Þjóðviljinn - 11.03.1981, Side 4

4 SIÐA — ÞJÖÐVILJINN Miðvikudagur IX. mars 1981
MOÐVIUINN
Málgagn sósíalisma, verkalýds-
hreyfingar og þjóðfrelsis
Útgefandi: Otgáfufélag Þjóðviljans.
Framkvæmdastjóri: E:öur Bergmann.
Kitstjórar: Arni Bergmann, Einar Karl Haraldsson, Kjartan
Ölafsson.
Auglýsingastjóri: Þorgeir Ólafsson.
Umsjónarmaður sunnudagsblaðs: Guöjón Friðriksson.
Afgreiðslustjóri: Valþór Hlööversson
Blaöamenn: Alfheiður Ingadóttir, Ingibjörg Haraldsdóttir,
Kristin Ástgeirsdóttir, Magnús H. Gislason, Sigurdór Sigurdórs-
son.
iþróttafréttamaður: lngólfur Hannesson.
Þingfréttaritari: Þorsteinn Magnússon.
útlit og hönnun: Guöjón Sveinbjörnsson, Sævar Guðbjörnsson.
Ljósmyndir: Einar Karlsson, Gunnar Eliasson.
llandrita- og prófarkalestur: Andrea Jónsdóttir, Elias Mar.
Auglýsingar: Svanhildur Bjarnadóttir.
Skrifstofa: Guðrún Gúðvarðardóttir, Jóhannes Harðar^on.
Afgreiðsla: Kristin Pétursdóttir, Bára Sigurðardóttir.
Simavarsla: Ólöf Halldórsdóttir, Sigriður Kristjánsdóttir.
Bílstjóri: Sigrún Bárðardóttir.
Pökkun: Anney B. Sveinsdóttir, Halla Pálsdóttir, Karen Jóns-
dóttir.
Útkeyrsla, afgreiðsla og auglýsingar: Slðumúla 6,
Reykjavik, sími 8 13 33.
Prcntun: Blaðaprent hf..
Hafréttarmál í uppnámi
• Stórfyrirtækjavaldiðer aööllum jafnaði feimnismál
í bandarískum stjórnmálum. Þó hafa ýmsir bandarískir
stjórnmálamenn, aðallega úr röðum demókrata og
frjálslyndra af ýmsum toga, reynt að taka upp baráttu
gegn ofurvaldi auðhringanna á ýmsum sviðum. Slíkt er
bó dæmt til þess að mistakast veana bess að mikill hluti
þingmanna og öldungadeildarmanna í Bandaríkjunum
er með einhverjum hætti á framfæri fyrirtækja og auð-
hringa.
• Enginn þurfti að efast um það að með Ronald
Reagan i Hvíta húsinu fengju bandarískir auðhringa-
hagsmunir opinskárri málsvara en áður. Því sem þeir
áður réðu bak við tjöldin stjórna þeir nú opinskátt gegn-
um republikana í æðstu stöðum, sem leggja enga dul á
hverra hagsmuna þeir eru að gæta.
• Vegna þrýstings frá bandarískum samsteypum eru
nú horf ur á því að ekkert verði úr undirritun Hafréttar-
sáttmála Sameinuðu þjóðanna, sem að var stefnt í Cara-
cas í Venezuela með haustinu. Tíðindi af stefnu-
breytingu Bandaríkjastjórnar berast í þann mund sem
tíundi fundur Hafréttarráðstefnu Sameinuðu þjóðanna
er að hef jast í New York. Áætlað var að gengið yrði frá
endanlegum samningsdrögum á þeim sex vikna fundi
sem nú er að hef jast.
• l megindráttum hafa drögin að hafréttarsáttmála
verið til reiðu um skeið. Síðasta þrætueplið var vinnsla
málma á hafsbotni, en Carter-stjórnin hafði fallist á það
orðaiag sem samkomulag varð um á fundinum sl. sum-
ar._Þá lýsti Elliot Richardsson, formaður bandarísku
sendinefndarinnar á Carter-tímanum, yfir því, að haf-
réttarsáttmáli yrði reiðubúinn til undirritunar að loknum
tíunda fundi Hafréttarráðstefnunnar.
• Alexander Haig utanríkisráðherra hefur ekki út-
nef nt nýjan formann f yrir bandarísku sendinef ndina, en
fyrirskipað henni að sjá svo um að ekki verði gengið að
samkomulagi á yfirstandandi fundi. New York Times
hefur það eftir embættismönnum í bandaríska utan-
ríkisráðuneytinu að bandarísk námufyrirtæki séu þeirr-
ar skoðunar að núverandi samningsdrög skerði mögu-
leika þeirra til þess að nýta sér auðlindir á hafsbotni, t.d.
málmtegundir sem þar finnast í miklu magni. I sama
streng var tekiðá kjörþingi republikana í Detroit í sum-
ar.
• Stríðið stendur um málmvölurnar sem liggja djúpt á
hafsbotni, aðallega í Kyrrahafinu, langt utan 200 mílna
efnahagslögsögu, og innihalda verðmæta málma svo
sem magnesium, kobolt, nikkel og kopar. Stórar málm-
vinnslusamsteypur alþjóðlegra auðhringa vil ja ná í þessi
auðæfi hvaðsem það kostar og hafa taf ið framgang haf-
réttarsáttmálans í mörg ár. Þau ein hafa tæknilega
möguleika til þess að hagnýta þessa auðlind, en alls-
herjarþing Sameinuðu þjóðanna hefur lýst hana sam-
eign mannkyns.
• Andstæðurnar milli ,,suðurs" og norðurs" hafa
endurspeglast í deilunum um hafsbotninn. í þeim drög-
um sem fyrir liggja var m.a. reynt að ná fram mála-
miðlun þar sem gert er ráð fyrir að gróða af málm-
vinnslu sé skipt milli vinnsluaðila og allra landa heims,
og að þróunarlönd fái úthlutað vinnslusvæðum til jafns
við iðnríki. Þróunarríkin gátu f yrir sitt leyti sætt sig við
niðurstöðuna, en þær sex samsteypur sem hyggja á stór-
fellda málmvinnslu af hafsbotni, og aðallega saman-
standa af bandarískum, breskum, frönskum,
japönskum, vestur-þýskum, kanadískum og hollenskum
auðhringum, vilja fá tryggingu fyrir því að þær geti
óhindrað þróað vinnsluaðferðir og hagnýtingarleiðir
næstu 30 árin hvar sem er.
• Það hefur heldur betur slegið í bakseglin á Haf-
réttarráðstefnunni í sama mund og menn ætluðu al-
menntaðsenn yrði öllum f lóknum deilumálum siglt inn í
friðarhöfn alþjóðlegs hafréttarsáttmála. Þess í stað er
nú líklegt að Bretar og Frakkar fylgi fordæmi Banda-
ríkjamanna og Vestur-Þjóðverja og setji einhliða lög um
nýtingu hafsbotnsins. Þar með yrði Hafréttarsáttmáli
Sameinuðu þjóðanna úr sögunni áður en hann hefði verið
undirritaður, og framundan stjórnlaus sjóhernaður um
auðlindir á hafsbotni. Efnahags- og fiskveiðilögsaga út
að 200 mílum er þegar viðurkenndur alþjóðaréttur, en í
þeim drögum að Hafréttarsáttmála sem fyrir liggja eru
mikilvæg ákvæði sem snerta hagsmuni islands og varða
mörk landgrunnsins, og að því hefur verið stefnt að setja
gleggri ákvæði um rétt strandrikja til þess að tryggja
vernd fiskistofna utan fiskveiðilögsögu. Sé það í alvöru
ætlun Bandaríkjastjórnaraðtaka alfarið upp auðhringa-
sjónarmið i hafréttarmálum eru þessi hagsmunamál í
hættu. —ekh
L
\SjáIfstœðií>flokksins
Sambandsráösfundur SUS
7. marz 1981
sus
<0 ?0 Slaða Siailttanéis
Reytia.* P*iu, P
Vasiu'land
VmthrOií HalkJó,
No/Ouilanð .asira
Ctkii Palisor
niaugm Magr
atinpan og kosmngarétlu, CramsOgumanr
rn.iOarson Jón Ormur Halldíxsson i
og Vilh|álmur Þ Vilh|álmsson umraöu.
SiáilsissOislioki
rölkior ungs siáilstaOrsfóllM
isogumann ólalur Hatgi
Umraður og algrarósla

16 40 SambandsráOslun
17 00- 19 00 K.eöiuhól
19 00 Lagi al slaO lil
Ráöstefna um ástand og
horfur í atvinnumálum
VaráalýOwáO SiállslwOrtllokksms ákvaOrO aö hakJa ráOslalnu
um atvmnumál i ValhOH laugardaginn 7 mar, 1981
Verkalýösréó Sjélfstæöisllokksins
klíppt
Fáir mættir
Félagsstarf Sjálfstæöisflokks-
ins stendur meö misjöfnum
blóma. Heldur á flokksforysta
Geirs og Morgunblaðsins erfitt
uppdráttar innan þess og eru
andstæðingar Geirs-armsins
iðnir við að koma þvi á framfæri
að fundaaðsókn, þar sem Geirs-
mönnum er teflt fram, sé heldur
dræm.
Mörg dæmi mætti um þetta
nefna. Þannig var haldin ráð-
stefna um ástand og horfur i at-
vinnumálum á vegum Verka-
lýðsmálaráðs Sjálfstæðisflokks-
ins i Valhöll sl. laugardag. Þar
voru mættir 9 auglýstir frum-
mælendur og átta fundarmenn,
og var þó bæði boðið upp á
Styrmi og Geir.
A meðan voru Albert og
Magnús L. Sveinsson að messa
yfir fullu húsi á Hótel Sögu á
vegum Verslunarmannafélags
Reykjavikur um málefni aldr-
aðra. Það vekur heldur ekki
litla óánægju meðal ýmissa
Sjálfstæðismanna að opinberir
fundir á vegum VR og auglýs-
ingar á vegum Viðskipti og
verslun virðist vera undirbún-
ingur undir prófkjör hjá ihald-
inu: MagnúsL. vinnurfyrir þig.
18 á móti
forystunni
Einu fundirnir sem sóttir eru
að marki hjá ihaldinu eru þeir
þar sem auglýst er að ræða eigi
innanflokksmálin og deilurnar
um flokksforystuna. Svo var um
Sambandsráðsfund ungra Sjálf-
stæðismanna sem haldinn var i
Hveragerði á laugardaginn. Þar
bar það helst til tiðinda að sögn
að 18 ræðumenn stigu i stólinn
og lýstu yfir nauðsyn þess að
skipta um forystu i Sjálfstæöis-
flokknum.
Klofningur
skömminni
skárri
Um það standa miklar deilur i
Sjálfstæðisflokknum, hvort
stefna eigi að sættum eöa
endanlegum klofningi. Meðal
þeirra sem telja aö mála-
mvndasættir séu verri en
hreinsandi klofningur er Hall-
dór Blöndal. í viðtali við Helgar-
Visir segir Halldór:
,,En, gamaniaust, ég býst
ekki við þvi að það Káfi verið
gaman að vera blaðamaður á
Vísi meðan Dagblaðið var að
kljúfa sig frá. Svo — þegar allt
er um garö gengið — þá breytist
andrúmsloftiö og menn fara að
kunna vel viö sig.”
Eftir þessa samlikingu spyr
blaðamaður hvort Halldór sé
með þessu aö spá endanieg-
um klofningi I Sjálfstæöis-
flokknum.
,,Já, ég á erfitt með að skilja
sum ummæli ráðherranna
þannig að þeir séu enn sömu
góðu Sjálfstæðismennirnir.
Sjáðu til, þeir eiga erfitt meö að
sætta sig við hversu litið fylgi
þeir hafa í flokksráöinu og þeir
vita um leið að þeir hafa gert
hluti sem þeir hefðu ekki fyrir-
gefið okkum hinum.”...
Cr»m»ögu»,lndi
1 Áhfll varObólgu 4 l|á,magnwlr*ymi i atvmnullllnu GuOmunOur H
Garówwon v«>»l.lpt.t,»oingur
? SiálfatwOtsHofclrurinn og istonsio, »tvinnuv«glr Styrrmr Gunnars-
»on rilstgxi
3 Aatand og horfur i (Ivlnnumólum lOnaówmanna og v«rtc»miOtu-
lólk» Bto'hl Jakobsson lormaOur 10/u Gunna, S B)Orn»»on
tormaOur Malsiaraaamb bygglngarmanna Halgi Sl Karlaaon
lormaOur MúraratMags ftoykfavfcur Víglundur Porstamason
framkvssmdasttón
4 AtvtnnumóJ draMbýtlsins SlgurOur ösfcarsaon lormaOur vwkaMos
riO» S|iltstaOisllokksin»
Kl 13:30
Panal-umrwOur
úrnr»»öust)ón Haiidór Biönda/ alfxn
Pétttakandur Framsögumann
Akl »*4ltsttoOI»lólk valkomlO é maOan húsnim layttr
að niðast á samherjum sinum
en að hætta á að aðrir settust i
þá. Nú, hvort þeir hafa
manndóm i sér tii að koma
aftur, það get ég ekki dæmt um.
Það mætti segja mér að það
yrðu erfiö spor.”
„Ég á erfitt með að sjá að ráð-
herrarnir séu ennþá sömu góðu
Sjálfstæðismennirnir”.
Loksins,
loksins, still
Heldur er hrifningin yfir kjöri
Ronalds Reagans farin að dofna
hér á íslandi. Veldur þar mestu
að Bandaríkjaforseti sýnist ætla
að gana út i hættuspil I efna-
hags- og hermálum, brytja
niður félagslegtréttlæti hafi það
einhversstaðar fyrirfundist i
Bandarikjunum og leika sér að
kjarnorkutólum meira en góðu
hófi gegnir. íslendingar, sem
jafnan eru sjálfum sér næstir,
taka þó fyrst að hafa alvarlegar
efasemdir um kúrekann i Hvita
húsinu, þegar hann hefst handa
við að eyðileggja þann árangur
sem náðst hefur á Hafréttarráð-
stefnu Sameinuðu þjóðanna.
Þó er hægt að gleðjast yfir
þeim valdaskiptum sem orðið
hafa i Bandarikjunum á einu
tilteknu sviði eins og Heimilis-
Timinn bendir réttilega á. Mikiö
huggunarefni er það sannarlega
að til valda i bandarisku
samkvæmislifi skuli nú hefjast
Atturnar hennar Nancy
Reagans.
„Mér fellur ekki jafnréttislög-
gjöfin”, segir Martha Lyles
hreinskilnislega. „Ég er kona,
og ég hef náð eins langt og mig
langar til þess að ná.”
Og enn fræðir Heimilis-
Timinn okkur:
„Eiginmennirnir hafa fengið
að helga sig stjórnmálunum án
ihiutunar kvenna sinna, en
Nancy og Atturnar hafa þess i
stað lagt alla áherslu á glæsi-
leika og góðan smekk i klæða-
burði, gestamóttöku og veislu-
höldum.”
Það er ekki nema von að
Bengtson hárgreiðslumeistari
Áttanna hrópi upp:
„Loksins eigum við að fá að
sjá raunverulegan stil i
Washington”.
Það er still peninganna, góð-
gerðarklúbbanna og ihalds-
snobbsins sem á að undirstrika
uppreisn hinna riku. Hann segir
meira en mörg orð um hið nýja
stjórnarfar i Bandarikjunum.
— ekh
Erfiö spor
„Engar sættir? Hvað áttu
við? MiIIi mín og ráðherranna?
Ég get sagt þér að almennir
Sjálfstæöismenn hafa aidrei
verið ósáttir. Vandamálið kem-
ur ekki að neðan. Þessi stjórn-
armyndun var einskonar siys.
Það voru þrir einstaklingar í
minum flokki sem vildu heidur
næla sér í ráöherrastóia með því
©g skoriði