Lesbók Morgunblaðsins - 14.05.1972, Blaðsíða 16

M ;ro SS< SÁI 'A
1
MORGUNBLAÐSINS
14 )- V* e>uv Kflflt- FUU- tfutj HvT’l" T 1Uf- Wti , 'aÁ Ktiii HVR. ifit F Rflþ- oVu. Vecj,- MR iflM- HLT. hnÍLf < ► > • i WÍKIrt f *i TA fíV ITÁV,
>-» Á ** T r í> T u s B U X u N "u M .. K 0\ s S fí
Wm ) iv F 9 L L ,'i m{ ÍoVh L A K A R l fjRr/N Ý L U T T K Á J &
i n? • — E R 1 L L 5 Ó L T j^ N LLíLL FKDD F R 'i FJ ~E L fí
B N 1 K ~K A H IWU VoK- ► .• „ l A u ~N A R Cg i Á & T R i K K • :tlfh
TCúf- 4 1 R KRH- A F L Slr R 1 F r A T T E 1 K l N
Lausn SV-'i li* H | H '0 R J T N Lirt- S W Á A K é' A’ L ú T A FRUM- CFNI F A S A
SAIA- E S> A OVR. A’ A T 2ÍJ ' 1 LJz FÆRI A N A “r EM A p A R "n i R ■i. .i Itiwr. 0
r a L A K A R rt-pr O F T uVrÍR N Ú ggp í&tt ÍA N A 6eiR.i P A N w JL K| A
" j> R A' ¥ A N SCC -i Jftt- R 0' T vetR -foVfl S o F N A R Hf?£KK fftÖLL ó R J K K
síðustu U 6uO NflFfJ R A tí T E L T A N d 1 L r r R 1 r HKÚ44 T A U
R A 8S Róip B R. y K # A' S H'J1.1 v Hú.Ð y J N 1 k- 1 W- T
krossgátu !* K- R r ú P A A1 D 1 —s 'í H ö n J5 $ T tí L K U
E 1 R A. A N A R T s T Á 1 1 £ F L U M
/
Mannfjöldi
á íslandi
fyrir 1100
Framh. af bls. 14
veshurheimsferðiir hófust og
því næst flutningur fólks 1
kaupstaði ag sjóþorp. Hér er
það enn til marks, að frá þvi
um 1840 og frarn undir 1870
kveður allimilkiið að því, að
reist sé nýbýli í döliuim cxg heið-
um, einkum nyrðra ag eystra,
þar sem fyrr hafði um langan
aldur lítii eða engin byggð ver-
ið, svo sem i Jökuldals- og
Möðrudalsheiði, á Hólsif'jölluim,
í Mývatnsheiði oig Fljóts-
heiði." (Þorkell Jóhamnesson:
Tryggvi Gunnarsson, I. bindi
bls. 62).
Ég geri ráð fyrir sama íbúa-
fj&lda 1100 og 1880, en 1.
október það ár var mannfjöid
inn talinn vera 72444 manns.
Við þetta er tvennt að abhuiga.
Síðan um 1100 hefur gróður-
fari landsins hrakað mjög mi'k-
ið, og þar með hafa skilyrðin
til búskapar versnað. Árið
1703 er mannfjöldinn 50358
manns, og alla 18. öldina er
hann sennilega innan váð 50
þús., en einmiitt á þeirri öld
hafa lífskjör þjóðarinnar orð-
ið verst Það er því sennilegt,
að mannfjiöMinn hafi verið um
70 þús. árið 1100.
Um 1880 eru kjör þjóðarinn-
ar aftur orðin betri vegna hag-
stæðari verzlunar og auJtinnar
verkmenningar. Þá er sjósókn
orðin veruleg og þéttbýid byrj-
að að myndas't. Þetta hefur
bætt upp lakari búskaparskil-
yrði en um 1100, svo að ætla
má, að mannfjöl'dinn hafi ver-
ið svipaður þessi tvö ár.
Mannfjöldinn var 1. febrúar
1850 59157 manns, etn 1. o>któ-
ber 1855 var hann 64603 mamns.
Þá hefur árlegur vöxibur mann-
fjöldans verið að jafnaði 1,6
fjöldans verið að jafnaði 1,6%
ist vera leyfilegt að gera ráð
fyrir, að mannfjölguimin hafi
verið 1,7% á ári á landsnáms-
öld, þegar landrými var nóg
handa ölium, en síðan læ'kki
fjölgunarbl'utfallið um 0,01% á
ári, unz fjölgunin stöðvast um
1100.
Sarwkvæmt þessum útreikn-
irngi fást eftirfamndi mann-
fjöMaifölur: 930: 17070, 950:
23500, 1000: 43800, 1050: 63800
og 1100: 72400.
Ég geri ráð fyrir, að inn-flytj
endiur á aðallandniámstímanum
hafi verið 7000 samtals, og
mun það vera lægri tala, en
aðrir hafa álitið. Samt er þetta
mikið miðað við siglingatækni
þeirra tíma; til að flytja þetta
fólík hiefði þurft um 300 skip.
Þetta ætti líka að koma hsim
við Landnámu, ef gert er ráð
fyrir að þar séu taldir flestir
sj álfsitæðir landnámsforinigjar,
seim hafa haft ráð á skipuim. 1
Landnáimu má finna noikfk-
ur dærni þess, að l'andnáims-
menn hafi kioimið út á skipi með
öðrum landniámsforimgja, og er
kannski oítast frá því saigt til
þess að gefa tdl kynna, að
þetta hafi ek'ki verið sjáiffstæð-
ir landnámsmenn. Vafalaust
hafa slík tilfel'li verið miklu
fleiri en nefnd eru í Land-
námu, enda flest fallicn i
gleymsku, þegar Landnáma var
fyrst rituð. Má t.d. benda á eft-
irfarandi frásögn í Landnármu:
„Herröðr hvitaský var
göfiigr maðr, hann var drepinn
at ráðum Haralds konungs,
enn symir hans þrir fóru ti’l' Is-
landis ok náimiu land á Strönd-
uim: Eyvindr Eyvindarfjörð,
Ófeigr Ófei'gs.fjörð, Ingólfr
Ingól'fsfjörð, þeir bjoggu þar
síðan.“
Vafalaust hafa þessir
þrír landnámsmenn komið út á
aðeims einu skipi, þótt Land-
náma taiki ekkert fram uim það.
Þeir eru bræður og nema land
mjög niálæg't hver öðrum.
Mér fiinmst láklegt, að um
2000 íbúar hafi verið fyrir í
landinu um 880, þeigar norræn-
ir menn fóru að nama hér land.
Að víisu er^viðarkennt, að land
ið hafi þá ekki verið með öliu
óbyggt, en flestir áiíta, að það
hafi aðeins verið írsikdr ein-
setumemn, nokkrir tuigir eða i
mesta l'agi örfá h'umdruð að
tölu. „Bf ég ætti að gizka á
um töluna, mundi ég segja, að
þeir miuni frekar hafa skipt
tugurn en hundruðuim, “ segir
dr. Einar Ó. Sveinsson i Land
nám í SkaftaMisþingi bls. 35.
Ari hinn fróði seg-ir þanndg
frá Pöpunium d Islendingabók:
„Þá váru hér menn kristnir,
þeir er Norðmenn kalla Papa.
En þedr fóru sdðan á braut, af
því at þeir váldu eigi vesa hér
við heiðna menn, ok l'étu epitir
bælkr írskar ok bjöllur ok
bagla. Af þvi mátti skilja, at
þeir váru mienn írskir.“
Framhald í næsta blaði.