Alþýðublaðið - 05.07.1991, Blaðsíða 4

Fréttir í hnotskum
TENNISHÖLL VERÐUR VERKFRÆÐISTOFA: á tímum sam-
einingar fyrirtækja kemur fæst á óvart. Þó er það stórt skref sem til-
kynnt er um í Lögbirtingablaðinu síðasta. Þar segir að á síðasta að-
aífundi Tennishaliarinnar hf. hafi verið ákveðið að breyta nafni fé-
lagsins í Verkfræðistofuna Fjölhönnun hf.
20 MANNA LIÐ STÝRIR HÚSNÆÐISSTOFNUN: Stjórn
Húsnæðisstofnunar ríkisins er lögum samkvæmt mannmörg, 20
manns, 10 aðalmenn og jafnmargir varamenn. Aiþingi kýs 7 stjórnar-
menn, félagsmáiaráðherra samkv. tiinefningu Alþýðusambandsins 2
og samkvæmt tilnefningu vinnuveitenda einn. Félagsmálaráðherra
hefur skipað Yngva Örn Kristinsson hagfræðing formann stjórnar-
innar og Gunnar S. Björnsson byggingameistara varaformann.
Stjórnin situr til fyrsta þings eftir næstu aimennu kosningar.
VILJA BÍLA í AUSTURSTRÆTI: Samstarfsráð verslunar-
innar, kaupmenn, stórkaupmenn og Verslunarráð íslands, viil ein-
dregið bílaumferð í austurhluta Austurstrætis. Telur ráðið að þetta
sporni gegn hnignun atvinnulífs í Kvosinni og nánasta umhverfi.
„Hluti Austurstrætis hefur verið lokaður fyrir bílaumferð nægilega
lengi án þess að hafa gert Kvosina meira aðlaðandi fyrir fólk né aukið
viðskipti," segir samstarfsráðið. Almenningur virðist hinsvegar á
öðru máli. Spurning hvort kaupmenn ættu ekki að leita ástæðnanna
fyrir minnkandi verslun í miðborginni annars staðar en í bílastæða-
vanda og umferðarerfiðleikum?
SJÓVÁ-ALMENNAR LÆGSTAR: Ólafur Jón Ingólfsson,
deildarstjóri almenningstengsla hjá Sjóvá-Almennum, hefur vakið
athygli blaðsins á að ekki er allt sem sýnist, þegar skoðuð eru iðgjöld
bifreiða, og vitnar þar í frétt í blaðinu í síðasta mánuði. Hann segir
að séu iðgjöldin skoðuð yfir 12 ára tímabil komi í ljós önnur niður-
staða en sú sem Neytendablaðið birti nýlega. Meðaltalsiðgjöld á
ábyrgðartryggingu Sjóvár-Almennra verði lægst, 40.975 kr., en
41.002 kr. hjá Tryggingamiðstöðinni, 42.300 hjá VÍS. Sjóvá-Almennar
eru á sömu forsendu næstlægstir í kaskótryggingu með meðaltals-
verð upp á 33.627, Ábyrgð lægst með 32.790 kr. en VÍS með 33.629
kr. Sjóvá-Almennar bjóða tryggingaþegum 11. tjónlausa árið frítt,
það gerir VIS ekki, enda þótt Samvinnutryggingar hafi á sínum tíma
boðið slíkt.
MIKIL AÐSÓKN í HYRNUNA: Eins og blaðið sagði frá á dögun-
um vilja Borgnesingar að fleiri ökumenn staldri við í plássinu, fái sér
næringu og skoði staðinn. Kaupfélag Borgfirðinga og Oiíufélagið
hafa í sameiningu staðið að því að reisa Hyrnuna, stærstu og fínustu
þjónustumiðstöðina fyrir ferðafólk, sem nú er til á landi hér. Aðsókn-
in hefur verið með miklum ágætum, heyrum við. Ekki örgrannt um
að keppinauturinn, Skeljungur, horfi eftir viðskiptavinunum yfir á
næstu lóð þarna við Borgarfjarðarbrúna. Hér á myndinni má sjá
Halldór E. Sigurðsson, fyrrverandi samgönguráðherra, sem er
„faðir“ brúarinnar miklu og Borgnesingur mikill, en við hlið hans eru
Guðmundur Ingimundarson, framkvæmdastjóri Hyrnunnar, Ingi-
björg Eiðsdóttir, kona hans, og fjölskylda, þegar hyrnan var opnuð
á dögunum.
PÓLVERJAR VILJA EFNAHAGSSAMVINNU: í frétt irá
pólska sendiráðinu í Reykjavík til blaðsins kemur fram mikill og
sterkur vilji pólskra yfirvalda að ganga til samvinnu við þau ríki sem
mynda Efta, fríverslunarsamtök Evrópu. „Vinsamlegur stuðningur
við stöðu Pólverja í málinu væri vel þeginn," segir Stanislaw
Laskowski, sendiráðunautur hér á landi. Pólverjar óska eftir að fá
að ganga inn í samvinnu áðurnefndra ríkja og gera verslun sína
frjálsa, ef frá eru teknar nokkrar landbúnaðarafurðir þeirra, sem þeir
óska eftir aðlögunartíma á.
Svipuólaáverkar á hálsi viö aftanákeyrslur eru nú stærsti einstaki fiokkur slysa vegna bifreiðaárekstra. Slíkir árekstrar
verða til dæmis oft í hálku að vetrarlagi.
Ólafur B. Thors vill nýjar reglur um slysabœtur
STÓRTAP VEGNA
SVIPUÓLAÁVERKA
Athugun á 31 tjóni sem gert var
upp hjá Sjóvá-Almennum trygging-
um hf. á fyrstu 4 mánuðum ársins
1991, þar sem metin varanleg ör-
orka var í öllum tilvikum 15% eða
minni, sýnir að heildarbætur án
vaxta og kostnaðar námu kr.
43.628.812, eða að meðaltali liðlega
1400 þúsund krónum. Þar af voru
bætur vegna varanlegrar örorku 37
milljónir og meðalörorkutjón því
tæpar 1200 þúsund krónur.
Þessar upplýsingar koma fram í
grein sem Olafur B. Thors forstjóri
Sjóvár-Almennra skrifar í rit Lög-
fræðiþjónustunnar um bætur fyrir
líkamstjón. Ólafur segist ekki leggja
neinn dóm á það hvort allir þeir ein-
staklingar sem hér eigi hlut að máli
hafi fengið tjón sitt bætt að fullu.
Hins vegar segist hann leyfa sér að
fullyrða að fenginni langri reynslu
að einhverjir þeirra muni aldrei
verða fyrir þvi tekjutapi slyssins
vegna sem þeim hefur nú verið
bætt.
Ólafur B. Thors segir að mörgum
íslenskum vátryggingamönnum
finnist tímabært að breyta þeim
reglum sem gilda um uppgjör slysa-
bóta hér á landi. Fyrst og fremst beri
að leysa hið læknisfræðilega ör-
orkumat af hólmi og nota þess í stað
fjárhagslegt mat. Olafur telur fulla
ástæðu til þess að hefjast handa um
að setja nýjar reglur sem tryggi það
betur að þeir sem eigi rétt á bótum
fái réttmætt tjón bætt að fullu og
annað ekki. iWt sé fyllilega tíma-
bært að setja nú almenn skaðabóta-
lög hér á landi.
Jón E. Þorláksson tryggingafræð-
ingur segir í grein í ritinu að veru-
legur hluti líkamstjóna af umferðar-
slysum, varla innan við helmingur,
felist í svokölluðum hálshnykk eða
svipuólaáverka en áþreifanleg eða
mælanleg merki um hann virðast
næsta lítil. Undir þetta tekur Jónas
Hallgrímsson læknir sem segir að
oft sé^ erfitt að meta vinnuhæfni
fólks. í flestum tilvikum geti læknir
sem framkvæmir örorkumatið orð-
ið að byggja að verulegu leyti á frá-
sögn tjónþola sjálfs og jafnvel þótt
við líkamsskoðun finnist fremur lit-
ið því til stuðnings. Algengt dæmi
séu svipuólaáverkar vegna aftaná-
keyrsiu. Röntgenmyndirsýni sjaldn-
ast nokkrar sjúklegar breytingar en
samt geti einkenni verið mikil svo
sem álagsverkir í hálsi með útgeisl-
un í höfuð, herðar og handleggi og
mikil hreyfiskerðing.
Jónas Hallgrímsson fjallar í grein
sinni um örorkumat vegna slysa-
bóta. Hann segir að örorka merki
skerta starfsorku. Venja sé að meta
þá skerðingu í hundraðshlutum af
fullri starfsorku. Skert starfsorka
vegna afleiðinga slyss ætti eðli sínu
samkvæmt að leiða til minni launa-
tekna. Meginregla um bætur vegna
slysaörorku sé því sú að tjónþoli,
þegar hann hafi fengið sínar bætur,
standi fjárhagslega jafnvígur og
hefði tjónið ekki orðið. Á þessu séu
hins vegar misbrestir. Launatekjur
fyrir ókomin ár sé hægt að áætla en
tæplega allt fjárhagstjón sem af slysi
verður. Þeir sem bíði heilsutjón af
völdum slysa verði oftast jafnframt
fyrir röskun á stöðu og högum sem
geti haft mikil áhrif á ævitekjur og
alla afkomu.
í grein Jónasar Hallgrimssonar
kemur fram að oft sé örorkutala,
hundraðshluti starfsorkuskerðing-
ar, lesin beint úr töflum um viðeig-
andi líkamstjón. íslensku trygginga-
félögin hafi sínar eigin töflur sem
eigi við um frjálsar slysa- og örorku-
tryggingar svo og um dánarbætur.
Smábátaeigendur á Austur-
landi hafa sent frá sér ályktun
þar sem þeir leggja mikla
áherslu á að krókaveiðar á bát-
um undir 6 tonnum verði gefnar
frjálsar. Þá viija smábátaeigend-
ur og að hið svokallaða 25%
kerfi verði fellt úr núverandi
banndagakerfi. Segja þeir að
það ákvæði muni draga úr
spennu og því offari í sókn sem
átt hefur sér stað til að tryggja
sem mestan kvóta til frambúðar.
Smábátaeigendur krefjast þess að
til komi leiðrétting vegna 26%
skerðingar sem þeir segjast hafa
Þær töflur sem mest hafi verið not-
aðar til mats á almennum slysabót-
um á Islandi séu að mestu leyti þær
sömu og notaðar séu á hinum Norð-
urlöndunum. Þessar töflur séu orðn-
ar um og yfir 30 ára gamlar. Um lík-
amstjón sem ekki eru tilgreind í töfl-
unum hafi skapast hér nokkur hefð
um örorkutölur. Dæmi um slíkt séu
svipuólaáverkar á hálsi sem í dag sé
án efa stærsti einstaki flokkur slysa
vegna bifreiðaárekstra. Fyrir 30 ár-
um hafi slík slys vafalaust verið fátíð
og þvi ekki til samræming á örorku-
tölum eftir þau slys. Nú eigi slík slys
ekki síst þátt í hinu mikla tapi ís-
lensku tryggingafélaganna á síðasta
ári vegna hinnar nýju og lögboðnu
slysatryggingar ökumanna.
Samkvæmt því sem lögfræðingar
Lögfræðiþjónustunnar hf. segja í
þessu riti gætu bætur vátrygginga-
félags vegna slysatjóns tvítugrar
barnlausrar konu með 15% varan-
lega örorku numið tæpum 2,5 millj-
ónum. Þegar búið er að draga frá
ýmsa liði fengi konan greiddar út
liðlega 1800 þúsund krónur. Þarna
munar miklu og á raunverulegum
dæmum sem Ólafur B. Thors nefnir
og rakið er hér í upphafi. Þar voru
meðalbætur vegna varanlegrar ör-
orku 15% eða minni 1400 þúsund.
orðið fyrir um síðustu áramót. Þá
fagna þeir ákvörðum um hert eftirlit
með bolfiskveiðum dragnótarbáta
innan fjarða yfir hrygningartímann.
Smábátaeigendur hvetja til aukinna
rannsókna og fiskmerkinga, ekki
síst á hrygningartíma í fjörðum, og
telja að brýnt sé að stunda slíkar
rannsóknir sem víðast. Þá vilja smá-
bátaeigendur vara við þeirri þróun
sem átt hefur sér stað varðandi fisk-
veiðar almennt á fjörðum inni. Þeir
telja að ef ekki verður gripið í taum-
ana geti það leitt til þess að allur
fiskur hverfi úr fjörðunum áður en
langt um líður.
Smábátaeigendur
áhyggiufullir
— segja veiöar inni á fjöröum orönar of miklar