Þjóðviljinn - 03.12.1966, Side 4

4 SlÐA — ÞJÓÐVILJINN — Laugardagur 3. desember 1966.
Um Atlanzhafs-laxinn
CJ tgeíandl: ^amelningarflokieur alþýöu — Sóslalistaflokk-
urinn.
Ritstjórar: Ivai H. Jónsson (áb). Magnús Kjartansson,
Siguróur Guðmundsson.
Fréttaritstjóri: Siguróur V. Friöþjófsson.
Auglýsingastj.: Þorvald,ur Jóhannesson.
Sími 17-500 (5 línur). Askriftairverð kr. 105.00 á mánuði. Lausa-
söluverð kr. 7.00.
VerBstöðvun í verki
jgjarni Benediktsson forsætisráðherra flytur frum-
varp á þingi um verðstöðvun og fylgir því eftir
með fögrum orðum um nauðsyn þess að aflétta
þeirri óðaverðbólgu sem verið hefur meginein-
kenni viðreisnarstefnunnar um sex ára skeið.
j^okkrum dögum síðar birtist annar leiðtogi
Sjálfstæðisflokksins, Geir Hallgrímsson borg-
arstjóri, á borgarstjómarfundi og leggur fyrir
fjárhagsáætlun næsta árs. Og þar er sannarlega
ekki um neina stöðvunarstefnu að ræða. Útgjöld
borgarinnar eiga enn að hækka um 142 miljónir
króna og hafa nú náð því marki að komast yfir
miljarðinn. Þessi hækkun á einkanlega að renna
í aukna skriffinnsku og rekstrarkostnað, einstak-
ir rekstrarliðir eiga að hækka um allt að 43,8%.
Til þess að standa undir þessum aukna tilkostnaði
eiga útsvör borgarbúa að hækka rétt einu sinni,
o° í hetta skiptið um hvorki meira né minna en
18% eða nær 100 miljónir króna. Þessi væntanlega
hækkun á útsvörum kemur í kjölfar stórfelldra
hækkana á þjónustu allra borgarfyrirtækja, hita-
veitu, rafmagnsveitu og strætisvagna.
jgflaust sanna svo íhaldsblöðin næstu daga að
þessi óðaverðbólguskriða sé í fullu samræmi
við verðstöðvanafrumvarp ríkisstjórnarinnar, og
er sízt ástæða til að draga þá niðurstöðu í efa.
Þar er stefnan mörkuB
p*yrir allmörgum árum var greint frá því eftir
utanríkisráðherrafund Norðurlanda að það væri
sameiginleg stefna Norðurlandaríkjanna fimm að
stjórnin í Peking tæki við aðild Kína að Sameinuðu
þjóðunum. Á fundi allsherjarþings SÞ skömmu
síðar gerðust svo þau furðulegu tíðindi að Island
sat hjá þegar hin sameiginlega stefna Norðurlanda
kom til atkvæða, og mun fáum hafa komið sú frétt
jafn mikið á óvart og ríkisstjórn íslands. Síðan
hefur ísland árum saman setið hjá við
atkvæðagreiðslur um sína eigin stefnu, þar til fyr-
ir nokkrum dögum að íslendingar greiddu loks
atkvæði gegn stefnu sinni. Þá mun ríkisstjóm ís-
lands hafa orðið undrandi fyrir alvöru, því einmitt
sama daginn hafði flokkur utanríkisráðherrans
samþykkt ályktun þess efnis „að stefna beri að
þátttöku Kínverska alþýðulýðveldisins í Samein-
uðu þjóðunum“.
gíðan hafa stjórnarblöðin reynt að skýra hina
fráleitu afstöðu íslenzku sendinefndarinnar;
Morgunblaðið telur að Kínverjar verði að ganga
undir sérstakt siðgæðispróf til þess að vera tækir
í félagsskap með jafn andlega háþroskuðu friðar-
ríki og Bandaríkjunum; Alþýðublaðið býr hins
vegar til nýtt ríki úr kínversku eyjunni Taivan.
Þessar vífilengjur fá þó ekki haggað þeirri stað-
reynd ,sem nú blasir við öllum, að stefna íslands
í þessu máli er ekki ákveðin í litla hvíta húsinu
við Lækjartorg, heldur í samlitu húsi í annarri
heimsálfu. — m.
Veiðimálastjóri hefur sent
Þjóðviljanum til birtingar álit
samstarfsnefndar Alþjóðahaf-
rannsóknaráðsins (ICES) og
Alþjóðafiskveiðinefndarinnar
fyrir Norðvestur-Atlanzhaf
(ICNAF). Álit þetta er svo-
hljóðandi:
Á síðustu fim árum hefur
aukið magn af Atlanzhafslaxi
veiðst við strendur Grænlands.
í aflanum hefur fundizt lax
merktur í Bandaríkjunum,
Kanada, írlandi, Bretlandi og
Svíþjóð. Til að komast að raun
um, hvaða áhrif þessar nýju
veiðar hefðu á laxveiði og
laxastofna annarra landa, settu
ICES og ICNAF á fót sam-
starfsnefnd vísindamanna frá
þátttökulöndum nefndra stofn-
ana. Þessi nefnd hélt fyrsta
fund sinn í Madrid 25.—26.
maí s. 1. í sambandi við árs-
fund Aiþjóðafiskveiðinefndar-
innar fyrir NorðvesturAtlanz-
haf.
Mesta aflaárið, 1964, veidd-
ust yfir 1400 lestir af laxi við
Grænland, eða um 14% af
heildarafla _ „stóru“ laxveiði-
landanna. Árið eftir, 1965, féll
aflinn niður í 740 lestir, að-
allega vegna verðbreytinga,
sem drógu úr veiðisókninni.
Laxinn, sem veiðist við
Grænland, er um *7 pund á
þyngd að jafnaði, og hefur
svo að segja al’ur verið 1% ár
í sjó. Undir venjulegum kring-
umstæðum mundi lax af þess-
ari stærð gamga í heimaár sín-
ar ári síðar. Lax, sem aðeins er
eitt ár í sjó áður en hann geng-
ur til hrygningar. hefur ekki
B/að-
dreifíng
Blaðburðarböm
óskast í eftirtalin
hverfi.
Langholt
Skipasund
Sólheima
Tjamargötu
Laufásveg
Leifsgötu
Lönguhlíð.
Sími 17-500.
KÓPAVOGUR
Blaðburðarböm
óskast í vestur-
bæinn.
Sími 40-753.
ÞJÓÐVIL.TINN
veiðst við Grænland. Þessar
veiðar hafa því ekki áhrif á
fjölda þeirra smálaxa, sem
snúa aftur til heimkynna sinna
til að hrygna eða eru veiddir
þar.
Áhrif veiðanna á stærri lax-
inn eru ekki aðeins komin und-
ir því magni, sem veiðist við
Grænland, heldur líka vaxtar-
aukningu fisksins frá því hann
er á Grænlandsmiðum þar til
hann gengur í heimaámar,
dánartölu hans á leiðinni þang-
að og hversu mikið veiðist af
honum eftir að hann hefur
gengið í ámar í heimalandi
sín.u.
Auðvelt reyndist fyrir
nefndina að fá upplýsingar um
vaxtarhraða laxins, eða öllu
heldur þyngdaraukningu, sem
nemur 40—50% á heimleiðinni
frá Grænlandi. Hins vegar
voru engar áreiðanlegar upp-
lýsingar um dánartölu ef eðli-
legum orsökum á þessum tíma.
Hlutfallið af veiddum fiski
í heimaánum er mjög breyti-
legt á hinum ýmsu svæðum,
og fer það eftir veiðisókninni
á hverjum stað. Það virðist
sérstaklega hátt sums staðar í
Kanada, þar sem 85—90% af
stóra laxinum er veiddur í sjó
á leiðinni í árnar. Þetta hlut-
fall er yfirleitt lægra í Ev-
rópu, t.d. 80% í sumum norsku^
ánum, og jafnvel enn lægra í
Suður-Englandi.
Það mágn af laxi, sem veið-
ist við Grænland eftir tveggja
ára veru í sjó, er einnig afar
mismunandi eftir löndum,
sennilega vegna , þess að mis-
mikið af laxi leitar til Græn-
lands frá hverju landi fyrir
sig.
Mikið af hinum stóra laxa-
stofni Kanada virðist fara til
Grænlands og leggur líklega
mest til veiðanna þar. Önnur
lönd, sem leggja talsverðan
skerf til þessara veiða, eru ír-
land og Skotland. Lítið sem
ekkert af laxi frá Norður- og
Vestur-Noregi virðist leita á
Grænlandsmið.
Laxveiðarnar við Grænland
hljóta að valda nokkrum sam-
drætti í veiðunum heima fyrir,
nema allur lax snúi aftur frá
Grænlandi upp í heimaárnar.
Hversu mikill þessi samdrátt-
ur verðpr fer eftir hlutfallinu
milli stærðaraukningar og eðli-
legrar dánartölu, og auðvitað
einnig veiðisókninni heima
fyrir. Áhrifin á heildaraflann,
bæði við Grænland og í heima-
ánum koma fram við mismun-
inn milli aflans á Grænlands-
miðurn og veiðirýrnunarinnar
á heimaslóðum. Ef eðlileg dán-
artala og nýtingin í héima-
landinu nema svo miklu, að
meira en 70°/n a'f laxinum við
Grænland mundi veiðast í
heimaánum, þó að veiðarnar
við Grænland kæmu ekki til,
þá hafa Grænlandsveiðarnar
rýrnandi áhrif á heildaraflann.
Ef aftur á móti hefðu veiðst
minna en 70% af þessum fiski,
þá er um aukningu á heildar-
afla að ræða ' vegna veiðanna
við Grænland
Þar eð smáláx er oft mikil-
vægur hluti aflans og Græn-
landsveiðarnar hafa ekki á-
hrif á hann, eru hlutfallsleg á-
hrif veiðanna á aflann í heild
yfirleitt minni en á stóra lax-
inn út af fyrir sig, stundum
svo nemur meiru en helmingi.
Áhrifin á hrygningarstofn-
inn eru einnig hlutfallslega
minni en hjá stóra laxinum,
því að smálaxinn er duglegur
við að hrygna, enda þótt
hrognaframleiðsla hvers ein-
staklings sé minni en hjá
stærri fiskinum. Lítið er enn
vitað um sambandið milli
fjölda • hrygnandi laxa og
fjölda gönguseiða, en yfirleitt
veldur fækkun hrygnandi
fiska ekki að sama skapi færri
gönguseiðum; stundum er jafn-
vel ekki um neinn samdrátt
að ræða.
Þrátt fyrir tiltölulega mik-
inn afla við Grænland síðustu
tvö árin, hafa hingað til ekki
sézt nein merki um verulega
rýrnun í aflanum heima fyrir
af þeim sökum. Hins vegar
eru svo miklar eðlilegar sveifl-
ur í laxveiðunum frá ári til
árs í flestum löndum, að það
getur kostað margra ára rann-
sóknrr að finna hugsanlega
aflarýrnun vegna veiðanna við
Grænland, nema þessar veiðar
aukist þá stórlega frá því sem
nú er. Það verður eitt af verk-
efnum samstarfsnefndarinnar
að fylgjast með laxaaflanum
heima fýrir, einmitt, í þessu
skynL
Samstarfsnefndin ræddi
einnig hvaða aðferðir vaéru
hentugastar við að rannsaka
áhrif Grænlandsveiðanna og
gerðar voru ráðstafanir til að
samræma aðgerðir vísinda-
manna í hinum ýmsu löndum.
Á vertiðinni 1966 munu sér-
fræðingar frá Danmörku, Eng-
landi, Skotlandi og að öllúm
líkindum Kanada, koma á mið-
in við Grænland og fram-
kvæma ýmsar rannsóknir Þeir
ætla að merkja eins mikið af
laxi og imnt er tjl að reyna
að fylgjast með heimgöngu
hans, taka sýnishorn úr aflan-
um til stærðar- og aldursat-
hugana og rannsaka blóðf lokka
og sníkjudýr í fiskinum til að
ákvarða, ef mögulegt er, frá
hvaða svæði hver einstakur
lax er kominn. Þetta starf
verður ekki eingöngu unnið í
landi, heldur einnig um borð
í rannsóknaskipum, sem
danska og enska stjórnin
senda til Grænlands. Auk þess
munu allar viðkomandi þjóðir
auka merkingar á unglaxí á
göngu til sjávar, til þess að
fá nánari upplýsingar um, hve
mikill hluti af fiskinum leitar
til Grænlands.
LHVOLEUMGÖLFDÚKAR
með filt- og korkundirlagi. Margir litir.
GRENSÁSVEG 22-24 (HORNI MIKLUBRAUTAR) SlMAR 30280 & 32262
í Búrfellsvirkjun
Óskum eftir að ráða:
Trésmiði
Upplýsingar hjá Trésmiðafélagirm og starfsmanna-
stjóranum.
FOSSKRAFT,
Suðurlandsbraut 32 — Sími 38830.
Plaslmo
ÞAKRENNUR OG NIÐURFALLSPÍPUR
=
RYÐGAR IKKI
ÞOLIR SELTU OG SÓT,
ÞARF ALDREI AÐ MÁLA

MarsTrading Company hf
IAUGAVEG 103 — SlMI 17373
Búrfellsvirk/un
Óskum eftir að ráða eftirtalda starfsmenn:
★ Verkstœðismenn vana viðgerðum Caterpillar
þungavinnuvéla.
★ Bormenn, vana jarðgangagerð.
★ Þungavinnuvélstjóra, með minnst 2ja ára
reynslu í stjóm:
•
Scraper Caterpillar 631. >
Beltaskóflu Caterpillar 977.
Hjólaskóflu Caterpillar 966 og 988.
Veghefla Caterpillar 12 P.
Jarðýtu Caterpillar D6, D8, D9.
Upplýsmgar hjá starfsmannastjóranum.
FOSSKRAFT,
Suðurlandsbraut 32 Sími 38830.