Þjóðviljinn - 06.01.1945, Síða 7

Laugardagur 6. janúar 1945.
ÞJÓÐVILJINN
7
HALVOR FLODEN:
Maurakóngurinn
Þá laut Steinn niður að honum og hvíslaði: „Eg er
með ost og smjör í pokanum mínum.“
Ágúst leit aðeins upp en grúfði svo höfuðið niður
aftur. Steinn sótti malpokann sinn og tók upp matinn.
„Svona, drengur. Ætlarðu ekki að borða?“
„Jú — þakka þér fyrir — en.“
Ágúst reis upp og þurrkaði sér um augun. Hann
brosti ofurlítið og fór að borða.
„Færðu aldrei ost í nesti, Ágúst?“
„Nei. Þú getur líklega ímyndað þér það.“
„En hvernig hefurðu þá orðið svona sterkur og seig-
ur — eins og maur.“
Ágúst hrökk við, þegar hann heyrði nefndan maur.
En nú var Steinn að gera að gamni sínu, svo að hann
þók því vel.
„Og þú ert sterkur eins og — maurakóngur. Er það
a£ því að þú hefur fengið svo mikið að éta?“
Þeir töluðu um alla heima og geima, en mest um
það, hvað biði þeirra mikið verkefni uppi í holtunum.
Það var mikið verk að reisa aftur allt, sem óvináttan
hafði eyðilagt.
„En ég er svo hræddur um, að aldrei verði hægt
að bæta úr því öllu“, hugsaði Steinn.
Draurmirinn hennar Astu.
(Þýtt);
Þegar Ásta varð sjö ára, skrifaði ,hún niður á blað
allt, sem hana langaði til að fá í afmælisgjöf. Sveinn
bróðir hennar hjálpaði henni til að stafa í orðin. Hann
var tveim árum eldri en hún.
Ásta var nýlega farin að ganga í skólann og kunni
ekki mikið enn.
Hún skrifaði á blaðið, að sig langaði til að eiga brúðu,
sem gæti lagt aftur augun. Sveinn hafði rifið hárið af
gömlu brúðunni í Indínánaleik og það var ekki sjón
að sjá brúðuvesalinginn síðan.
ÞETTA
VINIR
I

ERICH MARIA REMARQUE:
Fyrr á öldum þótti sú lækn-
mg gefast bezt í Englandi gegn
brjálsemi, að fleygja sjúkling-
unum þeim að óvörum aftur á
bak í keldu nokkra, sem heitir
St. Nims. Yrði sjúklingurinn ró-
legur við þetta, var farið með
hann til næstu kirkju og guði
þakkað. En léti hann engan bil-
bug á sér finna, var hann látinri
liggja í keldunni, þar til von-
laust þótti, að hann sæi að sér.
Árið 1547 var loks reist geð-
veikrahæli í. Englandi. En sú
stofnun var jafnframt almenn-
ingi til skemmtunar. Sjúkling-
arnir voru öðruhvoru hafðir til
sýnis í járngrindabúrum fyrir
1 penny. Sóttu þessar „sýning-
ar“ um 30 þúsundir manna ár- j
lega. Þeir vitfirringar, sem ekki
voru ofstopagjarnir, voru látn-
ir hafa ofan af fyrir sér með
betli. En til þess að þeir þekkt-
ust frá þeim, sem vitrari þótt-
ust, var fjögra þumlunga breið-
ur járnhringur festur á vinstra
handlegg þeim. Og um hálsinn
báru þeir nautshorn í fééti og
áttu að blása í það úti fyrir hús
dyrum, þar sem þeir komu.
í París var fyrsta geðveikra-
hælið reist rúmlega öld síðar.
Væri sjúklingunum ekki batriað
þar eftir nokkrar vikur. voru
þeir fluttir til verri stofnana,
sem líktust fangelsum. Þar voru
þeir klæddir tötrum og hlekkj-
aðir. Á sunnudögum og hátíð-
um voru þeir almenningi til
sýnis fyrir lágt gjald.
Múhameðstrúarmenn urðu
fyrstir til að stofna geðveikra-
hæli. Það var reist í Kairo árið
1304. En það fyrsta í Evrópu
var í Valencia á Spáni.
kallaði ég til Lenz. . Það getur
verið, að hann þurfi að skipta
um hjól.‘
„Er ekki jafngott að hafa
flöskuna við hendina?1' svaraði
Lenz órólegur.
Við höfðum öll fengið tauga-
óstyrk. Lenz gat ekki staðið
kyrr. Eg tuggði sígarettu upp
til agna. Pat greip andann á
lofti. Það voru bara Valentin
og Grau, sem sátu rólegjr og
sleiktu sólskinið.
Einu sinni erin þutu bílarnir
franthjá. Við störðum á Köster.
Hann jók hraðann og var nú
þriðji í röðinni.
„Hvert í heitasta!“ sagði
Lenz og fékk sér vænan sopa
úr flöskunni.
„Það er æsandi að horfa á
þetta,“ sagði ég við P*t.
„Ógurlega," sagði hún.
„Hann hefur æft sig í að fara
fram úr hinum, þegar þeir taka
beygjurnar. Það er sérgrein
hans,“ sagði ég.
I „Viljið þér líka hressingu?“
spurði Lenz.
„Já, takk,“ hún tók við flösk-
unni af honum og saup á henni,
eins og það væri sjálfsagður
hlutur.
„Það gerir yður ekkert.“ sagði
Lenz og kinkaði kolli með vel-
þóknun.
„En viljið þér ekki smurt
brauð?“ spurði ég.
Hún hristi höfuðið. „Kannski
seinna. En nú hef ég enga ró
til þess.“
Enn komu kappakstursmenn-
irnir. Braumuller var á undan
Köster komst í beygjunni á
hlið við þriðja bílinn. En allt
í einu heltist númer þrjú úr
lestinni með sprungið afturhjól.
Hann staðnæmdist. við verk-
stæðisbás nágranna ekkar. Við-
gerðamaðurinn bölvaði. Lenz
varð glaður við. Mínútu seinna
var bíllinn aftur fecðafær.
í næst síðustu hringfex'ðinm
var Köster enn sá þriðji í röð-
inni. Hann ætlaði að !áta kylfu
ráða kasti og skipta ekki um
hjól.
Þegar síðasta hringferðin
hófst náðu áhorfendurnir varla
andanum. Mótordynkirnir voru
orðnir að skerandi ýlfri og
þrumugný.
Fyrsti bíllinn fór með mikl-
um hraða yzt í beygjunni. Sá
næsti kom þétt á eftir honum
og virtist ætla að freista þess
að fara fram úr honum. Við
stukkum á fætur. Nú kom Kö;t
er. Hann fór með geysihraða
fram fyrir næst fvr«ta bílínn
Eg stóíck upp á kassa og dró
Pat með mér. Hún stoð á önd
:nni af æsmgu.
„Hann er næstfyrstur.“ org-
aði Lenz
Við æpíum og kúJ’uðum. Nú
var Köster aðeins tuttugu
metra á 1 eftir BraumuiLer.
Vagnarnir þustu allir inn á
síðustu beygjuna. Lenz ákall-
aði alla guði Asíu og Suður-
Ameríku. Eg lofaði að verða
nýr og betri maður — ef Otto
sigraði.
Nú komu þeir. Vélin í bíl
Braumúllers hóstaði. Eg lét aft-
ur augun og treysti mér ekki
til að sjá úrslitin.
Pat rak upp hljóð. Köst.er
fór yfir línuna — tveimur metr
urn á undan hinum.
Lenz æpti eins og brjálaður
maður. Eg kyssti Pat.
„Það var þessi bíll, sem þér
kölluðuð skrifli áðan,“ kallaði
Lenz til viðgerðamannsins.
„Látið þér mig í friði, fá-
bjáni,“ svaraði hann.
Lenz hló. Það var í fyrsta
skipti sem ég heyrði „síðasta
draumóramanninn“ taka móðg-
un hlæjandi en gjalda ekki í
sömu mynt.
— Við biðum eftir Otto. Hann
var hjá dómnefndinni að sækja
verðlaun sín. Við reyndum að
geta upp á, hvað hann fengi.
..Karl“ kom. Köster og Jupp
stukku út. Jupp var eins og
Napóleon á sínum beztu árúm.
Eyru hans voru glóandi rauð.
Hann hélt á nauða ljótum silf-
urbikar og þrýsti honum að
brjóstinu.
„Þetta er sá sjötti, sem ég
fæ,“ sagði Köster hlæjandi.
„Það er merkilegt hvað þessir
menn eiga lítið hugmyndaflug.“
Braumúller kom í ljós. Hann
krossbölvaði.
„Taktu þessu með stillingu)
Óskar,“ sagði Lenz. „Þú vinnur
í næstu bamavagnasamkeppni."
— Við Pat höfðum gengið
lengi fram og aftur um götum-
ar. Það leið að miðnætti, og
við sátum á bekk í kirkjugarð-
mum, dálítið þreytt en þó enn
í ofurlítilli kappakstursæsingu.
Silfurgrá þoka hvíldi yfir
i boi'ginni. Trjákrónurnar sáust
ekki ,en við heyrðum, hvernig
blærinn ski'jáfaði í þeim ofur
hægt. Kringum götuljósin var
gulur, titrandi geislabaugur.
Aldinborarnir flugu þunglama-
lega niður úr trjáliminu og sett
ust á döggvotar ljóshlífarnar.
Þokan breytti útliti allra hluta.
Hótelið framundan okkur varð
að feikna miklu gufuskipi sem
sigldi undir fullum Ijósum og
malbikuð gatan var hafið.
Skugginn af kirkjunni, sem sást
ekki sjálf, var eins og drauga-
legt seglskip með hárri siglu.
Og nú fóru lágu húsin líka
hvert af öðru á sund í þokunni.
Við sátum þögul. Þokan færði
allt fjær veruleikanum — okk-
ur líka. Pat horfði á mig stór-
um, vakandi augum, en þó
fannst mér hún ekki sjá mig.
Það var eins og hún hlustaði á
eitthvað úr f jarlægð, væri heill-
uð af því og yi'ði að hlýða, ef
það kallaði.
Eg gleymi því aldi'ei — hvern
ig hún laut að mér, hvernig
svipbrigðin liðu yfir andlit
hennar — viðkvæmni — ástúð
og ósegjanleg ró. Aldrei gleymi
ég því, hvernig augu hennar
komu nær og nær mér og hún
kyssti mig — horfði svo á mig
spyrjandi, alvarleg — og lok-
aði augunum.
Þokan kom nær og nær. Það
glitti óglöggt í legsteiriana. Eg
vafði frakkanum mínum utan
um okkur bæði. Borgin var horf
in — tíminn stóð kyrr.
— Eg veit ekki, hvað við sát-
um lengi svona. Það fór að
hvessa. Eg heyrði fótatak í möl
inni og óm af lágu samtali. Svo
allt í einu veikt gítarhljóð.
Eg leit upp.
Einhverjir skuggar voru á
sveimi í þokunni. Þeir komu
nær og nær, urðu þéttari. Nú
var þögn. — Skyndilega kvað
við söngur:
„Ó, líttu upp, syndari, og leita
til guðs —“
kvað við hátt og snjallt um
allan kii'kjugarðinn, eins og her
göngulag.
Eg leit á Pat.
Söngurinn hélt Æram. Nú
skildj ég, hvað um var að vera.
„Guð sé oss næstur. Það er
Hjálpræðisherinn,“ sagði ég við
Pat.
Hún veltist um af hlátri.
„Helvítis eldur og eilífar kval
ír —“ hélt kórinn áfram.
„Haldið þið kjafti,“ grenjaði
Sterk kai'lmannsrödd einhvers-
'staðar utan úr þokunni.
Nú varð augnablikskyrrð. En
Hjálpræðisherinn átti því að
venjast að tekið væri fram í
fyrir honum. Kórinn sótti í sig
veðrið, • og beljaði eim-addað:
,,Ó, seg oss, hvað aðhefst þxx,
syndanna barn--------“
„Er á stefnumóti," oi'gaði •
sama í'ödd og áður. „Og meg-
um við svo fá að vera í friði?“
„Um sál þína Djöfullinn
hespar sitt garn“, sVaraði kór-
inn.
„Hættið þið þessum fífla-
látum. Þið veiðið, hvort eð er
engan,“ gx’enjaSi i'öddin utan
úr þokunni.
Við skellihlógum bæði. Þessi
viðureign var sjaldgæf skemmt-
un.
Hjálpræðishernum var það
auðvitað vel kunnugt, að bekk-
ímir í kii’kjugarðinum voru at-
hvarf elské,nda, sem hvergi
fengu næði í ys borgarinnar.
Hann hafði því tekið sig til og
lagt í í’ækilegan leiðangur til
að frelsa syndugar sálir. Ein-
lægnin og trúmennskan leyndi
sér ekki í háværu, óæfðu i’ödd-
unum.
Kii'kjugarðurinn hafði allur
íifnað við. Hljóð og skrækir
heyrðust úr öllum áttum. Það
virtist eins og allir bekkir hefðu
verið setnir.
Stríðsmaður ástarinnar, sem