Helgarpósturinn - 05.06.1997, Qupperneq 2

'sms
\
RMMTUDAGUR 5. JÚNÍ1997
Hjálmi
bjan
Buobá
Bubbi Morthens væri
líklega ekki á meðal
vor nú, eftir að keyrt
var á hann á hjóli nú á dög-
unum, ef hann hefði ekki ver-
ið með hjálm á höfðinu.
Bubbi, sem var að hjóla á
gangstétt á Grensásvegin-
um, vissi ekki fyrri til en
hann skall á húddinu á bíl
sem kom út úr húsasundi.
„Ég hentist á rúðuna og svo
flaug ég hátt upp í loft og
skall að lokum með hnakk-
ann á götuna og steinrotað-
ist. Höggið var svo mikið að
hjálmurinn klofnaði og til
þess þarf ansi vænt högg.
Það er því alveg ljóst að ef ég
hefði ekki verið með hjálm-
inn á hausnum þá væri ég
líklega dauður núna, — að
minnsta kosti með mölbrot-
inn haus! Það er því ekkert
vafamál að ég álít mig hrein-
lega heppnasta mann í
heimi. Ég er að vísu illa hald-
inn af hausverk síðan þetta
gerðist því ég fékk ansi
hressilegan heilahristing, en
það verður bara að teljast
vel sloppið. Það er deginum
ljósara að hjálmurinn bjarg-
aði lífi mínu. Sjúkraflutninga-
mennirnir sögðu mér að þeir
hefðu margoft komið að
slysum þar sem hjálmarnir
hefðu bjargað mannslífum
og því væru þeir löngu búnir
að sanna ágæti sitt. Einn
læknirinn kom með þá hug-
mynd að ég ætti að hengja
hjálminn upp á vegg og
skrifa undir: Lífgjafinn minn.
Hreint ekki svo fráleit hug-
mynd.“
Lögleidum hjálmana
Bubbi segir að sér finnist
furðulegt að ekki skuli
vera búið að lögleiða
notkun hjálma líkt
og gert var með
öryggisbeltin. „Á
hjóli er maður
mjög óvarinn og
viðkvæmur fyrir
meiðslum ef
maður lendir í
óhappi eða efi
keyrt er á mann.
Hjólreiðar hafa
aukist gríðarlega
hér á undanförn-
um árum og hér
er enginn „hjól-
reiðakúltúr“ eins
og t.d. í Dan-
mörku, þar sem
eru hjólreiðastíg-
ar út um allt. Hér
eru börn sem full-
orðnir hjólandi út um
allan bæ án þess að
vera með hjálm á höfðinu
Höggið var svo mikið að Bubbi
rotaðist þegar hann skall í götuna
og hjálmurinn klofnaði. Hann
þakkar hjálminum lífgjöfina.
og það bara gengur ekki.
Stundum sér maður líka fólk
á hjóli með börn í barnastól
aftan á. Börnin eru með
hjálm og allar græjur en ekki
foreldrið, sem er auðvitað út
í hött, því varla vill nokkur
maður deyja frá barninu
sínu og skilja það eftir mun-
aðarlaust! Ég hef farið allra
minna ferða á hjóli í mörg ár
og var fljótur að fá mér hjálm
og allar græjur. Aftur á móti
þótti mörgum ég rosalega
hallærislegur með hjálminn
og voru ósparir á skotin, en
sá hlær best sem síðast
hlær. Að fenginni reynslu
hvet ég alla hjólreiðamenn,
börn sem fullorðna, til að
snara sér út í hjólreiðaversl-
un og kaupa hjálm á hausinn
á sér, núna strax. Ef foreldr-
arnir eru eitthvað tregir til
að nota hjálminn þá eiga
börnin hreinlega að vera
með uppsteyt. Eins vil ég
hvetja stjórnvöld til að gera
hjálmnotkun að skyldu og
hreinlega sekta fólk ef það er
ekki með hjálm. Þetta er
spurning um lífið eða dauð-
ann,“ segir Bubbi, eilítið
þjakaður af hausverk en
sprelllifandi — fyrir tilstuðl-
an hjálmsins!
Amljótur Bjömsson, hæfur.
Garðar Gíslason, hæfur.
Guðrún Erlendsdóttir, eiginkona
Arnar Clausen, vanhæf.
Gunnlaugur Claessen, fyrrverandi Haraldur Henrysson, fyrrverandi
ríkislögmaður, vanhæfur. yfirsakadómari, vanhæfur.
Hjörtur Torfason, hæfur.
Hrafn Bragason, hæfur.
Markús Sigurbjörnsson, hæfur. Pétur Hafstein, hæfur.
Allan V. Magnússon héraðsdóm-
ari, hæfur?
Frímúrari dæmir um
málatilbúnað fiímúrara
Allan V. Magnússon héraðsdómari tek-
ur sæti í Hæstarétti þegar rétturinn
fjallar um endurupptöku Guðmundar- og
Geirfinnsmála. Allan er einn tiltölulega
fárra frímúrara í dómarastétt á íslandi en
einn reglubræðra hans, Hallvarður Ein-
varðsson ríkissaksóknari, tengist Guð-
mundar- og Geirfinnsmálum. Hann var
vararíkissaksóknari þegar þau voru til
rannsóknar og tók raunar virkan þátt í
rannsókninni. Sævar Ciesielski hefur
ítrekað lýst því yfir að hann telji Hallvarð
bera verulega ábyrgð á málatilbúnaði og
að hann ætti að svara til saka.
Skipan Allans vekur athygli í ljósi ný-
legra frétta frá Noregi þar sem dómari
taldist vanhæfur til að dæma í máli sem
reglubróðir hans var aðili að. Ríkisútvarp-
ið flutti í febrúar fréttir af norskum dóm-
ara sem taldist vanhæfur og var látinn
víkja sæti í máli sem reglubróðir hans var
aðili að. Dómarinn og málsaðilinn voru í
norska tilvikinu báðir í sömu stúku frímúr-
arareglunnar. Hallvarður Einvarðsson og
Allan Magnússon eru báðir frímúrarar en
þó ekki í sömu stúku.
Allan V. Magnússon aftekur með öllu að
hann kunni að vera vanhæfur í þessu máli
vegna bræðralagsins við Hallvarð í gegn-
um frímúrararegluna. „Þá hefði ég aldrei
tekið þetta að mér,“ sagði hann þegar
Helgarpósturinn bar þetta atriði undir
hann í vikunni.
Hallvarður er ekki beinn aðili að málinu
á þessu stigi þótt hann á hinn bóginn
kynni að tengjast því alvarlega síðar, þ.e.
ef Hæstiréttur fellst á að taka málið upp.
Ekki síst ætti þetta við ef dómurinn kæm-
ist að þeirri niðurstöðu að embættismenn
sem rannsökuðu málið á sínum tíma hefðu
gerst sekir um alvarleg afglöp í starfi.
Og til þess benda einmitt verulegar og
sívaxandi líkur. Fáir draga lengur í efa að
játningar sakborninga hafi verið fengnar
fram með í það minnsta vafasömum, ef
ekki kolólöglegum aðferðum. Pyndingar
hafa meira að segja verið nefndar í því
sambandi. Það er því alls ekki unnt að úti-
loka að einhverjir þessara embættis-
manna kynnu sjálfir að eiga dóm yfir höfði
sér.
Hæstiréttur er skipaður níu dómurum
og eiga sjö að taka afstöðu til endurupp-
tökubeiðni Sævars Ciesielskis. Þrír dómar-
ar eru þó vanhæfir, tveir vegna aðildar að
málinu á fyrri stigum og einn vegna fjöl-
skyldutengsla. Gunnlaugur Claessen var
ríkislögmaður þegar GG-málin voru til um-
fjöllunar í réttarkerfinu, Haraldur Henrys-
son, sem nú er forseti Hæstaréttar, var yf-
irsakadómari í Reykjavík og dæmdi í mál-
unum í undirrétti. Guðrún Erlendsdóttir
hæstaréttardómari telst einnig vanhæf í
þessu máli en eiginmaður hennar, Örn
Clausen, var á sínum tíma einn verjenda.
Að þessum þremur hæstaréttardómur-
um frátöldum eru aðeins sex eftir til að
fjalla um endurupptökubeiðnina og því
þurfti að bæta einum við. Til þess valdi
rétturinn Allan V. Magnússon.
Meintur fjársvflcari í
forystu vinnuveitenda
- Einar Jónatansson, maöurinn sem þjarkar við vestfirskt launafólk um 20 krónur
á tímann, bíöur dóms fyrir fjársvik upp á 20 milljónir.
K[inar Jónatans-
Eson. formaður
B Vinnuveitendafélags
I Vestfjarða, er grun-
aður um skattsvik og
fjárdrátt upp á sam-
tals um 20 milljónir
króna. Opinber ákæra
var gefin út á hendur
honum í lok síðasta árs
en málið verður af ein-
hverjum ástæðum ekki
tekið til dóms hjá Héraðs-
dómi Vestfjarða fyrr en í
haust.
Einar var á sínum tíma
framkvæmdastjóri Júpíters
hf. sem gerði út samnefnt skip
en varð gjaldþrota í apríl 1993.
Fyrir gjaldþrotið hafði Júpíter
um alllangan tíma ekki staðið
skil á virðisaukaskatti til ríkis-
ins, né heldur hafði fyrirtækið
greitt staðgreiðsluskatta, sem
þó höfðu verið dregnir af laun-
um starfsfólks. Þetta tvennt
telst brot á skattalögum.
En Einar Jónatansson er
einnig ákærður fyrir fjárdrátt.
Sem framkvæmdastjóri fyrir-
tækisins dró hann iðgjöld til
lífeyrissjóða af starfsfólki en
greiddi iðgjöldin hins vegar
Fyrsta Péturs-málið til Strassborgar
Iannréttindanefnd Evr-
ópuráðsins í Strassborg
barst í gær fyrsta kæran vegna
vanhæfis Péturs Hafstein
hæstaréttardómara. Hér er um
að ræða mál Elísar Þorsteins-
sonar, fyrrverandi bónda á
Hrappsstöðum í Dölum, en
hann tapaði því í Hæstarétti 5.
desember á síðasta ári.
Spurningin um vanhæfi Pét-
urs er mikilsverð í þessu máli
vegna þess að dómurinn klofn-
aði í málinu og atkvæði Péturs
réð úrslitum. Eins og lesend-
um Helgarpóstsins er kunnugt
hafa verið leiddar líkur að því
að Pétur sé almennt vanhæfur
til setu í Hæstarétti eftir að
hafa tekið við framlögum fjöl-
margra einstaklinga og fyrir-
tækja í kosningasjóð sinn í
fyrra.
Mál Elísar Þorsteinssonar
snýst um landamerki milli jarð-
anna Hrappsstaða og Fjósa,
þar sem Búðardalskauptún
stendur nú. Gagnaðili Elísar í
málinu var Dalabyggð en odd-
viti þess sveitarfélags er Sig-
urður Rúnar Friðþjófsson,
sem fyrir forsetakosningarnar
í fyrra var eins konar kosninga-
stjóri eða tengiliður Péturs í
Dölum.
Boðað hefur verið að fleiri
dómum Péturs Kr. Hafstein
verði vísað til Strassborgar og
ætti að mega vænta tíðinda af
þeim málum á næstunni þar eð
frestur til að kæra til Mannrétt-
indadómstólsins er sex mán-
uðjr.
Áður en Mannréttindanefnd-
in tekur mál til efnislegrar
meðferðar er byrjað á að
kanna hvort það sé tækt til
meðferðar og er í því sam-
bandi einkum Iitið til þess
hvort Mannréttindasáttmáli
Evrópu kunni að hafa verið
brotinn.
Einar Jónatansson deilir við verka-
fólk um smápeninga en er sjáKur
ákærður fyrir tugmilljóna fjársvik.
ekki til viðkomandi lífeyris-
sjóðs.
Sjálfur segist Einar draga
réttmæti þessarar ákæru mjög
í efa. „Það var í gildi samkomu-
lag við Lífeyrissjóð Bolungar-
víkur," segir hann, „og sömu-
leiðis samkomulag við inn-
heimtumann ríkissjóðs, sýslu-
manninn í Bolungarvík. Allt
bókhald var auk þess í full-
komnu lagi. Ég ætla að halda
uppi vörnum í þessu máli. Það
eru sterkar varnir í málinu og
sumir þeir sem hafa kynnt sér
málið hafa sagt við mig að
þessi ákæra sé með ólíkind-
um.“
Kröfur í þrotabú Júpíters
voru samtals milli þrjú og fjög-
ur hundruð milljónir og Einar
Jónatansson segir að ef lánar-
drottnar hefðu haft nokkru
lengri biðlund hefðu allir feng-
ið sitt og meira en það. Skipið
var selt fyrir 255 milljónir
króna til Þórshafnar ör-
skömmu áður en mikið góðæri
hófst í uppsjávarútgerð. Nú
telur Einar Jónatansson að
meta megi þetta sama skip,
með þeim kvóta sem var á því
þegar það var selt, á hátt í
milljarð króna.
Einar Jónatansson er sonar-
sonur Einars Guðfínnssonar,
upphafsmanns ættarveldisins
sem við hann var kennt á Bol-
ungarvík. Einar er þannig ná-
frændi Einars Guðfinnssonar
alþingismanns og tók virkan
þátt í stjórnun ættarveldisins
síðustu árin áður en það
hrundi til grunna. Nú rekur
Einar Jónatansson loðnuverk-
smiðjuna Gná hf. í Bolungarvík
ásamt Elíasi bróður sínum.