Helgarpósturinn - 05.06.1997, Síða 15

FIMMTUDAGUR 5. JÚNÍ1997
15
„ En marqir femínistar halda á lofti þeim móöursýkis-
lega áróðriað verði konafeir nauðgun sé þar meö
buiö að eyðiíeögja sáfarlíf nennar og hún verði aidrei
söm og áour. Pessu trúði ég líkaþegar ég varmjög
ung og mjog saklaus. En nu
gen ég mér grein fyrir þeim
vamaríaust fórnaríamb er augijóslega graf-
w ið undan sjáífstrausti hennar oq hún qetur
ekki borið höfuðið hátt. “
Paglia er eftirlæti skopteikn-
ara. Hér er henni stillt upp
sem kvenkyns Marion Brando.
Reðurinn á stýrinu varð til
þess að myndinni var hafnað
af Hearst-blaðinu
San Francisco Examiner.
Við viljum harða menn með
hörð typpi í þágu mann-
kyns, segir heimspekingurinn
og þjóðfélagsrýnirinn Camille
Paglia og deilir á tilhneigingu
femínista til að kúska karl-
menn til að vera ótrúir eigin
náttúru, feimnir, viðkvæmir og
þægilega hættulausir. Hún hef-
ur komið eins og ferskur
vindgustur í staðnaða um-
ræðu um kynlíf í sinni víðtæk-
ustu merkingu, eða ef til vill
væri réttara að segja að hún
hafi skekið Ameríku eins og
fellibyiur með sínum róttæku
skrifum. Ég efast ekki um að
framlag hennar er gott innlegg
í klisjurnar sem við tyggjum
hér hvert upp eftir öðru og
nefnum svo ranglega málefna-
lega umfjöllun eða jafnvel
framfarir. Það er að vísu ekki
til siðs í Evrópu litiu að veita
athygli amerískri nútímamenn-
ingu, nema þá aðeins hún
komi beint frá Hollywood, en
Paglia á það skiiið að við lítum
tvisvar í átt til hennar. Ekki
fyrir að hún hafi uppi réttari
skoðanir en aðrir, heldur fyrir
þá djörfung að ganga með
sverðið á lofti þvert gegn öll-
um viðurkenndum gildum um
samskipti kynjanna. Það er
nauðsynlegt að hrista hraust-
lega upp í hugmyndaboxinu
öðru hverju og fáir eru betur
tii þess fallnir en ítalskættaði
spekingurinn sem um er rætt,
and-femínískasti femínisti í
heimi.
Karlar óttast kynsvelti
meira en nokkuð annað
Eins og flest hörkutól hefur
Paglia þá tilhneigingu að finna
til með lítilmagnanum og
halda yfir honum hlífiskildi.
Það veikasta af öllu veiku er
vitanlega karlfólkið sem opin-
berar veikleika sinn með að-
ferðum sem hafa fylgt því alla
píslargöngu mannkyns og oft-
ar en ekki verið rangtúlkaðar
sem styrkur, þá á ég við kúg-
unina og ofbeldið. Eg hef löng-
um haldið fram þeirri kenn-
ingu (án þess að fá út á hana
mikinn meðbyr) að tilhneiging
karla til að kúga konur og
halda þeim niðri eigi rætur að
rekja til Aristófanesar og Lýs-
iströtu hans. Það er að segja
að karlmenn óttist kynsveltið
meir en nokkuð annað, — að
konan rísi upp gegn þeim og
hafni þeim, — að saklaus gam-
anleikur reynist eftir allt skelfi-
legur spádómur. Þess vegna
leggja þeir allt kapp á að berja
niður allt frumkvæði og sjálfs-
traust í ógnvaldinum mikla,
konunni. Líf karlmannsins er
líf í skugga hótana Lýsiströtu:
„En gleymið ekki einu: að grá
fyrir járnum bíða að baki mér
heil fjögur fylki kvenna í víga-
hug!“
„Hvað hélstu maður? Hélztu
að við bleyður einar væri að
eiga? Vissirðu ekki að konur,
þær kunna líka að ganga ber-
serksgang?" Og hann bregst
við þessum þöglu, undirliggj-
andi hótunum á sama hátt og
forfeður hans í gamla Grikk-
landi sem lifðu hina erfiðu
tíma þegar kvenskjáturnar
breyttust í varga: „Ó, mér
stendur ógn af öllu kvenfóiki,
sjálfstrausti karlmannsins
með því að reyna að gera
hann að einhverju sem hann
er ekki og slá á puttana á hon-
um í hvert sinn sem náttúran
kemur upp í honum, þ.e. að
ganga of langt í skilgreiningu á
kynferðislegri áreitni. Það
hlýtur, öfugt við tilganginn, að
leiða tii aukningar á ofbeldi
því ofbeldi er afleiðing af óör-
yggi. Það er augijóst að kolvit-
lausar aðferðir hafa verið not-
aðar til úrlausnar á vandanum
og að þessar kolvitlausu að-
ferðir hafa leitt okkur í blind-
götu. Við þurfum að hætta að
viðurkenna líkamlegt ofbeldi
sem sigur karlkjmsins á kven-
kyninu. Við þurfum líka að
hætta þeim barnaskap að
barma okkur yfir því að heim-
urinn sé ekki eins og okkur
finnst að hann eigi að vera en
viðurkenna heldur að leikur-
inn sem okkur finnst svo
skemmtilegur er líka hættuleg-
ur og að allir bera ábyrgð á
sér sjálfir. Að frelsinu, eins dá-
samlegt og frelsið annars er,
fylgir óumflýjanlega ábyrgð og
áhætta. Stundum á ég það líka
til að gleyma mér í hlutverki
hugsjónamannsins og segja:
„Öll dýrin í skóginum eiga að
vera vinir.“ Það geta bara ekki
öll dýrin í skóginum verið vin-
ir því þau eru svo mörg og svo
ólík og sum hver svengri en
önnur. Það hlýtur að vera
sterkasti leikurinn að álpast
sem minnst inn í rjóður sem
maður þekkir ekki og Iáta
dimmasta hluta skógarins
bara eiga sig.
Vændiskona: fórnar-
lamb eða drottning?
Athugið að það er ekki hót
verið að mæla ofbeldi bót,
þvert í mót, heldur viður-
kenna það sem hluta af mann-
skepnunni. Hins vegar er hægt
að verja aðra og mun saklaus-
ari hluti, sem þó hafa verið út-
hrópaðir af sama ofsa, út frá
hvoru tveggja, hugmynda-
en áfram, hefjum sókn.“
Typpaöfund eða móður-
lífsofund?
Flestum hefur þótt þessi
kenning mín heldur langsótt
og ég hef ekki uppskorið ann-
að en undarlegar augngotur
og áhugalausar axlaypptingar
þegar ég hef reynt að útbreiða
fagnaðarerindið. Það var mér
því mikil uppreisn æru þegar
svo virtur hugsuður sem Ca-
mille Paglia hóf að predika
fagnaðarerindi skylt mínu. Því
þótt hún sæki ekki innblástur
sinn til Aristófanesar, líkt og
ég, þá er hún að tala um það
sama. Méira að segja bætir
hún um betur. Ótti karlmanns-
ins er nefnilega tvíþættur og
mun flóknari en mér hafði
virst. Því þeir óttast ekki að-
eins það að vera meinaður að-
gangur að lífsuppsprettunni
ógurlegu, heldur og hið dular-
fulla afl hennar sem tælir þá til
sín af slíkum ógnarkrafti að
þeir fá ekki rönd við reist, og
vekur upp í þeim öfund. Já,
typpaöfundarhugmynd
Freuds er hlægilega léttvæg í
samanburði við móðurlífsöf-
und Paglia. Þá hefur bæst enn
við hótanir Lýsiströtu. Bæn
hennar til Erosar er auðvitað
ekkert annað en dulbúin hót-
un:
Ó hugljúfi Eros, unaðarguð
og ástargyðja frá Kýpur!
Ljáið oss máttykkar, laugið
vort skaut
og lendar mögnuðum ilmi,
svo upp muni rísa óstöðv-
andi,
á öllum vígstöðvum Grikk-
lands,
ástarlöngun, stinn eins og
stál,
og stefna beint í vort fang!
Konur ekki fórnarlömb
heldur ógnvekjandi afl
Femínistar hafa nefnilega
misst af því mikilvægasta, að
það er konan, lífsframleiðand-
inn, sem býr yfir hinum raun-
veruega styrk. Allir menn,
meira að segja sjálfur Kristur
er mér sagt, hófu göngu sína
sem lítill frumuklasi innan í
konu. Allir drengir reyna að
skríða undan skugga móður
sinnar, lífsgyðjunnar sem þeir
komast aldrei undan svo heit-
ið geti. Konur hafa það. Menn
vilja það. Hvað er það? Leynd-
ardómur allífsins, töfraserkur
Afródítu. Það sem Óðinn hefði
með ánægju fórnað fyrir báð-
um augum og öllum sínum tíu
fingrum. Konur eru því ekki
fórnarlömb, eins og siðmenn-
ing okkar hefur innprentað
okkur síðustu áratugi, heldur
ógnvekjandi, óstöðvandi afl
sem maðurinn stendur varnar-
laus frammi fyrir. Valdníðsla
karlmannsins, til dæmis í
formi nauðgunar, er þar af
leiðandi ekki hinn sterki sem
gengur yfir hinn veika heldur
viðurkenning hins veika á yfir-
burðum hins sterka. Karl-
mennskunni fórnað í örvænt-
ingaralgleymi til þess eins að
vinna eina litla orrustu í stríði
sem er fyrirfram tapað. Nátt-
úruleg viðbrögð konu sem
verður undir eitt augnablil^, í
þessum hættulega leik sem
kynlíf er, ættu því að vera:
„Ertu þá svona hræddur við
mig, auminginn þinn?“ því að
þrátt fyrir sársaukann og nið-
urlæginguna getur hún ekki lit-
ið á sem jafningja neinn þann
sem hefur á svo áþreifanlegan
hátt játað vanmátt sinn til að
takast á við hinn frumstæða,
innbyggða ótta mannsins á
konunni. En margir femínistar
halda á lofti þeim móðursýkis-
lega áróðri að verði kona fyrir
nauðgun sé þar með búið að
eyðileggja sálarlíf hennar og
hún verði aldrei söm og áður.
Þessu trúði ég líka þegar ég
var mjög ung og mjög saklaus.
En nú geri ég mér grein fyrir
þeim skaða sem þessi hugsun
hefur valdið, því ef kona trúir
því að hún sé varnariaust
fórnarlamb er augljóslega graf-
ið undan sjálfstrausti hennar
og hún getur ekki borið höfuð-
ið hátt.
Kolvitlausar aðferðir
notaoar við skilgrein-
ingu á kynferðislegri
áreitni
Á sama hátt er grafið undan
fræði kristinnar og femínism-
anum. Þá er ég að tala um
vændi, klám og nektardans,
sem Paglia upphefur í nafni
styrks og fegurðar. Ég tek það
að mér kinnroðalaust að
kynna þær athygiisverðu en
róttæku hugmyndir sem hún
hefur um þessi viðkvæmu mál.
Gamla femínismaformúlan
yfir vændi er: Vændiskona =
fórnarlamb (alltaf skal reynt
að festa konuna í því hlut-
verki). Það hefur alveg
gleymst að votta henni virð-
ingu, drottningu kynlífsins
sem menn þurfa að greiða fyr-
ir aðgang að. Þetta eru oftar
en ekki stoltar, flottar konur
sem sjá fyrir sér og sínum þó
að hugmyndin sem við heila-
þvegni almenningur gerum
okkur um þær sé frekar ein-
hvers konar blanda af Ólíver
Twist og hinum rotna, bitra og
brenglaða kvendjöfli í sam-
nefndri sögu. Við sjáum fyrir
okkur fátækar einstæðar mæð-
ur sem sökum erfiðrar æsku
og fátæktar hafa Ieiðst út á
glapstigu sem aftur dregur
fram það versta í persónu
þeirra. Femínistar vilja bjarga
þessum ógæfusömu stúlkum
úr klóm þessara skítugu karla
Boðskapur Camille Paglia er
bannorð í kreðsum mennta-
kvenna sem þykjast handhafar
femínismans.
(aftur eru helv. karlarnir
ábyrgir fyrir öllu sem miður
fer). Með þessari afstöðu vega
þær að heiðri starfsstéttar
sem leggur sig í bráða hættu
til að inna af hendi nauðsyn-
lega félagslega þjónustu.
Klám helst fordæmt af
þeim sem aldrei líta það
augum
Hvað varðar klám er það
helst fordæmt af þeim sem
aldrei líta það augum. Algeng-
asta viðkvæðið er að með
klámi sé lítið gert úr konum.
Ég sé ekki betur en að ef það
er verið að gera lítið úr ein-
hverjum, þá eru það alveg
eins karlar og konur. Annars
eru ekki margir sem neyðast
til að leggja þetta fag fyrir sig
eins og haldið er fram, heldur
veitir klámiðnaðurinn tækifæri
fallegu, sjálfstæðu fólki sem
lætur ekki ríkjandi viðhorf
stjórna sér. Klám er framleitt á
ísíandi eins og annars staðar '
og selt annað, helst til Asíu
skilst mér á því unga fólki sem
hefur sagt mér af vafasömum
atvinnutilboðum sem því hafa
borist eftir að hafa auglýst eft-
ir vinnu í smáauglýsingum
dagblaðanna. Klám er list og
það sama má segja um er-
ótískan dans. Það er okkur í -
blóð borið að hrífast af falleg-
um líkama sem hreyfir sig fag-
urlega og eggjandi. Þeir sem
ekki geta viðurkennt það eru
þeir sem raunverulega eiga
við vandamál að stríða. Nátt-
úran í þeim hefur verið svæfð
af femínískri og kirkjulegri
hugmyndafræði. Ég fagna til-
urð nektarklúbbanna á íslandi
þó að „standardinn“ á þeim
mætti vera hærri, þ.e. dansar-
arnir færari og metnaðarfyllri.
Það er sár skortur á karldöns-
urum og eins íslenskum kon-
um sem viðurkenna fyrir sjálf-
um sér að það gæti verið
skemmtilegt að skreppa á Bó-
hem eða Vegas til að gleðja
augað og sálina. Sjálf bíð ég
spennt eftir að afrísk og lat-
nesk áhrif nái að liðka aðeins
þessar stirðnuðu, hvítu
mjaðmir okkar íslendinga svo
að við þurfum ekki iengur að
flytja inn dansara frá fram-
sæknari þjóðum.
Þetta sýnishorn af frjóum
hugmyndum Camille Paglia
hlýtur að leiða til róttækrar
niðurstöðu: Konur eru ekki
fórnarlömb heldur hæfir þátt-
takendur í leik sem er jafn
skemmtilegur og hann er
hættulegur, en mætti vera
drengilegri. Sjálf segir hún í
bók sinni Vamps and Tramps
að hennar skilaboð til kynj-
anna í lok þessarar geggjuðu
aldar séu: Til karla: „Get it up“
og til kvenna „Deal with it“.
Karlar: Náið honum upp. Kon-
ur: Horfist í augu við hann.