísindamenn eru að ná tökum á
einhverju sérstöku rannsóknar-
sviðiP — Setjum svo, að við ber-
um efnafræði, dýrafræði eða jarð-
fræði saman við sömu fræðigrein-
ar fyrir hundrað árum síðan. —
Hvað kemur í ljós?
Vissulega er þekkingin meiri
núna. — En þekkingin er svo
miklu betur skipulögð núna, að
það er langtum auðveldara að afla
sér hennar, og mikilvægur hluti
þekkingarinnar er í því fólginn að
vita, hvar maður á að leita stað-
reyndanna. — Enginn kann utan-
bókar bræðslumark 10.000 efna-
sambanda, en hver efnafræðingur
veit, hvar hann á að gá að bræðslu-
marki 100.000 efnasambanda.
En athyglisverðasta framför vís-
indanna er, að þau eru að verða
stærðfræðilegri og styðjast meir
við tilraunir.
Andstæðingar vísindalegra
vinnubragða segja, að hin' aukna
notkun stærðfræðinnar þýði ekki
annað en það, að vísindamenn
haldi, að þeir geti mælt allt og
loki augunum fyrir öllum öðrum
hliðum veruleikans, sem ekki er
hægt að mæla.
Þetta er lieimska. — Það er
hægt að telja þá liluti, sem skipt-
ast í einingar, svo sem eins og
menn, stjörnur eða frumeindir. —
Sirma eiginleika, svo sem lengd, er
hægt að mæla. — Oðrum eigin-
leikum, sem ekki er hægt að mæla,
er þó hægt að skipta i flokka eða
röð. T. d. getum við ekki sagt, að
Sigurður sé tvisvar sinnum skyn-
samari en Bjarni og fimm sinnum
hagmæltari en Jón. En við getum
sagt, að hann skari fram úr þeim
á báðum sviðum.
Löngu áður en við höfðum
nokkra hugmynd um, hvort kal-
steinninn hafði myndazt fyrir
þrjátíu þúsundum eða þrjátíu
milljónum ára var augljóst, að
kolalögin voru eldri en kalkið og
að rauði sandsteinninn var eldri
en kolalögin. — Og röð án mæl-
inga er alveg nægileg undirstaða
fyrir stærðfræðing. — T. d. getum
við sagt, að konur séu yfirleitt
dökkeygari en karlmenn af sömu
þjóð og á sama aldri, og e. t. v.
líka, að Svertingjar séu yfirleitt
tónhneigðari en Evrópumenn. —
Slíkan samanburð er aðeins hægt
að gera eftir að þúsundir manna
hafa verið rannsakaðar, og maður
þarf að beita töluvert flókinni
stærðfræði til að prófa, hvort mis-
munur sá, sem vart verður við,
getur stafað af tilviljun.
★
Það liggur ekki í augum uppi,
hvers vegna stærðfræðin á að vera
svona máttugt hjálpargagn. — Það
er hægt að finna upp heimspeki-
leg rök fyrir þvi, e. t. v. er betra
að halda sér við þá staðreynd, að
stærðfræðileg vinnubrögð geta leitt
til stórra stökka fram á við í vís-
indunum.
Sennilega er útvarpið athyglis-
verðasta dæmið. — Maxvell bjó
til jöfnur um samband raforku og
segulmagns. — Þessar jöfnur sögðu
fyrir um tilveru útvarps'bylgna, og
Herz uppgötvaði þær. — Benda
má líka á það, að tilraúnir manna
til að fljúga báru engan árangur,
á meðan þær voru í því fólgnar að
stæla fugla og leðurblökur, heldur
þörfnuðust þær margbrotinnar
stærðfræðikenningar.
Annað einkenni framsækinna
vísinda eru tilraunir. — Ruther-
ford hafðí mynd af Galileo í her-
bergi sínu og dáðist mjög að hon-
um. — „Ef Galileo hefði ekki ver-
ið sá, sem hann var“, sagði hann
einu sinni við mig, „hefði mér
aldrei dottið í hug að gera tilraun-
ir. — Ég myndi bara hafa skoðað
og reiknað eins og gömlu grísku
stj örnuf ræðingarnir“.
Grikkir skildu gildi stærðfræð-
innar, en þeir uppgötvuðu aldrei
þá stórmerkilegu staðreynd, að
vilji nmður skilja einhvern hlut
eða hræringar, er bezta ráðið að
reyna að breyta honum og sjá
hvað skeður.
★ EFTIR
Maður uppgötvar ekki eðli þess,
fyrr en maður reynir að breyta
þvi'.
Fremur fáir af hagfræði- eða
,stjórnmáIavísinda‘-prófessorunum
við háskóla okkar hafa gert þessa
tilraun. — Margir prófessorar í
Sovétríkjunum voru byltingar-
menn í æsku sinni.
Reyni maður að breyta skipulagi
þjóðfélagsins, hvort sem það er
launaskipulagið, hegnipgarlögin,
hýsingin, staða kvenna eða ýmis-
legt annað, rekst maður á mót-
spyrnu, alveg eins og maður rékst
á mótspyrnu, þegar maður reynir
að breyta hreyfingarstefni einhvers
hlutar.
Þessi mótspyrna getur verið í
nafni réttlætis, föðurlandsástar,
trúarbragða, velsæmis eða ein-
hverra annarra .meginreglna. —
En í níu af hverjum tiu tilfellum
kemur í Ijós, að hún stafar af
stéttaskiptingunni í þjóðfélaginu,

B, S. Haldane
prófessor
• Augljósasta mælanlega einkenni
hlutar er fyrirferðin, það næsta er
þyngdin. — En það, sem er mikil-
vægaSt fyrir eðlisfræðing og það
stöðugasta, er cfnisþéttleikinn. —
Efnisþéttleiki hlutar er mældur
með því að abhuga, hvað hann
veitir mikla, mótspyrnu gegn til-
raunum til að setja hann á hreyf-
ingu eða breyta hreyfingu hans
með því að brcyta hraða hans eða
stefnu. — Þunginn er minni við
miðjarðarlínuna eða uppi á fialli.
— Efnisþéttleikinn er sá sami.
Augljósustu eiginleikar hlutar
eru litur, lögun, harka, hiti o. s.
frv. — En sá eiginleiki, sem mest
veltur á, er efnasamsetningiii. —
Hana er aðeins hægt að finna með
því að breyta henni eða reyna að
gera það. — Efnagreiningin er í
því fólgin að breyta efni því, sem
athugað er, á ýmsa vegu, athuga
t. d„ hvort það leysist upp í vatni,
í brennisteinssýru, í ether, og svo
framvegis.
Töluverður fróðleikur fékkst um
starfshætti h'kamans með því að
athuga áhrif sjúkdóma og meiðsla
á hann, en þó miklu meiri með
tilraunum á mönnum og dýrum. —
Það var til dæmis kunnugt, að
matarbitar leysast smám saman
upp á leið sinni gegnum magann
og þarmana. — í fyrstu var álitið,
að þetta stafaði af hreyfingu inn-
yflanna, líkamshitanum o. s. frv.
En tilraunir leiddu í Ijós, að ýmsir
meltingarvökvar geta starfað á-
gsetlega utan líkamans.
Pavloff uppgötvaði með frekari
tilraunum taugar þær, sem stjórna
kirtlavessunum (secretions), og
Starling komst að því, að þeim er
líka stjórnað af hormónunum í
blóðinu. — Athuganir mundu að-
eins hafa leitt í ljós, að einhvers
konar vökvi kom úr kirtlunum,
þegar matur var etinn, en ekki
hvaða vökvi þetta var eða hvað
stjórnar rennsli hans úr kirtlunum.
Marx komst að því, að sama
regla gildir um þjóðfélagið. —
sem er varin með hinum furðuleg-
ustu aðferðum. — í hinu stétt-
laúsa þjóðfélagi Sovétríkjanna eru
stórkostlegar breytingar aftur á
móti framkvæmdar með miklum
hraða.
Þroskuð þjóðfélagsvísindi verða,
eins og eðlisfræði, efnafræði eða
líffræði, að byggjast á fullkömn-
um upplýsingum í töluformi, þ. e.
a. s. hagskýrslum. — En þau verða
einnig að byggjast á reynslu karla
og kvenna, sem hafa reynt, með
góðum árangri, litlum eða engum,
að breyta þjóðfélaginu í stað þess
að áthuga það eingöngu.
Hvar byrja þjóðvegirnir
Hafnarfjarðarvegur og
Suðurlandsbraut?
Samgöngumálaráðuneytið hefur
tilkynnt bæjarráði, að það hafi úr-
skurðað, að þjóðvegurinn Suður-
landsbraut skuli teljast ná að þeim
stað næst innan við býlið Tungu
í Reykjavík, þar sem fyrirhuguð
gata norður mýrina kemur að Suð-
urlandsbraut, og að þjóðvegurinn
Iíafnarfjarðarvegur skuli teljast ná
að Laufásvegi í Reykjavík.
Vegamálastjóri hafði vakið at-
hygli ráðuneytisins á því, að þar
sem Reykjavík sé nú tekin að
byggjast meðfram Suðurlands-
braut og, Hafnarfjarðarvegi út fyr-
ir mörk kaupstaðarlóðarinnar, en
þangað hafa þessir þjóðvegir verið
taldir ná, fram að þessu, sé eðli-
legast að ákveða, að þjóðvegurinn
Suðurlandsbraut skuli ná að þeim
stað næst innan við býlið Tungu,
sem áður segir hér að fraanan, og
þjóðvegurinn Hafnarfjarðarvegur
skuli ná að vegamótum hans og
Laufásvcgar. Ráðuneytið hefur
fallizt á þessa tillögu vegamála-
stjóra.
HopðiFlaiðssíldin
• if N eltir iFH FFlfFiNn
Nýkomið er út rit eftir Árna
Friðriksson fiskifræðing, er nefnist
Norðurlandssíldin, og er fyrst í
flokki rita Fiskideildar Atvinnu-
deildar Háskólans.
Þetta er mikið rit, 340 bls. að
stærð, með yfir 50 myndum og 70
töflum og ýtarlegum útdrætti á
ensku. Bókinni er skipt í sjö kafla,
og nefnast þeir Síldveiðar íslend-
inga, Eldri rannsóknir, Viðfangs-
efni, gögn, aðferðir, Norðurlands-
síldin, Lífskjörin við Norðurland,
Hugmyndir um lifnaðarhætti
Norðurlandssíldarinnar, Niður-
lagsorð, töflur, heimildarrit.
I formála segir höfundur m. a.:
„Þegar öllu er á botninn hvolft,
er það ljóst, að það er ekki ein-
ungis æskilegt, heldur einnig nauð-
synlegt, að draga hér saman í eitt
á íslenzku það sem nýtt hefur
komið fram um lifnaðarhætti síld-
arinnar, síðan Fiskarnir (rit Bjarna
Sæmundssonar) komu út. Þetta
réttlætist ennfremur af þeirri stað-
reynd að við stöndum nú á tíma-
mótum um þekkingu okkar á síld-
inni. Vona ég að það verði álit les-
andans, eftir lestur þessarar bókar,
að við séum komnir á áfangastað,
að fyrsti áfanginn á hinni erfiðu
braut til fullrar þekkingar á „duttl-
ungum“ síldarinnar, sé nú að baki
lagður. Eigi fer heldur hjá því, að
vísindamenn, sem árum saman
hafa unnið að einhverjum við-
fangsefnum fyrir þjóð sína, þrái
það, að gefa henni einhvern ár-
angur, þegar hægt er. Þjóðin á
einnig heimtingu á því, ef rann-
sóknirnar eru gerðar á hennar veg-
um, og fyrir hennar fé, eins og hér
hefur átt sér stað. Hvort árangur-
inn af síldarrannsóknunum hefur
orðið mikill eða lítill, óljós eða
greinilegur, læt ég góðfúsa lesend-
ur um að dæma. Aðalatriðið er, að
í þessari bók er gerð tilraun til
þess að draga saman í eitt handa
íslenzkum lesendum allt það
helzta, sem við vitum nú um síld-
ina, en kjarninn í bókinni verður
vitanlega árangurinn af okkar eig-
in starfi.
En svo er önnur hlið á þessu
máli. I ritum Fiskideildar hefur
verið tekið upp það fyrirkomulag,
að láta hverri ritgjörð fylgja út-
drátt á einhverju Víðlesnu máli.
Þetta er eigi aðeins gert til þess að
okkur sjálfum opnist leið til bóka-
skipta, heldur viljum við á þenn-
án hátt stuðla að því, að útlend-
ingar eignist hlutdeild í niðúrstöð-
um okkar, alveg eins og þeir gefa
okkur hlutdeild í sínum, í bókum,
er þeir íita á málum, sem við skilj-
um. Með danska visindamenn í
broddi fylkingar hafa útlendingar
af ýmsu þjóðerni stundað hér fiski-
rannsóknir áratugum saman, okk-
ur íslendingum að kostnaðarlausu.
Árangurínn af starfi þessará manna
hefur fyrst og fremst fallið okkur
íslendingum í skaut, eftir því sem
hann hefur birzt, og því hvílir sú
skylda á okkur íslendingum að
leggja okkur fram eftir megni, fara
ekki huldu höfði með það, sem við
getum lagt til málanna og ætla
má, að hafi almennt gildi. Þessi
ritgjörð skipar þar að auki sér-
stakan sess. Eins og síðar mun
koma í ljós, varð ekki hjá því
komist, að véfengja ýmsar skoð-
anir erlendra vísindamanna, skoð-
anir, sem ná ekki aðeins til lifn-
aðarhátta íslenzku síldarinnar,
heldur einnig þeirrar norsku. Þess
vegna tel ég, að nú séu þáttaskipti
í síldarrannsóknunum hjá okkur,
að lengra verði ekki komizt í bili
á þeirri braut, sem rannsóknirnar
hafa runnið undanfarin ár. Næsti
áfanginn verður að rannsaka til
hlítar liðnaðarhætbi rauðátunnar
og annarra þýðingarmestu átu-
flokkanna, svo og þörungagróður-
inn í svifinu við norðurströnd Is-
lands á sumrin, uppruna hans og
örlög, um leið og sjórinn sjálfur,
straumar, hiti og selta verður tek-
ið til nákvæmrar atihugunar. Loka-
þátturinn verður svo að hefjast,
þegar þessi áfangi hefur verið far-
inn, og vona ég, að þar getum við
hafið samvinnu við aðrar þjóðir,
en að því verður vikið í lokakafla
þessarar bókar.
Annað atriði. en skyldan gagn-
vart íslenzku þjóðinni og erlend-
um vísindamönnum, hefur einnig
hvatt mig til þess að hefjast nú
handa og ganga frá riti þessu, um
íslenzku síldina. Það er tækifæri
það, sem nú býðst til kyrrlátra
starfa. Sem stendur höfum við Is-
lendingar ekkert rannsóknarskip
og þurfum við ]>ví ekki að eyða
tímanum í rannsóknir á sjó, nema
að því leyti, sem hægt er að not-
ast við ýmis skip, þar á meðal
varðskipin, til ýmissa minni hátt-
ar starfa. Ennfremur getur ekki
verið um neina alþjóðasamvinnu
á hafrannsóknarsviðinu að ræða, á
meðan á heimsófriðnum stendur,
svo að einnig þaðan getum við
dregið starfskraftana. Þegar stríð-1
inu lýkur, breytist þetta vonandi
aftur, ög við fáum þá viðfangs-
efni, sem taka hug okkar allan, en
það lætur að líkum, að þá verði
síður næði til mikilla skrifta. Þess
vegna hef ég valið þann kostinn,
að gera hreint fyrir okkar dyrum,
eins og kostur er, þegár í stað,
enda höfum við ýmsar ritgjörðir í
smíðum, aðrar en þessa, og vona
ég að geta sem fyrst komið þeim á
framfæri“.
Lýðháskóli Færeyja
45 ára
Lýðháskólinn í Færeyjum var
stöfnaður af Símun av Skardi og
Rasmus Rasmussen kennara. —
Var Símun lengi skólastjóri hans.
Starf skólails í þágu færeysku
'þjóðarinnar er ómetanlegt. — Það
hefpr blátt áfram valdið alda-
hvörfum. En skólinn þarf að fylgj-
ast með kröfum tímans, og í vet-
ur hefur vcrið stofnuð nefnd, sem
er að undii’búa mikinn bazar fyrir
næstu Ólafsvöku. — Allir Færey-
ingar munu vafalaust styðja hann,
því að það er staðreynd, að starf
skólans. nýtur réttmæts skilnings
meðal íbúanna.
Væri ekki abhugandi fyrir Is-
lendinga að styðja þetta mál?
Skólastjóri er nú yngri sonur
Símunar heitins, Jóhannes av
Skardi.
Folihoiifl siOleosi
FFainsfiKnarflDhlisins
Á fimmtudaginn gerði Hermann Jónasson ýmsar fyrirspum-
ir á Alþingi varðandi fisksölumálin og samninga við Breta um
þau. Þessar fyrirspumir hafa berlega átt að vera forleikur að
ósvífnum þvættingi Tímans um þessa samninga. Allir vissu
fyrir fram, að stjómarandstaða Framsóknarmanna mundi verða
ósvífin með afbrigðum, en þó munu hafa verið til menn sem
létu sér detta í hug að þeir mundu skirrast við að flytja mál
sitt svo að til stórtjóns gæti orðið þjóðarheildinni. Þessir menn
hafa verið óleyfilega bjartsýnir, það munu þeir sannfærast um,
er þeir lesa skrif Tímans um fisksölumálin í gær.
Laugardagur 6. janúar 1945 — ÞJÓÐVILJINN
Stér byggingarlóð
sem næst Miðbænum óskast til kaups nú þegar.
SÖLUMIÐSTÖÐIN,
Lækjargötu 10 B. Sími 5650.

„Algert öngþveiti í fisksölu-
málunum. Sinnuleysi og kák
ríkisstjórnarinnar“. Þannig eru
fyrirsagnir Tímans í gær. Síðan
kemur langdreginn ósanninda-
vaðall og þvættingur um fisk-
sölumálin • og samninginn við
Breta og sem virðist beinljnis
gerður til þess að skapa ríkis-
stjórninni erfiða aðstöðu í
þessum málum, en á lausn
þeirra veltur afkoma þjóðarinn
ar eins og kunnugt er, allt virð
Fyrirætlanir Reyk-
víkingafélagsins
Árið 1943 sendi félagið bæjar-
ráði umsókn um lóð undir fyrir-
hugaða byggingu félagsins. en fé-x
lagið hafði hugsað sér húsbygg-
inguna til fundarhalda og fyrir
aðra starfsemi sína, en fétagið hef-
ur meðal annars á stefnuskrá sinni,
að koma upp byggðasafni fyrir
Reykjavík, allt frá dögurn Ingólfs
Arnarsónar, þar sem hægt væri að
sýna hverja framþróun bær Ing-
ólfs hefur tekið frá hans tíð, á-
samt því að geta sýnt fyrsta bú-
stað hans og sýnishorn af bygg-
ingarfélagi frá þeim tíma og þá
innanstokksmuni og klæðnaði er
þá tíðkaðist. Ilefur félagið þegar
stofnað hús'byggingarsjóð. Bæjar-
rað sendi Skipulagsnefnd umsókn-
ina til umsagnar og hefur nýlega
borist svar nefndarinnar, en hún
kveðst hafa haft samband við for-j
stöðumenn félagsins og bent þeim
á mög.uleika þess, að félaginu yrði
séð fyrir húsakosti i sambandi við
fyrirliugaða skrifstofubyggmgu
bæjarins. Skipulagsnefnd telur það
vel geta samrýmst, að sjá félag-
inu fyrir húsnæði í slíkri byggingu.
t. d. þannig, að fundahöld gætu
farið fram i kaffisal hússins, sem
þá yrði ætlaður nægilega stór með
hliðsjón af þörfum félagsins. I sam-
bandi við slíkan sal mætti einnig
koma fyrir herbergjum eða smærri
salarkynnum fyrir bæjarsafn. sem
opið væri almenningi. Segir Skipu-
lagsnefnd ennfremur, að slík til-
högun sé sambærileg því. sem tíðk-
ast í sambandi við ráðhússbygg-
ingar víða erlendis.
Reykvíkingafélagið hefur það
einnig á stefnuskrá sinni, að koma
upp æskulýölsheimili fyrir reyk-
víska æsku, þar sem hún á kost
á að koma saman á reglusaman
og heilbrigðan hátt, undir umsjá
góðra æskulýðsleiðtoga. Skipulags-
nefndin bendir á í bréfi sínu, að
hugmyndin um æskulýðsheimili sé
þegar komin til umræðu á öðrum
grundvelli.
ist þetta gert til að framkalla
það hrun sem flokkur þessi hef
ur verið að boða og sem hann
virðist telja sína einu von.
En það vill svo illa til að
allt sem gert hefur verið í
fisksölumálunum hefur verið
gei*t með fullu samþykki fram
sóknarmanna. jFormaður Fram-
sóknarflokksins, Hermann Jón-
asson, er í utanríkismála-
nefnd og framsóknarmaðurinn
Bjami Ásgeirsson * er formaður
nefndarinnar. Jón Ámason á
sæti í samninganefnd utanrik-
isviðskipta. Allt sem gert hef-
ur verið ‘ ivarðandi fisksölu-
samninginn við Breta hefur
verið gert með samþykki eða
samkvæmt tillögum þessara
nefnda og framsóknarmennim-
ir hafa aldrei gert þar á-
greining og ekki borið fram til-
Iögur um aðra meðferð þess-
ara mála en höfð hefur verið.
Þessir menn eru því sammála
öllu því sem gert hcfur verið
en ausa nú upp moldviðri til
að torvelda allar iramkvæmd-
ir.
Því ber ekki að neita að oft
hefur stjórnarandstaða á ís-
landi verið ósvífin, en siðleysi
og sú ósvífni sem fram kemur
í skrifum Tímans er dæmalaus
enda ekki við góðu að búast,
þar sem núverandi forusta
Framsóknarflokksins hefur
ekkert getað tileinkað sér af
gerð Jónasar nema ósvífni og ó-
sannsöglina en verður að öðru
leyti að bjargast við meðfædda
hæfileika.
Viðskipti Danmerkur
og Þýzkalands
Danmörk hefur sem kunnugt
er Clearing-samninga við
Þýzkalands. — Neyddu Þjóð-
verjar Dani til að ganga að
þessum samningum á sínum
tíma til að fela ránum sínum
í Danmörku.
Clearing-samningarnir ná til
tveggja reikninga. — Á öðrum
eru viðskiptin við Danmörku,
én á hinum er kostnaðurinn við
dvöl þýzka setuliðsins í Dan-
mörku, sem Danmörk verður
að borga sjálf.
I lok ársins 1944 námu þessir
reikningar samtals 7 milljörð-
um króna. — Hafa þeir hækk-
að um 2 milljarða og 700 millj-
ónir króna á árinu. — Af þessu
er 1 milljarð og 900 milljónir
kostnaður vegna þýzka hersins.
í lok ársins 1940 átti Dan-

SanðffárboOun

-
■
Samkvæmt fyrirmælum laga nr. 58, 30. nóv.
1914, ber að framkvæma 'þrifaböðun á öllu sauð-
fé hér í lögsagnarumdæminu. Útaf þessu ber
öllum sauðfjáreigendum hér í bænum að snúa
sér nú þegar til eftirlitsmannsins^með sauðfjár-
böðunum, herra lögregluþjóns Sigurðar Gísla-
i sonar, símar 3679 og 3944.
Borgarstjórinn í Reykjavík, 5. janúar 1945.
Bjarni Benediktsson.
Undarleg ráðmennska
Framhald af 2. síðu.
bæði fyrir viðkomandi iðngrein
ar og þjóðina í heild, að íslend-
ingar séu ekki látnir borga/inri-
lend hráefni hærra verði en
útlendingar. Og að meðan nauð
synlegt þykir að styrkja ein-
stakar atvinnugreinar með f jár-
greiðslum af almannafé, til þess
að bæta upp gildandi'markaðs-
verð á framleiðsluvörrim þeirra,
þá ætti sízt að framkvæma það
á þann hátt — eins og nú er
gert — að láta það bitna á
þeirri viðleitni að breyta ísl.
afurðum sem mest í fullunnar
iðnaðarvörur. áður en þær eru
seldar út úr landinu.
Stjórnarvöldin hafa hingað til
tekið þá undarlegu stefnu að
daufheyrast við svo að segja
öllum kröfum iðnaðarins um
leiðréttingu í þessum málum.
Nú er þess að vænta að hin
nýja ríkisstjórn taki þarna skyn
samlegri stefnu.
Helgi Guðlaugsson.
Naðup eða boia
getur fengið fast starf við
að hirða leikfimishús
Menntaskóí ans.
Upplýsingar hjá rektor
eða dyraverði.
tfWWWWSA#yVAA/WWWV^WVWWW»«
UÖN
Fangar frelsaðir
Framhald af 1. síðu.
fangelsislögreglan gat hafzt
nokkuð að, klifruðu 15 fang-
anna upp stigann og hurfu yf-
ir múrinn með frelsurum sín-
um. — Hinum megin biðu
þeirra vörubílar-
? óskast í matvöru-
§ búð.
i Vinnan hefst 1.
!■
marz þ. á.
j! Gott kaup.
| KRON
!; Skrifstofan. Skólav.st. 12.
mörk 820 milljónir króna inni
í Þýzkalandi.
Matvælaástandið virðist vera
óbreytt í Danmörku, en afgang-
ur sá, sem varð vegna hinnar
góðu uppskeru, hefur runnið
til Þýzkalands. — Sama er að
segja um vörur þær, sem Dan-
mörk flutti áður út til Finn-
lands.' Þeim útflutningi er nú
lokið, og Þýzkaland sjálft dreg-
ur æ meir úr útflutningi sínum.
SKEMMTILEG
Stofa
með sérinngangi, bacii og
aðgangi ; að síma, er til
lei^u í nýju húsi. Tilboð
merkt „Austurbær“ send-
ist blaðinu
AUGLYSIÐ
I ÞJÓÐVILJANUM