Þjóðviljinn - 29.06.1954, Side 10

10) — ÞJÖÐVILJINN — Priðjudagur 29. júní 1954
m
MIJRVEGGINN
EFTIR A. J. CRONIN
36.
meðferð, hafði aðeins eitt komizt að í huga Matthews
Sprott — að komast áfram í heiminum. Kjöroröið „Ég
skal komast áfran;, komast áfram, komast áfram", var
letrað óafmáanlegu letri í hjarta hans.
Eins og títt er um menn sem komast áfram af sjálfs-
dáðum voru fyrri æviár hans sambland af takmarka-
lausri iðni og ástundun og dæmalausri heppni. Hann
var skynugur piltur, og skólastjórinn í Gadshill sem
unni mjög fombókmenntunum, kenndi honum ókeypis
á kvöldin. Fjórtán ára að aldri strauk hann til Worthley
fremur en fara niður í námumar, varð vikapiltur á skrif-
stofu, síðar skrifstofumaður 1 ritfangaverksmiðju Mars-
den & Co. Þar fékk hann fyrstu reynslu sína af dóm-
stólum og heillaður af henni fór hann að nema lög í frí-
stundum sínum og loks gafst honum tækifæri til að
komast að á lögfræðiskrifstofu Tómasar Hailey, vel-
metins lögmanns.
Sprott valdi lögin ekki af köllun né vegna þess að
honum fyndist hann sérlega vel til þess fallinn, heldur
vegna þess að hann taldi víst að þau yrðu honum nota-
drýgst á framabrautinni. „Ég skal komast áfram, komast
áfram, komast áfram“, ómaði fyrir eyrum hans í sífellu
eins og hjól snerust þar án afláts. Hann gerði sér far
um að verða húsbónda sínum ómissandi. Vitaskuld ætl-
aði hann sér ekki að halda áfram á skrifstofu Haileys
sem óbreyttur aðstoðarmaður, og að fímm árum liðnum,
þegár hann hafði lokið lagaprófi, gekk hann út úr
skrifstofunni og setti upp eigin rekstur og skildi hús-,-
bónda sinn eftir einan með allt sanían, þótt hann væri (
farinn að heilsu og algerlega háður Sprott. En hverju
máli skipti það?
Hann var nú orðinn starfandi málafærslumaður, að
vísu í undirrétti en hann hafði stigið fyrsta skrefið á
framabrautinni. Meðan hann sinnti störfum sínum afj
dæmafáu kappi, hélt hann áfram að kynna sér lögfræði.
Þegar hann var reiðubúinn og var búinn að afla sér
nauðsynlegs fjáimagns, sótti hann um að nafn sitt yrði
máð burt af skrá málafærslumanna, og varð loks hæsta-
réttarlögmaður.
Honum var ljóst hve hann hafði tekizt mikið á hend-
ur. Hann var félítill og fáum kunnur og mánuðum sam-
an gekk hann á milli dómstólanna í von um mál. Þá
vár honum boðið starf sem lektor í lagadeildinni.
Hann tók það að sér en aðeins sem bráðabirgðastarf,
sem stökkpall til fiekari frama. Smám saman varð hann
kunnur sem gáfaður og natinn iögfræðingur sem hafði
sérþekkingu á hegningarlögunum. Og það sem betra
yar; hann var vel máli farinn, meiniegur og hnittinn
. eftir þörfum, og hafði óvenjulega hæfileika til að leika
á strengi tilfinninga þein’a sem á hlýddu. Við þingkosn-
ingamar 1910 hafði hann skipað sér undir merki fram-
bjóðanda íhaldsflokksins á staðnum, Sir Henry Longden,
og gerði allt sem i hans valdi stóð til að stuðla að kosn-
ingu hans. Longden hlaut kosningu og bráðlega upp-
skar Sprott laun sín. Málin fóru að streyma til hans og
oftar og oftar kom hann fram sem sækjandi við dómstól-
ana í Worthley.
Tekjur hans voiu að vísu ekki háar, en vald hans fór
vaxandi. í fimm ár stritaði Sprott í Worthley og hann
varð þekktur og hataður meðal lögbrjótanna þar. Hann
sóttist eftir því fólki sem hann gat notfært sér, og þegar
svo bar undir gat hann verið manna skemmtilegastur.
En þrátt fyrir *adar tilraunir hans gerðist ekkert af-
drifarikt fyrir framtíð hans. Hann hafði kvænzt á þessu
tímabili og kona bans varð stundum að leggja sig alla
fram til þess að honum féilist ekki hugur. Átti hann þá
aldrei að „komast áfram, komast áfram, komast áfram“?
En allt í einu, þegar hann virtist dæmdur til meðal- j
mennskunnar, birtist honum tækifærið eins og sent af (
himnum. Morðmál sem vakið hafði mikla athygli átti
að fara fyrir héraðsdóm og daginn sem réttarhöldin!
áttu að hefjast veiktist sækjandinn hastarlega. í staö
: þess að fresta réttarhöldunum var ákveðið að fela Sprott'
málið, því að hinir tignari starfsbræður hans voru of
önnum kafnir við önnur mál til þess að geta sinnt þessuj
flókna máli að nckkru gagni.
Við þetta urðu þáttaskil í lífi hans. Röddin í brjósti
hans hvíslaði án aíláts fagnandi: „Áfram, áfram, áfram
.... þetta er tækifærið sem þú hefur alltaf verið að
bíða eftir“, og haun varpaði sér út í málsóknina gegn
Rees Mathry með öllum þeim aðferðum sem tiltækar
voru. Ætlim hans var sú að vekja athygli sjálfs sín,
hrífa áheyrendur :neð mælsku sinni og snilli og fá hinn
ákærða dæmdan sekan umfram allt. Og honum tókst
það. Áður en átta mánuðir voru liðnir hafði hann veriö
gerður sakadómari í Upmarston. Hann bjó áfram á
gamla heimilinu sínu, enda voru samgöngurnar mjög
góðar milli Worthley og London, og hann fór að flytja
mál fyrir hæstarétti. Vegna fyrri reynslu sinnar og af-
burða lagaþekkingar varð hann mjög eftirsóttur til að
flytja mál fyrir krúnuna, og hann gegndi því svo snilld-
arlega að hann var aðlaður árið 1933. Nú var hann
fimmtugur að aldri, í fullu fjöri og metnaður hans hafði
fremur aukizt við velgengnina. Hann taldi víst að hann
ætti eftir að komast enn framar. Sú ákvörðun hans að
hafa aösetur í Worthley hafði reynzt honum heilladrjúg
— hami hafði veiið beðinn að vera í kjöri fyrir íhalds-
flokkinn gegn George Birley — og hafði mikla sigur-
möguleika. Og þegar hann væri kominn á þing væri far-
ið að styttast í starf dómsmálaráðherra. Og með tím-
anum var ekki óhugsandi, að hann gæti orðið innsiglis-
vörður og jafnvel endað sem forsætisráðherra. ^
Vitaskuld hafði verið nauðsynlegt að beita hörku í,
þessari erfiðu baráttu. Sprott reyndi ekki að blekkja
sjálfan sig varðandi það sem með þurfti til þess að kom-
ast áfram — lífiö var erfið barátta, þar sem einungis
hinir hæfustu héldu velli, því meira vald sem honum
hlotnaðist, því harðari og þyngri varö svipur hans, orð
hans stungu eins og hnífur. Hann var tilneyddur að
koma sér í mjúkinn á æðri stöðum og hann hafði lært
til fullnustu þá list að losa sig við þá menn sem þjónað
höfðu tilgangi sínam, — hvenær hann átti að horfa
kuldalega á þá sem hann hafði tU skamms tíma smjaðr-
aö fyrir. Og umfram allt hafði honum tekizt að halda
sjálfum sér feti framar en keppinautar hans og notaði
hvert tækifæri til eð sýna dug sinn, þekkingu og vald.
Kennalukonan hafði mikinn á-
huga fyrir félag'smálum, og
spurði nemendur sína stundum
um heimilisástæður þelrra. Eitt
sinn spurði hún m a. um það
hvernig heimi.isfóikið svæfi.
Pabbi og mig sofa sanian, sagði
minnsta stúlkan i bekknum.
Nei, pabbi og ég, sagði kennslu-
konan.
Það er þá eftir að ég er sofnuð,
svaraði stúlkan.
—O—
Jæja. svo þú ert að verða sjö
ára, Palli litli. Hvenær verðurðu
sjö ára?
Á afmæiisdaginn minn.
—o—
Það er þorskur á borðum, og
Lil a lit’.a er ekki bcini.nis hrif-
in af þvi. Hún kraf'ar óhmdar-
lega í matnum, juriz mamma
hennar spyr mjúkiega:
Af hverju borðarðu .. kki, væna
min?
Það eru bein, svarar J.itla.
Það er nú mjög litið nf beinum
í þorski og ég þóttist taka burt
það lítið það var, svarar
mamma.
Lilia segir ekkert en tekur að
narta í matinn. P.étt. á eftir
tekur hún bein út úr sér og
segir:
Það er þá í kartöf unum.
Á vélaöíd
Tveir hestar voru á beit í góð-
viðrinu og höfðu það náðugt.
A lt í einu kom þriðji hesturinn
á harðastökki og var mikið
niðri fyrir.
Hvað gengur á? spurðu hest-
arnir. Hefur eittlivað komið fyr-
ir?
Flýtið ykkur burt, flýtið ykkur
burt, sagði hinn lafmóður:
traktorinn er bi’aður.
• !T/ frfyfnr
.ihnoíb;:; h ú r,
Kjólar handa ungum stúlkum
' O 1
Á myndinnl eru tveir snotrir kjólar ætlaðir ungum stúlkum,
báðir teknir úr nýju Beyers biaði. Heili kjólliun er úr tweed
og er mjög heppiiegur hversdagskjóll. Elnnig má sauma hann
úr öðnun efnum. Pilsíð og bólerójakkinn er líka hentugur bún-
ingur, pilsið feUt og við það má nota jafut btússur sem peysur
undlr litla bólerójakkanum. Þegar maður er kominn npp á lag-
ið með Beyers-sniðmynstrin er ótrúlega auðvelt að snlða sér
flik og saiwia. : '/■.
Þcgar fætunpr^
eni of heitir
Fótkuldi þykir leiður galli, en
þó getur hið gagnstæða gengið
ol’ langt. Fjöldi fólks þjáist af
þvi í kyrrþey að því er of heitt
á fótum. Og þetta sama fólk
verður oft þreytandi, því að ó-
þæginai í fótunum hafa að jafn-
aði áhrif á skapið. Og. það er
aldrei of mikið gert fyrir góða
skapið.
Því miður getum við ekki lagt
fram örugga lausn á vandamál-
inu. Margar orsakir geta legið
til of mikils fóthita. En við vilj-
um benda fólki á að það skiptir
miklu máli að velja skó af réttri
stærð.
Of litlir skór láta alltaf illt af
sér leiða, en ef fólk er sérlega
fótheitt, skiptir afarmiklu máli
að skórnir séu rúmir. Auðvitað
eiga þeir ekki að gelta við fót-
inn, en þeir eiga að gefa tán-
um svigrúm, svo að þær séu
ekki eins og í skrúfstykki. Marg-
ir vita af reynslunni að þeim er
heitara á fótunum í sumupi
skóm en öðrum, og þá er það
fyrst og fremst skóstærðin sem
veldur.
Sama er að segja um sokkana.
Þeir mega ekki vera of litlir, því
að þá er ekki hægt að hreyfa
fæturna og það torveldar nauð-
synlega útgufun. Ef maður hef-
ur rekið sig á að manni er heit-
ara á fótunum í skóm með
gúmmísólum en öðrum skóm, er
siálfsaert að forðast slíka skó.

S-..ÖE