Þjóðviljinn - 21.04.1968, Blaðsíða 3

Suassuidagutr 21. figaffl 1968 — ÞJÖÐVILJINN — SÍÐA 3
kvlkmyndir
mmmm:

■ '0M

/■ .
,

MŒk
%
ÁSTIR LJÖSHÆRÐRAR STÚLKUÍ Hana Brejchova hlustar döpur
á fjölskyldurifrildiö sem hún kemur á staö meö heimsókn sinni.
Ástir Ijóshærðrar
stúlku
Hainarf j arðarbíó sýnir nú
tékknesku myndina Ástir ljós-
hærðrar stúlku afitór Milos
Forman. Eins og minnzt hefur
verið á hér á síðuoni hafa tékk-
neskar kvikmyndir vakið
heámsathygli á síðustu áruim.
Þrátt fyrir 'þessa staðreynd
hefur ísienzkum kvikmynda-
húsaeigendum ekki þótt ástæða
til að sýna þesear myndir hér,
þetta mun aðeins vera í fjórða
skipti sem þær eru teknar til
sýninga.
Ljóshærða stúlkan viinnur í
verksmiðju í bæ þar sem búa
2000 stúlkur en aðeins 200 karl-
menn og þeir flestir giftir. Þetta
er auðvitað vandræðaásitand, og
verksmiðjustjórinn hefur þung-
ar áhyggjur af karlmannsleysi
stúlknanna og þar með afkomu
vefksmiðjuinmar. Því er efnt til
dansledks og boðið þangað heilli
hersvieit og gengið röskiega
fram í þvi að kynna stúlkumar
og karlmenmina en þeir reyn-
ast vera á ýmsum aldri. Og
þetta verður auðvitað hið
skemmtilegasta ball á að horfa.
Atriðið, þegar þrir ráðsiettir
herrar fara að gera hosur sínar
grærnar fyrir ungu stúlkunum er
yfirmáta spaugilegt, hvemig
þeir leggja á ráðin, stirnga gift-
ingahringum í vasana, giefa
stúlkuinum vín, en verða svo að
sætta sig við að fare einiir heim
í háttinn. *
Ljóshærða stúlkam fer með
unga píanóleikaranum upp á
hótelherbergi hans og Forman
lýsir ástarævintýri beirra á
einkar fínlegan og broslegan
hátt, barátbu unga manmsins við
rúllugardínuna er afibragð.
Stúlkan fer á eftir vini sínum
til Prag, en fær þar heldur
kuldalegar móttökuir hjá for-
eldrum hams, sem lofa henmi þó
að gista em stráksa er skipað
í rúm með karli og kerlingu.
Orð og athafnir fjöilsikyldummar
þar sem húin er samamkomin í
einu rúmi eru einstaklega
sfcemimtiilég.
Sterkur svipur heimildaikvik-
myndar er yfir allri myndinni.
og stsfar hamn eimkum frá
þeirri lýsingu sem notuð ar við
myndatökuma svo og af við-
famgsefninu sjálfu. Forman
reynir ekki að setja á svið,
hann vill að svo líti út sem
ekkert handrit hafi verið til að
myndinni, og hanm fær mann
svo sammariega til að trúa því,
að þessir aitbuirðir hafi gerzt af
tilviljum fyrir framan kvik-
myndavélina. Þietta sjónarmið
Formans veldur ef til vill mest.u
um, að stundum finnst manni
myndim fuill hæg, en því verð-
ur ekki á móti mælt að einmitt
svcma hljóta þessi aitvik sem
myndin iý’sir svo skemimtilega
að gerast í raum og veru.
Ég vona að myndin hljóti
góða aðsókm sem húm á sann-
arfega skilið.
MILOS
FORMAN
Miios Forman hóf llstaféril
sinm sem leikari. Hann er út-
skrifaður kviikmyndalhandrita-
höfumdur frá tékkinesika kvik-
myndaháskólanum. Starfaði sem
aðstoðai'leikstjóri f nokkur ár
og var m.a. einn þeirra siem
stóðu að hinni nýstáriegu kvik-
myndagerð 1958 í sambandi við
heimssýnim-guma í Brussel em
þar fékk tékkmesika deildim 1.
(verðlauin. Fyrsta sjáilfstæða
mynd hans, 45 rniím. heimildar-
mynd um keppni meðal áhuiga-
leikara þótti svo athyglisverð,
að hann fékk styiik til að gera
aðra slika sem fjaUaði um jazz-
. hl jómsveit. 1963 gerir hamm
Cemy Petr (Svairti Pétur), sem
nefnd hefur verið Pétur og Pála.
Hér fjallar Forimam um sam-
band foreldra og banna, um
gamlla og nýja tímainin en mynd
hans um Ijósihærðu st’l'kuna
(1965) er að nokkru leyti um
þetta sama efn.i.
Cerny Petr segir frá lífi 17
ára dnenigs seim hefur lókið
námi og hafið vinmu í sjálf-
söluverzlum þar sem hamn fær
þanm sitarfa að fylgjast með
hvart viðskiptamemmimir steli.
Hanm starir tortrygginm á fólk-
ið í stað þess að láta sem ekk-
ért sé. Þegar hieim kemur spyr
faðirinm Pétur út úr á meðan
móðirimm hlustair á í þögnlli
forvitni.
Foreldrar Formams dóu í
fanigabúðum n^zista þegar hanm
var á bannisaldri. Hanm öfund-
aði jafnaldrana af foreldrum
þeirra ög hanm heimsótti vini
sína beinlínis til þess að skoða
foneldnana og ramnsaka tengsl
þeirra við börmiin.
Þessar tvær fyrstu myndir
Formams hafa gert hamm heims-
frægam og með þeim er hann
orðimm eimm merkasti ungi leik-
stjórinm í dag. Það eru lífssikoð-
anir hans sjáifs ásamt sérstæðri
tækmi sam hafa umnið kvik-
myndum hams miklu meiri vin-
sældir en hann hafði nokkum
tíma búizt við. „Ég bjóst ekki
við að myndirnar yrðu sýndar
erlendis. Ég bjó þær til fyrir
landa rm'ina og ég er dálítið
undrandi að fólk í öðrum lömd-
um skuli skilja þær. Ég hélt
að það væri óllkara okkur en
það er,“ spgði Fonmam í viðtali
við brezkt blað. Honuim hefur
oft verið líkt við ítölsku leik-
stjórama m.a. í því að blanda
saman atvinnuleifcurumri og alls
óleiklærðu fólki í mynduim sím-
um. „Fyrst rnaöur sér f kvik-
mynd að borðið er borð, að
skýin eru ský og jörðim er jörð,
hvers vegna ætti þá lögreglhtr
þjónnimn að vora Ibsen-leikarí
en eltki raunveruilegur lögreglu-
þjónn? Ég vil hafa raunveruileg-
air persónur í kvifcmynd vegna
þess að þetta fólk i daglega lif-
imu kemur mér á óvart og það
er einmitt það sem kvikmjmd-
in á að giera. Em ef ég’hef at-
vimmuleikara sem hefur einmitt
þann persónuleika er hlutverkið
heimtar þá er það auðvitað
miklu mdmmi vinma.“
★
Fj’rir skömmu lauk Formam
við þriðju mynd sína er nefmist
Hori, ma panenko eða „Það
brennur, elskan min,“ Þetta er
fyrsta litmynd hans og um leið
fyrsta mymdin sem gerð er eftir
framleiðslusamnimigi ítalska
framileiðandans Cario Pontis og
tékkneska ríkisins. Sögusviðið
er lítið þorp í Slovakíu. Slökkvi-
liðsfcór þorpsins er að hailda ár-
lega hátíð sína. Þar fer fram
fegurðaírsamkeppni og heiðra
skal áttræðan brunavörð fyr-
ir dygga þjónusitu. Stærsti hlut.i
myndarinnar gerist í damssalm-
um þar sem Forman sýnir
þorpsibúaina í gaimamsömu ljósi.
Þegar hátíðin stendur sem hæst
hringir brumaklufckan, bónda-
bær stendur í björtu báli.
Brunaverðirhiir rjúka til en
bærinn brennur til girunma og
þá er snúið aftur til hátíðar-
innar sem stemdur til morguns.
Eins og í tveim fyrri myncí-
um símuim ftallar Fortmam hér á
leikandi léttam og raumsæjan
hátt um nútíma tékkneskt al-
þýðufólk. Hamn vimnur emm á
ný með áhugafólki t.d. eru all-
ir brunaverðimir brumaverðir
og þeir leika ‘ af lífi og sál.
Myndin er aðeimis 70 mín, lömg
og þótti Carlo Ponti sem hanm
mm

ÁSTIR LJÖSIIÆRÐRAR STCl.KU. Vladimir Pucholt I hlutverki
, unga píanólcikarans.
CIiRN V PETR (Svarti Pétur). Fyrsta langa mynd Formans (1963).
MAÐUR OG KONA. Jean-Louis Trintignant og Anouk Aimée.
hefði verið svikimn því það væri
erfitt að selja svo stutba mymd.
Hanri laigði þvi til að bætt yrði
inn nökkniim viðbótaratriðum
frá rithöfumdasmiðju simmi í
Róm. Em þá saigði Forman: „Ég
hef gert kvifcmymd og hemni er
lokið.“ «g þar við sat. Nú hefur
franskt fyrirtæki teikið við
dreifingunmi af Ponti og veitur
nú á mifclu hvemig því tekst
til hvort um frekari samvimnu
verður að ræða.
Formam heifur femigið fjöldamm
allam af tólboðum viða úr heimi.
Hamn hefur skýrt fr4 hu'gmymd
sinni að kvdfcmymd er á að
fjalla um bandaríska sport-r
veiðimenn sem koma til Tékkó-
slóvakíu til að veiða. Honum
hefur dottið í hug að fá bamda-
riskar kvifcmjmdastjömur til
þess að leika á mótó tékkneska
áhugafólkinu. Em allt eru þeitta
hugmymdir einai- enm.
Þ.S.
Listaverk
í Laugarásbíói
Laugarásbíó sýnir frönsku
verðlaumamymdima Maður og
kona eftir Claude Lelouch. Það
er.í raumimmi tómt mál að fara
að lýsa mjmdimmi, memm verða
að sjá hama sjálfir, þótt hér
verði stuittlega á hama mimmzt
í þeirri von að fólk láti ekki
þennan kviikmjmdagiimstein
fraim hjá sér fara.
Á síðustu áruim hafa ýmsir
merfcir kvikmymdahöfundar gert
allmargar litmymdir þar sem
litiimir gegma miMu stærra
Muibveriki en þeir gerðu áður
þegar þeir voru nær eimgöngu
notaðir til að selja mjmdimar
betur.
" Regnhlífar Cherbourgar, Júlí-
etta og andamir, BIow-up,
Aocident, Allar þessar konur
(Bergman), þetta eru nokkrar
periur þar sem litirmir eru aills-
ráðamdi og hvílik nautn er ekki
að horfa á slíkar mjmdir.
Maður og kona er þó auðugasta
og fallegasta litafantasia sem ég
hef séð. Litaiblærimn bmeytist
stöðugt alla myndima. Næturat-
riðin eru svart-hvit-blá eins og
birtan er raumverulega á þeim
tíma sólarhririgsins, en ekki
skærir ákveðnir litir eims og
lön.gum hefur tíðkazt að nota.
Þá er Monte Cario keppnin
mjmduð svart-Iwit eða eimllit,
eins og frétbaimynd, em aðal-
leikarinn Trintigmant og leik-
stjórimm Leloueh tóku sjálfir
þátt í raunverulegri keppni til
að aJlt væri sem sannast og
þar er samnarlega engin svik
að sjá. Það væri of lamgt mól
að telja upp einstök atriði
myndarinnar, þau emu öll svo
snilldarfega kvikmjmduð að
hvert „skot“ gæti staðdð sem
sjálflstæð ljósmjmid. Ég nefini
endurfundina á ströndinmi,
dansandi hundinm í flæðanmál-
inu, börmin tvö í veitingahús-
inu, allt er þetta ólfkt því sem
maður hefur séð áður, allt
flerskt og fallegt. ÞJS.
Góð barna-
mynd frá
Svíþjóð
Stöðugt berasit fréttir af merk-
um verkum Svía — nú síðast
hefur barnakvikmyndin Hugo
og Josefin Motið mikið lof.
Mjmdin fj allar um sjö ára
prestsdóttur í svei':, sem er
ednmana og hefiur emigam til að
leika sér við, þar til hún kynm-
ist Hugo, óvenjulegum skólafé-
laga, sem er hálft í hvoru í-
mynduð persóna og þrammar
með honum um ævintýnalömd
bemskummar. Mjmdin er fyrsta
mjmid Kjell Grede. kemnara og
rithöfumdar. og um leið talin
landnám á sviði bamakvik-
mynda.
» *
«