Dagblaðið Vísir - DV - 26.02.2000, Blaðsíða 12

12
LAUGARDAGUR 26. FEBRÚAR 2000 JL>"V
útlönd
Öldungadeildarþingmaðurinn
John McCain missti aldrei vonina
þegar hann var stríðsfangi í Ví-
etnam. Hann hefur sýnt sama bar-
áttuanda með þvi að sigra í forkosn-
ingunum í Michigan siðastliðinn
þriðjudag. Nú þorir enginn að full-
yrða lengur hver verður forsetaefni
repúblikana í forsetakosningunum í
Bandaríkjunum í haust. Sigur
McCains yfir George Bush, ríkis-
stjóra í Texas, í Michigan var
óvæntur. Þremur dögum áður hafði
Bush sigrað i forkosningunum í S-
Karólínu.
Bush hlaut einkum atkvæði
íhaldsmanna og kristilegra hægri-
manna í S-Karólínu. En umfram allt
hlaut hann atkvæði repúblikana.
Óháðir og demókratar, sem tóku
þátt í forkosningum repúblikana í
S-Karólínu, voru alltof fáir til að
bjarga John McCain.
McCain breytti um tón
í Michigan hlaut Bush 72 prósent
af atkvæðum repúblikana. Haldist
þetta mynstur getur McCain búist
við erfiðleikum. Á þriðjudaginn
verða forkosningar í Washington,
Virginíu og Norður-Dakóta. 1 þeim
fá einungis repúblikanar að taka
þátt. McCain þarf þvi að vinna
flokksfélagana á sitt band og hann
hefur þegar breytt um tón.
I sigurræðu sinni á þriðjudags-
kvöld kom McCain því fram eins og
ekta repúblikani. Hann bar sig sam-
an við Ronald Reagan, fyrrverandi
forseta Bandarikjanna, og kvaðst
vera stoltur af því að vera íhalds-
maður. McCain kvaðst elska
Repúblikanaflokkinn og hvatti alla
repúblikana til að koma yfir til sín.
Talsmaður kosningabaráttu
Bush, Ari Fleischer, svaraði um
hæl. „Stærsti munurinn á John
McCain og Ronald Reagan er sá að
repúblikanar voru hrifnari af Reag-
an. Maður getur ekki kallað sig
Ronald Reagan vilji repúblikanar
ekki kjósa mann,“ sagði Fleischer í
viðtali á CNN-sjónvarpsstöðinni.
Bush var ekki lengi að lýsa sig
sem sigurvegara meðal repúblik-
ana. Hann fullyrti að demókratar
hefðu kosið McCain í forkosningum
repúblikana til þess að reyna að
ryðja braut fyrir sinn eigin fram-
bjóðanda í forsetakosningunum í
haust.
Léleg vörn Bush
Þetta hefur þótt léleg vörn. Sá
repúblikani sem á að reyna að ná
Hvíta húsinu aftur af demókrötum
verður að eiga hljómgrunn meðal
þeirra sem eru utan raða eigin
flokksmanna. George Bush eldri
mistókst það 1992 og hann tapaði.
Bob Dole mistókst það 1996 og hann
tapaði. En McCain virðist hafa
þennan hæfileika.
Samkvæmt skoðanakönnun CNN
og Gallup í þessari viku telja sífellt
fleiri Bandaríkjamenn að McCain
hafi talsvert meiri möguleika á að
sigra A1 Gore, frambjóðanda
demókrata, heldur en George Bush.
Yrði kosið á milli McCain og Gore í
forsetakosningunum hlytu repú-
blikanar 55 prósent átkvæða en
demókratar 39 prósent. Færi Bush
fram gegn Gore sigruðu repúblikan-
ar með 50 prósentum á móti 45. Það
er innan skekkjumarka.
Að loknum sex forkosningum hef-
ur McCain sigrað í þremur þeirra
og tapað einum. íhinum tveimur
tók hann alls ekki þátt. Þessi niður-
staða gerir hann að baráttumanni
og sigurvegara og Bandaríkjamenn
elska sigurvegara.
Hægrisveifla
En menn reikna þó með því að
Eftir sigurinn í forkosningunum í Michigan hvatti McCain repúblikana til að stíga um borð í lest hans og taka þátt í baráttu hans fyrir aö hljóta útnefningu
sem forsetaefni Repúblikanaflokksins. McCain hefur nú breytt um tón og reynir að sannfæra repúblikana um að hann sé repúblikani í anda Reagans.
segir Charles Lawson, fyrrverandi
skólafélagi McCains í sjóliðsfor-
ingjaskólanum.
Gleymdi björguninni
Stjórnmálabarátta McCains í
Bandaríkjunum hefur vakið athygli
í Víetnam. Síðastliðinn miðvikudag
birtu víetnömsk dagblöð mynd af
McCain eftir að honum hafði verið
bjargað af þorpsbúunum sem hann
hafði ætlað að gera árás á úr flugvél
sinni.
Vietnamar halda því fram að vel
hafi verið farið með McCain í fanga-
vistinni. Hið opinbera blað Saigon
Giai Phong skrifar að McCain hafi
viljandi gleymt björgunarmönnum
sínum. ístaðinn fullyrði hann að
hann hafi verið pyntaður á meðan
hann var stríðsfangi.
, ,Öldungadeildarþingmaðurinn
hefur greinilega gleymt þvi að hon-
um var bjargað og björgunarmenn
hans hefðu auðveldlega getað drepið
hann því að hann hafði komið til að
drepa þá,“ skrifaði blaðið. Það vísaði
jafnframt til myndar þar sem sést er
verið var að bjarga McCain úr Truc
Bach vatninu i Hanoi eftir að hann
var skotinn niður í árásartlugi yfir
Vfetnam 1967. Utanríkisráðuneytið í
Hanoi hefur vísað á bug fullyrðing-
um McCains um pyntingar.
Öldungadeildarþingmaðurinn fór
í heimsókn til Víetnams 1993 til
þess að ræða örlög bandarískra her-
manna sem saknað var eftir her-
þjónustu í Víetnam. McCain hefur
barist fyrir því að koma á eðlilegum
samskiptum Bandaríkjanna og Ví-
etnams. íheimsókn sinni til Ví-
etnam hitti McCain víetnamska
hermanninn sem bjargaði honum
úr Truc Bach vatninu í Víetnam-
stríðinu.
Sagöur heilaskaöaður
Andstæðingar McCains segja
hann hafa skaðast á heila vegna
fangavistarinnar í Víetnam og benda
á skapofsa hans máli sínu til sönn-
unar. McCain viðurkennir að hann
reiðist stundum. Það sé í lagi á með-
an menn hafi hemO á skapi sínu.
Hann segir fregnir af skapofsa
sínum stórlega ýktar. McCain hefur
lagt fram hundruð síðna frá læknum
sem sýna að hann er heill á geði.
„John hristir upp í mönnum.
Hann er trúr sannfæringu sinni,“
segir einn besti vinur McCains á
þingi, öldungadeildarþingmaðurinn
Fred Thompson.
Boðskapur McCains er einfaldur:
„Ég mun aldrei ljúga að ykkur og ég
vil eyðileggja jámþríhyrninginn í
Washington sem samanstendur af
þrýstihópum, fé stórfyrirtækja og
misbeitingu valds.“
McCain gerir oft grín að sjálfum
sér. Hann sagði nýlega frá þvi á
kosningafundi að hann hefði farið
með börnin sín fjögur í skólann að
loknu sumarleyfi þar sem konan
hans, Cindy, hefði verið á ferðalagi.
Allt gekk vel þar til skólastjórinn
kom og sagði: „Mér finnst það frá-
bært hjá öldungadeildarþingmann-
inum að fylgja barnabörnunum í
skólann."
Byggt á Washington Post,
Bush láti aftur til sín taka. En það
hafa ýmsir bent á mikilvægan
pólítískan vanda hjá Bush.
Þvi meir sem hann fullyrðir að
McCain sé miðjumaður sem ekki sé
hægt að sætta sig við þvi meir gerir
Bush sjálfan sig að þeim íhalds-
manni sem hann hefur áður fullyrt
að hann sé ekki. Bush sakar
McCain um að biðla til demókrata.
Áður hafði hann látið þau orð falla
að hann væri sá eini sem gæti feng-
ið demókrata til að greiða
repúblikönum atkvæði í forseta-
kosningunum.
„Bush hefur sveigt talsvert langt
til hægri,“ segir bandaríski sagn-
fræðingurinn
Allan Lichtman.
„Bush hefur AÍj |
þetta kannski
fram á vor en nú
lítur út fyrir að
hann verði miklu
veikari frambjóð-
andi þegar liða
tekur á haustið,“
segir bandaríski
stjórnmálafræð-
ingurinn John Aldrich.
Stjórnmálafræðingar benda á
samkvæmt reynslunni komist sá
inn í Hvíta húsið sem hlýtur flest
atkvæði miðjumanna. A1 Gore berst
í miðjunni en keppinautur hans um
útnefningu demókrata, öldunga-
deildarþingmaðurinn Bill Bradley,
hefur sveigt til vinstri.
A1 Gore hefur getað glaðst yfir
því að Bush og McCain hafa skaðað
hvor annan með skítkasti. Það get-
ur orðið verra þrátt fyrir að McCain
hafi nú breytt um tón og reyni að
breyta þeirri mynd sem menn hafa
af honum sem uppreisnarmanni.
McCain, sem fæddist í ágúst 1936,
er stríðshetja. Bæði faðir hans og
afi voru aðmírálar í sjóhernum og
hann fylgdi í fótspor þeirra með því
að ganga í sjóliðsforingjaskóla
Bandaríkjanna.
Meö þeim neöstu í bekknum
Hann hafði hins vegar meiri
áhuga á skemmtunum en náminu
og var með þeim neðstu i bekknum
þegar hann útskrifaðist 1958. Hon-
um tókst þó að verða flugmaður í
sjóhemum. í 23.
árásarferð sinni yf-
ir Víetnam var
hann skotinn nið-
ur. Þegar þeir sem
tóku hann til fanga
komust að því að
faðir hans var for-
ingi í sjóhemum
buðu þeir honum
frelsi. En McCain
afþakkaði og sat
fanginn í fimm og hálft ár. Af þeim
sat hann í einangrun í tvö ár og
sætti oft pyntingum. Þegar McCain
var látinn laus 1973 sneri hann
heim. Hjónaband hans fór fljótt út
um þúfur og hann kvæntist aftur og
hellti sér fljótlega út í stjórnmál.
„Ég held að þegar John kom aftur
frá Víetnam hafi honum fundist að
hann þyrfti að vinna það upp sem
hann fór á mis við. Hann skipti um
gír og hefur veriö í yfirdrifi síðan,“
mm
Erlent
Miðjumoð besta
leiðin í Hvíta húsið