Þjóðviljinn - 20.05.1960, Qupperneq 6

6)
Þ J C® VILJINN
Föstudagur 20 maí 1960
Wrr

i;rj
lV<?pfflndl: Sameinlnecarflokkur alþýSu — Sósfalístaflokkurinn. —
RitstjArar: Magnús Kjartansson (áb.), Magnús Torfi Ólafsson, Big-
urður Guðmundsson. — Fréttaritstjórar: ívar H. Jónsson, Jón
Biarnason. — Auglýsingastjóri: Guðgeir Magnússon. — Ritstjórn.
afcreiðsla. auglýsingar. prentsmiðja: Skólavörðustíg 19. — Bíml
17-500 (5 linur). - Áskriftarverð kr. 45 á mán. - Lausasöluv. kr. 3.00
PrentsmiðJa Þjóðviljans.
Leiðin til tortímingar
T forustugrein Morgunblaðsins í gær getur að
líta bessi lærdómsríku ummæli um alþjóða-
mál: „Svo mótsagnakennt sem það kann að
virðast, þá er þess að vænta að einmitt hinn
geigvænlegi vígbúnaður muni geta forðað styrj-
öld. Árásaraðili veit nú, að jafnvel þó herstyrkur
hans sé meiri en gagnaðilans, þá muni hann
sjálfur bíða óbætanlegt afhroð í styrjöld. Og
sá sem fyrirskipaði að hefja hildarleikinn, get-
ur allt eins vel gert ráð fyrir því að hann sjálf-
ur, ættingjar hans og meginþorri þjóðar hans,
láti lífið á nokkrum klukkustundum eða dægr-
um. Verður því að vona að ofstopinn komist
ekki á slíkt stig 'algjörrar geggjunar, að mann-
kynið þurfi að óttast tortímingu'1.
Ijetta á að heita rökstuðningur fyrir vígbúnað-
aræðinu, þannig á að afsaka valdstefnu vest-
urveldanna, þennan dauðadans við hengiflug
tortímingarinnar sem einkum hefur verið kennd-
ur við Dulles sáluga. Ebki ætti að þurfa að
færa rök að því hversu fjarlæg allri skynsemi
slík stefna er, að friður sé bezt tr.yggður með því
að stórveldin standi hvert framan í öðru og
æpi í s'fellu: ég skal drepa þig ef þú drepur
mig. Og sú stefna er ekki aðeins fjarlæg allri
skynsemi, hún er lífshættuleg öllu mannkyni.
Engu að síður er þetta hin opinbera stefna
Bandaríkjanna og fylgiríkja þeirra; hún hófst
þegar Bandaríkin ímynduðu sér að þau hefðu
einkarétt á kjarnorkusprengiunni og héldu að
þau gætu kúgað allar aðrar þjóðir með hótunum
og valdi, og hún stendur enn óhögguð þótt allir
viti nú að Sovétríkin eru komin langt fram úr
Bandaríkjunum í hernaðartækni einnig.
17ina ljósglætan sem Morgunblaðið getur bent
^á til ráttlætingar slíkri stefnu er vonin um „að
ofstooinn komist ekki á stig algjörrar geggjun-
ar“- Það er veik von. Ekki eru liðin ýkjamörg
ár síðan hermálaráðherra Bandaríkjanna kastaði
sér öskrandi út um glugga. Aftur og aftur hefur
Bandaríkjastjórn rætt um það í fullri alvöru að
beita kjarnorkusprengjum í styrjöldum þeim sem
hún hefur átt aðild að í Asíu. Bandarískar flug-
vélar búnar kiarnorkuvopnum eru stöðugt hafð-
að á flugi, viðbúnar til árása. Oftar en einu-
sinni heíur legið við að slíkar árásir væru hafn-
ar, vegna þess að villigæsaflokkar sáust í ratsjá
fijúga frá Sovétríkjunum í átt til Atlanzhafs-
handalagsríkjanna, og sérfræðingar héldu að þar
færu flugvélar. Manni ægir að hugsa sér hvað
hefði gerzt á dögunum, ef það hefði ekki verið
bandarísk .árásarflugvél sem flaug yfir Sovét-
ríkin, heldur sovézk yfir Bandaríkin. Einmitt
flugvélamálið sýnir að valt er að binda framtíð
mannkynsins við geðheilsu og dómgreind golf-
spilarans í Hvíta húsinu.
írt:
XTTÍ
aa
;ps
\ llir sæmilega viti bornir og ofstækislausir
menn hljóta að sjá að valdstefna Bandaríkj-
anna, sú sem Morgunblaðið vegsamar, er glap-
ræði og glæpamennska. Eina jákvæða. og ör-
ugga leiðin til friðar er algjör afvopnun, eins
og Sovétríkin hafa lagt til og fylgt eftir í verki
með því að fækka stórlega í her sinum og draga
til muna úr herbækistöðvum sínum. IVfeðan
Bandaríkin og fylgiríki þeirra hafna þeirri leið,
magna vígbúnað sinn og beita æ ofan í æ hern-
aðarofbeldi af fullkomnu ábyrgðarleysi, geta
ekki tekizt neinar öruggar sættir í heiminum. — m

Þær gegnumlýsa flökin til að liafa upp á hringormum
og öðru óféti.
— Hvað er bessi mikla bygg-
ing, Vinnslustöðin. stór að ilat-
armáli?
Nú fer Sighvatur að reikna
út hina ýmsu hluta byggingar-
innar og mér telst til að hann
sé korninn upp í 2600 ferm.
þegar hann segir: Þessir hlut-
ar byggingarinnar eru 2 hæð-
ir en norðurálman er 1200 ferm.
og 3 hæðir, 4 metrar undir loft.
Nýr salur var svo byggður í
vetur 37x18 m að stærð. Þar
er pökkun á hraðfrvsta fiskin-
um. Undir þessum nýja sal er
pappageymsla — umbúða-
geymsla. Vélasalur — en allt
rafmagn fyrir Vinnslustöðina
er l'ramleitt á staðnum og þar
eru 8 rafmagnsvélar — géymsla
og' frystiklefi eru fyrir utan
það sem áður hefur verið nefnt
af húsrými.
— Fyrir hve mikið af ílök-
um hafið þið geymslu?
— Við höfum geymslu fyrir
70 þús kassa.
— Ég hef heyrt að þið hafið
heilmikið af vinnuvélum.
-— Flökunarvélar eru 3, tvær
eru til að flaka þorsk og ein
f.vrir ýsu. Með flökunarvélun-
um eru einnig hausunarvéiar.
Hvor stóra fliikuiiarvélin er
taiin afkasta verki 25 flökunar-
manna.
Við höfum líka 2 flatnings-
vélar fyrir saltfisk, sem fletja
hvcr á við 12 flatningsmenn.
Við höfum eina hausunarvél
í.yrir saltfisk.
— Hvað getið þið framleitt
mikið af flökum á dag?
— í vetur höfum við komizt
upp í 1700 kassa á dag.
— Hvað þuríið þið margt
fólk til að vinna í þessu
bákni?
— í pökkúnarsalnum geta
unnið 140—150 stúlkur. Hjá
Vinnslustöðinni eru eitthvað á
fjórða hundrað manns starf-
andi í vetur. Þrjá mánuði af
árinu eru starfandi þar 3,00 til
400 manns.
— Ekki hafið þið svona
marga heimamenn?
— Nei, heimamenn eru í stór-
um minnihluta á vertíðinni,
liklega ekki nema 1/3, en á
sumrin vinna ljar nær ein-
göngu heimamenn.
— Hefur ykkur vantað fólk?
— S. 1. ár vantaði áiltaf
fólk, en í vetur heíur verið
nóg fólk.
— Hefur ekki verið nokkuð
jöfn vinna?
— Það nefur verið róið hér-
umbil á hverjum degi siðan um
áramót (Þetta rabb átti sér
stað um páskana) og í janúar
og febrúar var hagstæð aust-
anátt, en það heíur verið held-
ur tregur fiskur. Einn daginn
kemur of mikið til að hafa und-
an, en annan daginn kemur
of lítill afli. Einn daginn í vet-
ur komst aflinn upp í 78ö tonn,
en aldrei upp í 400 tonn áðra
daga.
— Hefur vertíðaraflinn .ekki
verið góður?
— Um mánaðamótin marz-
apríl var kominn meiri ffskur
en á sama tíma í fyrra. Páska-
hrotan hefur venjuíega gert
mest hér. Það er dýrast — mað-
VESTMANNAEYINGAR ERU S7
í Vestmannaeyjum eru 4 mik-
il frystihús og' fiskvinnslustöðv-
ar. Er bá fyrst vzt við höfnina
Hraðfrystistöð Vestmannaeyja.
eitt hið stærsta sinnar tegund-
ar. eigandi Einar ríki, sem náð
hefur undir sig aðstöðu gömlu
einokunarverzlunarinnar ó þeim
stað sem einu sinni var nefnd-
ur Den danske Gaard. Þá er
ísfélag' Vestmannaeyja og Fisk-
iðjan og loks inn við Friðar-
höfn: Vinnslustöðin, sem er
ein rnesta bygging sinnar teg-
undar. Rétt hiá henni er beina-
mjölsverksmiðjan og Lýsissam-
lag'ið. Það væri kannski ofsagt
að segja að á hafnarbakkanum
í Vestmannaeyjum hafi verið
byggð samfelld fiskvinnslustöð.
en það er ekki ýkjafjarri sann-
leikanum.
Við skulum líta inn hjá
Vinnslustöðinni og ræða við
Sighvat Bjarnason, fram-
kvæmdastjóra hennar.
— Hvenær byrjaði Vinnslu-
stöðin að starfa og hve marg-
ir voru stofnendur hennar?
— Vinnslustöðin tók til starfa
1946. Hún er hlutafélag' og voru
stofnendur hennar um 40 báta-
eigendur, en nú eru eigendurn-
ir um 100 talsins.
— Var þetta ekki mikið fyr-
irtæki þegar í upphafi?
—: Hún byrjaði hægt. Fyrst
var tekið af 2 bátum, en jókst
svo jafnhliða stækkun húsnæð-
isins. Árið 1949 var keypt hrað-
frystihús er var á lóðinni. Nú
erum við með 30 netabáta og 6
færabáta.
>— Þið hafið allar verkunar-
aðferðir?
— Já, við höfum frystingu,
söltun og herzlu og þurrkhús
er í byggingu. Við höfum einn-
ig fiskimjölsverksmiðju og á
Vinnslustöðin hana hálfa. Mjöl-
verksmiðjan getur l'ramleitt 100
tonn af mjöli á dag, en til
þess þarf hún að fá 500—600
tonn af beinum. Beinamjöls-
verksmiðjan vinnur úr beinum
fyrir alla nema Hraðírystistöð-
ina, en mjölverksmiðjan þar
hefur verið í ólagi undanfarið
svo beinamjölsverksmiðjan
okkar hefur unnið fyrir alla.
Sighvatur Einarsson