Alþýðublaðið - 06.03.1977, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 06.03.1977, Blaðsíða 1
2282r iSunnudagur 6. marz 1977 -53. tbl.—1977 —58.árg. SUNNUDAGStEIOARi 7 Er hægí að af nema tekjuskatt af almennum launatekium? Þingmenn Alþýðuflokksins hafa lagt til á Alþingi, að tekjuskattur til ríkisins af almennumlaunatekjum verði afnuminn. í því sambandi vaknar auðvitað sú spurning, hvernig bæta eigi ríkissjóði tekjumissinn af þeirri breytingu, sem gerð yrði á tekjuskattheimtunni. Ýmsir virðast halda, að það sé ekki framkvæman-e legt. En það er misskilningur. Það er f ramkvæman- legt. í þessu sambandi verður f yrst að leiðrétta misskiln- ing, sem oft gætir, jafnvel af hálfu alþingismanna í opinberum umræðum. í f járlögum er liður, sem til- greinirbrúttótekjuraf tekjuskatti, ífyrra 10.550 millj. kr. Raunuverulegur tekjuskattur var ekki svona hár, þvíaðaf þessum 10.550 millj. kr. gengu 3.240 millj. kr. til barnabóta, þ.e. bóta með hverju barni, sem tekju- skattsgreiðandi hefur á framfæri sínu, og 700 millj. kr. til afsllttar á útsvari, þannig að raunverulega inn- heimti ríkissjoður 6.600 millj. kr. í tekjuskatt. en ekki 10.550 millj. kr. Aður var tekið tillit til framfærslubyrðarvegna barna á tvennan átt: Annars vegar með greiðslu f jöl- skyldubóta úr tryggingakerfinu, og var kostnaður vegna þeirra greiddur af ríkinu, en hins vegar með heimild til sérstaks frádráttar frá tekjum vegna barna. Nú hafa þessi tvenns konar hlunnindi verið sameinuð í eitt, í svonefndar barnabætur, sem dregn- ar eru f rá álögðum tekjuskatti. Ef þessar barnabætur reynast meiri en álagðir tekjuskattar, er ýmist útsvar hlutaðeigandi skattgreiðanda lækkað eða upphæðin beinlínis greidd í peningum. Sú f járhæð, sem gert var ráðfyrir, aðríkissjóður greiddi í fyrra til einstaklinga vegna barnabóta eða til sveitarfélaga vegna útsvara, var talin um 1.200 millj. kr., en þessar bætur verða að sjálfsögðu að haldast. Tekjumissir ríkissjóðs vegna afnáms tekjuskatts af einstaklingum hefði því í fyrra veriðsá tekjuskattur, sem einstaklingum var ætlað að greiða, þ.e. 6.600 millj. kr., sem eru nettótekjur ríkis- ins af tekjuskatti, að viðbættum þeim 2.200 millj.kr., sem ríkissjóði var ætlað að greiða einstaklingum vegna barnabóta eða sveitarfélögum vegna útsvara, þ.e. samtals7.800 millj. kr. Til þessaðskýraefni þess máls, sem hér er um að ræða, hefði verið æskilegra, aðtekjumegin í f járlögunum hefðu staðið 7.800 millj. kr., en 1.200 millj. kr. sem gjöld til einstaklinga vegna barnabóta og sveitarfélaga vegna útsvara. Niður- staða þessa hefði orðið sú sama og er i f járlögunum, en þar er nettó — upphæðin færð. En hvernig hefði þá mátt bæta ríkissjóði þennan 7.800 millj. kr. tekjumissi í fyrra? (Of skammt er liðið áþetta ár til þess að unnt sé að nefna tölur um það). Þ'mgflokkur Alþýðuflokksins, sem einnig flutti til- lögu um þetta ef ni í f yrra, hef ur lagt til, að það yrði gert með þessum hætti: 1. Gert er ráð fyrir, að einstaklingar, sem stunda at- vinnurekstur, greiði tekjuskatt áf ram. Þeir greiddu í fyrra 1.200. millj. kr. 2. Haldið yrði áfram að innheimta tekjuskatt af há- tekjum, sem t.d. mætti skilgreina sem tvöfaldar meðaltekjur á f yrra ári. Slíkur hátekjuskattur hefði átt að geta numið um 800 millj. kr. 3. Ríkissjóður hverfi frá því að taka til almennrar þarfa sinna tekjur af þeim tveim söluskattsstigum, sem lögð voru á vegna náttúruhamfaranna í Vest- mannaeyjum og á Norðfirði, en tekjur af þeim námu í fyrra um 2.800 millj. kr. Ríkissjóður hefði m.ö.o. átt að draga úr útgjöldum sínum, sem næmi 2.800 millj. kr. Er nokkur í alvöru í vafa um, að hægt hefði verið að lækka 60.000 millj. kr. f járlög um 2.800 millj. kr., ef vilji hefði verið fyrir hendi? Nú má lesa það í flestum blöðum, að f járfesting hafi veriðof mikil og þurf i að minnka. Það hlýtur einnig og ekki hvað sízt að eiga við um opinbera f járfest- ingu. Fjárveitingar til opinberra framkvæmda og framlög til opinberra f járfestingarsjóða, sem mjög hafa farið vaxandi á undanförnum árum og hæpið er, að ríkissjóður eða skattborgarar eigi að standa straum af með þessum hætti, námu um 20.000 millj. kr. 10% lækkun mundi jaf ngilda 2.000 millj. kr. Bein rekstrarútgjöld námu 8.000-10.000 millj. kr. 15% lækkun þeirra mundi spara 1.200-1.500 millj. kr. Lækkun bæði fjárfestingarútgjalda og rekstrarút gjalda er ekki aðeins möguleg, heldur beinlínis æskileg vegna baráttunnar við verðbólguna. 4. AAeð breyttum reglum um fyrningarfrádrátt og vaxtafrádráttíatvinnurekstri, svoog breytingum á reglum um tekjuskatt af söluhagnaði af eignum, sem f lestir virðast nú að verða sammála um, að séu nauðsynlegar, hefði mátt afla 500-1.000 millj. kr. aukinna tekna. Það, sém þá vantar til að bæta ríkissjóði tekjumiss- inn, eru 2.000-2.500 millj. kr. Með hhðsjón af því, að öl atvinnuf yrittæki í landinu greiddu í f yrra aðeins 2.900 millj. kr. í tekjuskatt, þótt velta þeirra hafinumið 300.000-350.000 millj. kr., hafa þingmenn Alþýðu- f lokksins lagt til, að ríkissjóður innheimti veltuskatt af atvinnufyrirtækjum, hliðstæðan aðstöðugjaldinu, sem sveitarfélögin innheimta. Þyrfti það ekki að nema um 3/4 % af veltunni. Auðvitað er það rétt, að veltugjald getur verið ranglátt, þótt ekki sé mjög um það talað í sambandi við aðstöðugjaldið til sveitar- félaganna. En vandalaust ætti að vera að setja reglur, sem kæmu í veg fyrir, að álagning veltuskatts til ríkisins væri augljósléga ranglát, og ætti hliðstætt í raun og veru að eiga sér stað um aðstöðugjaldið. En hvað er hættan á slíku ranglæti í samanburði við það hróplega misrétti, sem í því felst, að allur atvinnu- rekstur í landinu skuli aðeins hafa greitt 2.900 millj. kr. til ríkisins í fyrra? Atvinnufyrirtækin njóta þó margvíslegrar þjónustu af hálfu hins opinbera. Þau nota t.d. vegina, haf nirnar og brýrnar f yrir ekki neitt, skólakerfið sér þeim fyrir sérmenntuðu fólki o.s.frv. Teljamenníalvöru, aðþessi þjónustahafi ífyrra ver- ið aðeins 2.900 millj. kr. virði? Þessar tölur sýna, að afnárh tekjuskatts af launa- tekjum eru engar skýjaborgir, heldur framkvæman- leg ráðstöfun, ef vilji er fyrir hendi. Það skal f úslega viðurkennt, aðerfiðleikum er bundið að lækka ríkisút- gjöld, þótt ekki sé nema lítið hlutfallslega, í einum áfanga. Þess vegna kæmi það vel til greina, að semja 2-3 ára áætlun um lækkun útgjalda, og afnám tekju- skatts af almennum launatekjum í hliðstæðum áföng- um. Aðalatriðið er, að það markmið náist. Þar er ekki um að ræða spurningu um, hvort það sé f ramkvæmanlegt, þar er um að ræða spurninguna um vilja til endurbóta á skattkerfinu og festu við stjórn á fjármálum ríkisins. G.Þ.G. Minning Jóhanna Jónsdóttir, frá Innri-Bug í Fróðárhreppi fædd 4.7 1888, dáin 22. 'ebrúar 1977. Laugardaginn 26. februar 1977, var gerö frá Olafsvfkur- kirkju útför Jóhönnu Jónsdóttur frá Innri-Bug f FróBárhreppi. Jóhanna fœddist aö Elliða i Staöarsveit, hinn 4. júli 1888, dóttir hjónanna Jóhönnu Vig- fiisdóttur og Jóns Jónssonar, bónda og hreppstjóra þar í sveit, og var hún 18. barn þeirra hjóna. Móöir Jóhönnu andaöist er hun var aoeins viku gðmul og annaöist Stefanfa, systir hennar uppeldi hennar, unz faö- ir hennar lézt, er hún var á fjóroa ari. Þá var henni komiö I föstur aö Borg i Miklaholts- hreppi. Þaö var ein af fyrstu minningum Jóhönnu, er hún var reidd hina löngu og erfiöu leiö aB Borg i Miklaholtshreppi, en þar var tekib vel á móti henni og vel ao henni búift. Sföan fór hún til Halldórs, bróBur slns, aö ölkeldu f Staðarsveit og dvaldi hjá honum unz hún giftist ário 1910, Þorgils Þorgilssyni, frá Hraunhöfn i Staoarsveit. Þau reistu bú i Bjarnafosskoti og bjuggu þar fram á ário 1915. Þessi ár voru frumbýlingum erfiö, svo aö þau fluttu til óalfs- vfkur og bjuggu i Strönd fram á ário 1923. Þá keyptu þau jör&ina Innri-Bug I Fróöárhreppi, af séra Guomundi Einarssyni, sem þá um sumariö 1923, flutti frá Olafsvik, a6 Þingvöll- um. Hugur þeirra hjóna hafoi legni staöio til búskapar, og nú hðfu þau búskap á Innri-Bug, og bjuggu þar unz þau fluttu til ólafsvikur 1961, en nytjuou jörðina eftir sem áour, allt til þess er Þorgils andaðist 1975. Innri-Bugur var lltil jörð, og er þau komu þangað, var túnið litið og illa ræktaö. En með elju- semi og dugnaði tókst þeim að bæta jörðina verulega og stoar keyptu þau einn þriðja part af Anrarhólnum, en sú jörð liggur með Fróðánni aö utan veröu. Framhald á bls. 10

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.