Lesbók Morgunblaðsins - 03.08.1958, Blaðsíða 5

Lesbók Morgunblaðsins - 03.08.1958, Blaðsíða 5
LESBÓK MORGUNBLAÐSTNS 389 Nv „snjóhús" handa Eskimóum SNJÓHÚSIN, sem Eskimóar í norðurhéruðum Kanada hafa haft fyrir vetrarbústaði, eru mjög hug- vitsamlega gerð, enda kallar dr. Vilhjálmur Stefánsson þau snjöll- ustu og merkilegustu uppgötvun þeirra. Snjóhúsin eru gerð úr efni, sem nóg er til af og kostar ekki neitt. Þau standast ofsaveður og þau eru nlý, þótt heljarfrost sé úti. Þau eru langhentugustu og beztu húsakynnin, sem hægt var að hugsa sér á norðurhjara veraldar. Menningin færist nú óðum nær byggðum Eskimóa og breytir lifn- aðarháttum þeirra á marga vegu. Námur hafa fundizt nyrzt í Kan- ada, og par sem veiðiskap hnignar ár frá ári, hafa Eskimóar verið teknir í námurnar. svo að þeir geti séð sér farborða. En um leið og lífskjörin breytast, verða snjóhús- m ekki jaín hentug og áður var. Þess vegna hefir Kanadastjórn hugsað mikið um hvernig eigi að bua að þeim Eskimóum, sem hætt- ir eru að stunda veiðiskap, og hvaða húsakynni þeim muni vera hentugust. Hér var við mikið vandamál að etja, því að Eskimóar eru vana- fastir. Forfeður þeirra hafa um ár- þúsundir búið ¦ snjóhúsum, og þess vegna telja þeir það eina bvggingarlagið sem sér henti. Það hefði verið jafnmikil fásinna að ætla að reisa timburhús handa þeim, eins og færa þeim ísskápa. En þá kom einhverjum það snjall- ræði í hug, að gera eftirlíkingar að snjóhúsum nanda þeim. Þeir mundu frekast vilja flytja inn í slíka bústaði, sem líktust mjög hinum gömlu bUstöðum þeirra. Svo voru gerðir uppdrættir að v~» kynslóð, nýr bústaður. Eskimóabörn hjá plast-kofa. gervisnjóhúsum og sniðið til efni í þau. Efnið er froðusteypa og úr henni gerðar plötur, sem eru mjög svipaðar að stærð og lögun þeim snjóhnausum, sem Eskimóar skera úi fönnum og byggja snjóhúsin úr. Plöturnar eru um sex þumlunga þykkar, mismunandi stórar og þannig lagaðar að hægt er að hlaða úr þeim hringmyndaðan kofa með hvolfþaki. Þær eru síðan límdar saman. Efnið í fyrsta húsið var sent með flugvél norður til Cape Dorset, en það er stór ey, sem liggur norður í íshafi. Eskimóum var skemmt þegar efnið kom og þeim var sagt til hvers ætti að nota það. Þeir hlógu að heimsku hvítu mannanna. Vissu þeir ekki að barna var nægur snjór til þess að byggja úr fleiri hus en pörf var á? Þeir bitu í hvítu steinana til þess að ganga úr skugga um hvort þeir líktust nokkuð snjó, en þótti þeir heldur harðir undir tönn. Undrandi horfðu þeir á, þegar farið var að reisa húsið, steinunum var raðað í hring og síðan sett hvert lagið of- an á annað þangað til kominn var hvolfmyndaður kofi. Þeim þótti undarlegt þegar hvítu mennirnir sýndu þeim hvernig átti að líma steinana saman með kolsvörtu lími. Ekki þurfti að h'ma snjóinn. Gátu hvítu mennirnir ekki einu sinni hlaðið hús, án þess að líma það saman? Þó fannst þeim kasta tólfunum ei hvítu mennirnir hlóðu þar reyk- háf úr sama efni. Hvaða gagn var að honum, hann mundi fljótlega tráðna. Þó undruðust þeir

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.