Þjóðviljinn - 17.04.1971, Qupperneq 7

\
Liaiugiairidiaigfar 17. apníll 1971 — WÓÐVTLJENTN — SlÐA J
Píslavot+arnir á Akureyri
Framhald aí 5. sáðu.
um var lífsnauðsjm — á milli
ár og viatns. Mér eru vel ljós
skemmdarverk hinna skeyting-
arlausu ábyrgðarmanna þess
mannvirkis og hef lengi undr-
azt langlundargeð bænda,
þeirra sem þama var illa kom-
ið fram við af virkjunarfor-
kólf'unum. Ég er því hvorki
hissa né hneykslaður á því að
það skyldi þrjóta að lokum.
Ég skal fúslega játa að ég þori
ekki, þótt mér stæði til boða
jörð í Laxárdal, að flytjá þang-
að. svo fýsilegt er ekki að
hyggja á framtíðarbúsetu þar,
éins og nú horfir. Og þótt ég
vildi fá þá jörð, sem ég flutti
af á sínurn tíma, er ekki víst
að hún væri auðfengin. Hún er
nefnilega í eigu Jakobs Gísia-
sonar raforkumálastjóra og
ég býst við að hann, sem
einn í „landeigendaauðvaldinu“,
kjósi kannski að búa þar sjálf-
ur, enda verður hún eina jörð-
in i dalnum. sem engu landi
tahar undir vatn.
Ég skal fúslega meðganga, að
ég vil ekki láta kaffæra Lax-
árdalsundirlendi vegna uppi-
stöðulóns stórvirkjunar, og alls
ekki meðan aðrar skynsam-
legar leiðir eru fyrir hendi, svo
sem fullvirkjun gufuafls í
í Námaskarði, virkjun Skjálf-
anda'fljóts og síðan Jökulsár,
svo eitthvað sé nefnt. Og ég vil
ekki léta flytja Suðurá o. Co.
í Kráká, til viðbótar vatns-'
magni Laxár. Þótt Sigurður
Thoroddsen reyni að klóra þar
í bakkann, í Þjóðviljanum ný-
lega ferst honum það fremur
óhönduglega, þegar hann sver
og sárt við leggur að engin
hætta myndi Mývatni eða Mý-
vatnssveit af þeim vatnsflutn-
ingi stafa. Ég tel meira en nóg
að gert af skemmdarverbum
virkjunarmanna við Mývatns-
ósa, þótt þar sé ekki meira að-
hafzt.
Dinamit osr maurasýra
tTm „dinamit“ ættu ráða-
menn á Akureyri sem minnst
að tala. slík skömm sem þeim
má vera í því ábyrgðarleysi
'að hafa geymt það í holum og
gjótum víðsvegar við Mývatns-
ósa-mannvirki sín. Hið leiðin-
lega ,,maurasýrumál“ hafla land-
eigendur krafizt að yrði upp-
lýst ef nofckur kostur yrði, því
að hingað til heflur ekki verið
talið. að þeir ættu í neinu
„stri’ði" við verktakiann, þótt
bæjarstjórinn og Laxárvirkj-
unarforkólíarnir drótti að
þeim verknaðinum. Hitt hefur
ekki, heyrzt, að virkjunarmenn
hafi látið frá sér fara opinber-
lega kröfu um að það mál
verði upplýst. Dálítið Skrítið,
finnst mörgum.
Blekkingar
boaíaryý.íórqns Off Co.
Greinarhöfúndur telur sig
„hafla efni á‘‘ að tala um sauð-
argæru • í sambandi við okkur
náttúruverndarmenn En sjálf-
ur reynir hann vísvitandi að
korna fólki til að trúa, sem
í fjarlægðinni býr, að „Gljúf-
urversvirkjunar“-áformin séu
endanlega úr sögunni. Okkur
nærsveitarmönnum, sem fulia
dómgreind og sjón höfum, þýð-
ir ekkert að bjóða upp á siík-
ar biekkingar. Vinnubrögðin
við byrjunarframkvæmdirnar
tala sinu máii. Ólíkt hreinskiln-
ari var þó Knútur Otterstedt í
sjónvarpinu í haust, þegar hann
viðurkenndi að byrjunarfram-
kvæmdir væru hannaðar þann-
ig, að hægt væri síðar meir
að hækka stífluna „ef viðhorf-
in breyttust", þegar fram liðu
stundir.
Það blindia fjárgróðavald,
sem iUu heildi ræður iögum og
ioflum á okkar landi og sem
háttvirtur bæjarstjóri því mið-
ur virðist þjóna, er nú einu
sinni þannig innrætt, að þeg-
ar það sver sem ákafiast að
þetta eða hitt óhæfluverkið
skuii aldrei framkvæma, má
ganga að því vísu, að búið sé
a@ fastákveða að framkvæmia
það. Sjiaidnast spyr það þann
minni máttar um vilja bans,
þegar það ásælist eitthvað,
sem hans er, heldur bara hrifs^-
ar það, gjarna með þeirri full-
yrðingu, þegar bezt lætur, að
það sé gert í almennings þágu.
Laxdælir voru t.d. ekkert
spurðir álits, en þeim bará
tilkynnt, að býlum þeirra yrði
sökkt og þeim því rá’ðlagt að
leggja ekki í stórframkvæmd-
ir á jörðum sínum — allt í
þágu almenningsheiila.
Vatnaflutningar hafa
áður verið ráðgrerðir
Það hiafla áður verið höfð
ýmis furðuleg áform uppi við-
víkjandi Mývatnssveit og Laxá
og þau ekki öil fögur. Ég man
t.d. vel að einu sinni var það
fjöldi býla í Mývatnssveit, sem
ekki átti að víla fyrir sér að
sökfcva undir vatn. Þá var
bugsað breytt afrennsii árinn-
ar þannig, að lofca hinu nátt-
úrlega með stíflumannvirki
geysimiklu, grafa hana síðan
út í Sandvatn og þaðan niður
í Hólkotsgil gegnt býli því, þar
sem ég átti heima og virkja
við þá gífurlegu flailhæð sem
þannig fengist. Fyrir þessu var
mælt, svo langt komst það
hugarfóstur virkjunarspekúl-
antanna. Að af þessu varð ekki
mun hafa stafað af því að
„mannvirkið" taidist í þá daga
of kostna’ðarsamt. Hvernig einn
alfegursti fcafii Laxár, frá ós-
um og út að Brettinigsstöðum,
hefði litið út þá, þarf ekki ríkt
ímyndunarafl til að sjá. Nei,
náttúrufegurð eða eignarréttur
flátækra bænda eru huigtök,
sem virkjunarspekúliantamir
láta sig engu skipta. fyrr og
nú. Og það mun ekki hafla
hvarflað a@ Laxárvirkjunar-
stjóminni, að hætta við áflorm
sín fyrr en nú um áramótin
kannski. En þá er það kannski
verktakinn, sem bítur í rassi-
inn á henni. Fari svo að lok-
um, að framkvaamdir verði
stöðvaðar verðúr það einigöngu
vegna þess að greyin hræðast
meir þann þunga áfleilisdóm
þjóðarinniar, sem á þeim dyn-
ur. heldur en nartið í alikálf-
inum hans Manga, Það óttast
bæjarstjóri mjög. og þessvegna
varð hann reiður.
(Framhaid á morgun).
Húlldór Stefánsson
fyrrverandi alþingismaður
Hiaildór Stefánsson fyrrum
aíþingismaður og forstjóri
Brunabótafélags fslands lézt
fyrir féum döiguim, 93 ára að
aldri. Útför hans var gerð í
fyrradaig.
Hins látna fyrrverandi þing-
manns var minnzt með þess-
um oiUum á fundi sameinaðis
þings í síðustu viku: -
Hialldór Stefánsson var fædd-
ur að Desjarmýri í Norður-
Múlaisýsiu 26. maí 1877. For-
eldrar bans voru Stefán prest-
ur þar Pétursson prests á Val-
þjófsstað Jónsisonar og kona
hans, Ragnhildur Metúsalems-
dóttir bónda i Möðrudial Jóns-
sonar. Hann stundaði nám í
Möðruvailaskóla 1895-1897.
Næstu ár var hann verkstjóri
og heimiliskennari á Egilsstöð-
um á Vöilum og Skriðukiaustri
í Fljóísdal, Hann var forstöðu-
maður Söludeildar Pöntunarfé-
liaigs Fljótsdaishéraðs á Seyðis-
firði 1903-1908. Bóndi í Ham-
borg í Fljótsdal var hann 1909
til 1921 og á Torfastöðum í
Vopn-afirði 1921-1928. Á árinu
-S>
Thorkild
— Skelltu þér
í mengunina, '
hún er enn
bærileg!
Símanúmerum í
Kópavogi fjölgar
Þjóðviijanum barst í gær eft-
irfarandi flréttatilkynning frá
Bæjarsímanum:
Laugardaginn 17. apríl verður
tekin í notikun 600 númera
i stækkun sjálflvirku stöðvarinnar í
i Kópavogi, niúmerasieríain 43000 til
143599. Þá verður heegt að sinna
löllum síimaibeiðnum í kaupstaðn-
: um. en vegna númeraskorts und-
anfarið hefur ekki verið unnt að
sinna símabeiön.um og eru elztu
pantanir frá því í febrúar 1970.
i Götu- og númeraskrá fyrir
Reykjavíkursvæðið er væntanleg
um mána'ðaimótin apníl-maa n.k.
VEITINGAHÚSID
ÓÐAL
VIÐ AUSTURVÖLL
Ljúffengir rétiir
og t>rúgumj<iður.
Framrciil frá
kl. 11.30 15.00
og kl. 18 23 30.
Boröpanlanir hjá
yfirfram roiöslumanni
Sfmi 11322
W^ám
rrmnrí
Lenín-kvikmynd í
MlR-selnum
Á morgun, sunnudag, ki. 5,
verður sýnd kvikmyndin „Lenin
— ævisöguibrot“ í Mír-salnuim,
Þingholtsstræti 27. Myndin
stiMiar á stóru um ævi Leníns
og byggir bæði á beimiidum og
köflum úr leiknum myndum.
Tillögur Sigurjóns
Framhald af 1. síðu.
víðast í bo-rginni tffl. þeiss að börn
í sernri flestum skólahverijum
gsetu áitt þess kost að njóta
hennar.
Sigurjón sýndi fram á það
með tölum um þátttölku í sfcairf-
semiinni hingað til að þátttaka
hefði verið mjög góð og benti
til mikiis áhuiga á starfseminni.
Leggja þynflti áherzlu á, að aiiir
foreldrar í Reykjavík vissu um
þessa sfartflsami, en þeir væru
raunar flurðu fláir sem vissu um
þá starfsemi sem verið heflði.
Kristján J. Gunnarsson falaði
geg-n tillögu Sigurjóns. Þaðmætti
ekki þvinga bömin allt Of mik-
ið og skipuleggja alia skapaða
hluti fyrir þau. Með þvi móti
yrðu þau afldirei fullorðin og
fen-gju ekki tækifæri til þessað
láta sér leiðast! Sigurjón svar-
aði Kristjáni og kvaðst einmitt
leggja ríka áherzlu á að starf-
semin ætti að vera frjáfls og ó-
Iwinguð en ekki þvimgandi fyrir
bömin. — Flei-ri tófcu tifl máls
við umræðuna en að lofcum var
tillögu Sigurjóns vísað fró með
8 atkwæðum gegn sex. — sv.
Stafsetningar-
orðabók Árna og
Gunnars í 3. útg.
Út er komin hjá Ríkisútgáflu
námsbóka þriðja útgáfa af Staf-
setningarorðabók eftir Árna
Þórðarson og Gunnar Guð-
mundsson, aukin og endurskoð-
uð. Bókin sem er 208 bls„ er
ein-kum ætluð bam-askóium,
gagnfræðaskólum og öðrum
framhaidsskólum. í henni eru
allmörg beygin-gardæmi, þa@ eru
orð, sem notuð eru sem dærni
um fjölmörg önnur orð, er
beygjast á líkan h-átt. í bókinni
er oft vísað til beygingardæm-
arma. Höfundar skýra sérstak-
le®a í form-ália, hvemig nota
skuli beyginga-rdæmin.
Flestar aiigengar sagnir í mið-
mynd eru i bókinni og beyigðar
þannig, að fram koma beyging-
anmyndir, sem ritaðar eru með
Z, og aðrar vandritaðar ending-
ar.
í bókinni eru milli 600 og 700
mannanöfn og sýndiar af þeim
ósamMjóða flailmyndir. Einnig
eru þar yfir 900 vandrituð bæja-
og staðanöfn. ARs muniu vera í
orðaibók þessari um 12.000 orð
auk beyginga þeirna.
Prentun anmaðist Litbrá h.f.
Nimeiry stadd-
ur í Moskvu
MOSKVU 16/4 — Jaiafar E1
Nimeiry forseti. Súdans dveisit nú
I Moskvu og hefuir átt viðræð-
ur vi@ Nikolai Podigomy forseta
Sovétríkjanna. Einfkum hafla þeer
sinúizt um samiband Sovétríkj-
anna og Súdans, en ekkert hef-
ur verið látið uppd um árangur
þeirra.
Fylkingin
Neisti er kominn út. Féflagar
komað og takið bflaðið til söiu í
skóflum og vinnustöðum. Mætið i
dag til aðstoðair við útsendingu
blaðsins.
Framhald af 1. síðu
ferð á þrælnm og um þetta sagði
höfundurinn á blaðamanmafund-
inum:
— Þegar rannsiakað er hvern-
ig það getur viðgemgizt að menn
fari j-afn illa með aðra menn og
þama var gert, kemur fram, að
slíkt er ekki hægt nema af því
að hræsni er viðhöfð. Með öðr-
um orðum, að menn segjast vera
að gera annað en það sem þeir
eru að gera. Sá maður sem
frelsiaði þrælama barðist gegn
hræsninni.
Skáldsögur eða
sagnfræðirit?
Hansen var spurður að því
hvort hann liti á Þrælabækur
! s-ínar sem skáldsöigur eða sagn-
j fræðileg rit.
— Þessari spumingu hef ég
aldrei getað svarað, en það er
ljóst að í dag ver'ður hver rit-
■•ii'fundiur að ákveða eigin efn-
ismeðfertS áður en h-ann byrjar
verk sdtt. Bækur mínar eru
heimildarrit, en þar með er ekki
sagt að allir sem skrifa heim-
ildarrit séu á samia báti.
H-ansen taldi að verðiLauma-
veitin-g NorðurSiandaráðs hefði
haft áhrif á söiu bókanna. en
bætti því við, að fyrsta bókin
befði selzt í 35 þúsund eintök-
um í Dammörku, áður en verð-
launin vom veitt. Nú hafla bæk-
urmar verið þýddiar á 10-12
tungumál. Thorkild Hansen
kvaÖst vinma að upplýsingaöifl-
un fyrir nýtt ritverk sem yrði
mjög óliíkt því er bann hefði
skriflað hingað til. Ekki vildi
hann tiligreina hvaða eflni hann
tæfci þaor tii meðferðar.
Rithöflundurinn þýr í Nomæna
húsinu meðan hann divelst á ts-
liamdi, en héðan hieidiur hann á
mámudaig. f dag var ætlunin að
harjn faeri í flerðataig. Sagðist
bamn ailtaf bafla baft Xöngun til
að srjá HMðrenda síðan bann tas
um Gunnar. — RH
1928 var hann skipaður for-
stjóri Tryggingastofnunar rík-
isins, og gegndi þvi starfi til
1936 en var síðan árin 1936
til 1945 forstjóri Brunaþótafé-
lags íslands.
Haildór Stefánsson gegndi
ýmsum störfum í þágu sveit-
ar sinnar og héraðs. meðan
bann var búsettur á Austur-
Landi. Alþingismaður var hann
1924-1933, sat á 12 þingum
alls. Hann var formaður milli-
þinganefndar í skattamiálum
1928-1932, átti sæti í landis-
bankanefnd 1928-1935 og var
formaður hennar 1934-1985, og
hann var formaður í stjórn
Tryggingarsjóðs sparisjóða
1944-1961.
Halldór Stefánsson náði há-
um aidri og hélt gó’ðri heilsu
og starfskröftum fram á eili-
ár. H-ann aflaði sér góðrar
menntunar bótt námstími í
skóla væri skammur gerðist
ungur ráðsmaður á stórbúi,
flékkst vifi verzlunarsitörf nofck-
úr ár, var bóndi um sfceið og
loks forstöðumaður opinbernar
stofnunar, og fóru bonrjm öll
þessi störf vel úr hendi. Hann
átti sæti á Alþingi einn áratuig
ævi sinnar, var enginn mál-
skrafsroaður. en glöggsýnn og
rökfastur. H-ann hætti að
mestu afskiptum af stjémmál-
um á góðum aidri, gegndi for-
stjóraembætti, þar til aidur
tók að færast jrfir hann, en fór
jifnframt a@ sinna austfirzk-
um fræðum. Rannsakaði bann
margt og ritaði um sögu og
ættir Austurland-s auk nofck-
urra ritstarfa á öðrum sviðum.
Honum entust lengi starfs-
kraftar til að sinma þessum
hugðarefnum sínum, og miun
þeirra verfca bams lengi sjá
stað.
Berlínarfundurinn
Framhald af 1. síðu.
isráðuneytið liti birtingu Zjæie
Warszawy á sovézku tlllögunum
mjög alvariegum augum. Btaðið
hefði valið það úr tiilögunum,
sem jókvæðast væri fyrir Sov-
étmenn, og þar að auki væri
birting tillagnanna brot á samn-
ingum um að ekkert yrði látið
uppi uim efni viðrasðnanna.
-----------------------j
íþróttir
Frambald af 2. síðu.
fullnustu og segir Hermann
ekki hl-utgengian í Ólympíu-
fceppni.
Að öðru leyti munu flestir
sammáia um, að þama séu
samanfcomnir í einu ofckar 20
beztu leifcmenn, þótt eflaust
heyrist einhverjar raddir um
að svo sé ekki, það verða
aldmei allir sammála um val á
landsiiði. í vetur heflur lands-
liðið leikið 13 æfingaleiki,
unnið 9, gert 3 jafnitefli og tap-
að einum leik fyrir Val. Á
morgun mun landsliðið gera
3ju tilraunina í vetur til að
komast til Vestmannaeyja og
leifca þar asfingaleifc gegn IBV.
Á leifcurinn á morgun, ef lið-
ið kemst til Eyja, að hefjast kl.
15. — S.dór.
INNILEGT ÞAKKLÆTI
til dllra þevrra er glöddu mig með skeytum, heim-
sóknum og gjöfum á 75 ára afmæli mínu 18. marz
síðast liðinn.
Gísli Bjömsson,
fynrv. rafvedtustjóri
Höfn, Homafirði.
VB CR'V
KIWW