Tíminn - 24.09.1969, Qupperneq 7

MTOVIKITDAGUR 24. sept. 1969.
TIMINN
7
vettvangur
Erindi Þrastar Ólafssonar á
ráðstefnu SUF um atvinnuleysi
og landflótta launafólks
Svipmyndir frá ráðstefnu ■ SUF.
Vinstri stefna i efnahagsmálum
Sérhver þjóð — svo er haft
eftir U Þant — verðsfculdar þá
rí-kisstjóMi sem hún hefur.
Þó ég vilji etoki fortaikslaust
viðurkenna algildi þessara orða
undir ölluim kringiuimistæðum,
þá stendur sízt á mér að þræta
fyrir réttmœti þeirra, við vana-
bundnar aðstæður.
Afca sízt dytti mér í hug
að neita því, að þessi háðslegu
orð passa ágætlega á ototour ís
lendinga, því við erum sérfræð
ingar í hví að gera oktour far
um að forðast alila óþægilega
fyrirhyggju. Við byrgjum ekki
brunninn fyrr en barnið er dott
ið ofaní, o>g það helzt oft.
Höfum við lært af reynslunni
og brugðizt við eins og frjálsu
hugsandi fölki sæmir? Hvenær
höfum við gert tilraun tit að
konnast að þeim lögmáluim, sem
rík.ia í þjóðfélaginu? Hvenær
höfum við velt fyrir okkur eig
inleikum hagkerfisins? Við vor
um alltaf anniaðhvort með eða
móti stjórninni. Samsetning rík
isstjórnanna var þjóðinni oft-
ast meira virði en stef.na henn
ar.
Þrátt fyrir þessa tregðu vor
um við af og til að vandræðast
með orð eius og vinstri stefma,
firamfaramál, umbótastefna,
j af n aðar-me nnska o. fl. En
vitjum við vera algjörlega heið
arlegir gagnivart sjálfum ototour
— en án þessarar hreinskilni er
atlt unnið fyrir giíg — þá hefur
sú stefma, sem íslenzkir stjórn
miáfafiloktoar hafa framfylgt síð
ustu tuttugu árm verið keim
Tic og gagnkvæm í ábyrgð sinni
á núverandi uppbygginigu þjóð
fiStegBios. Einmátt þessi áBLsherj
arsaméibyrgð hefur skaipað slákt
awdirúmslofft í stjórmmálalífi þjóð
arimnar, að þar eru etoki iengur
politfskir vailíkostir fyrir hendi.
Það, að leysa vandamát hefur
miðazt við að gagnrýna neikvæð
ar timabundn'ar hliðar á stjórn
arathöfnum andistæðingsins, sem
þegar eru liðnar. Önnur vanda
miál hafa verið athuguð laus-
lega en einangruð, án samheng
is við þj’óðfélagið og hagkerfið
Í heitd sinni og því án þekking
ar á þönfum fóltosins.
Einn hætbulegaisti vankantur
vinstri sbefnu er, ef hann skort
ir hugtök til að útekýra þjóð-
félagið í heild sinni, þvi án þess
ara heildarhugtaka er ekki hægt
að breyta neinu þjóðfélagi að
viti. En að breyta hægrisinn-
uðu. borgaralegu þjóðfélags-
skipuiagi hýtur að v.era æðsta
skylda sérhverrar vinstri
stefnu.
Við, sem gefið höfum okkur
nafnið vimstri menn, vjð höfum
bru'gðizt. Við höfpm baráttu-
laust eftirlátið öðrum frum-
kvæði þ j óðfél agsmótunarin n ar
og höfum því lent i þeirri von
lausu aðstJöðu að afneita í
verki rétti okkar til að skapa
það þjóðfélag, sem við álitum
bezt O'g réttliátast.
Forsenda atlrar stjórnmátabar
áttu er þjóðfélagið eins og það
er. Ef við höld.um áfram að
byg'gja á óbreyttu ástandi ís-
lenzks þjóðfélags, þá mun rök
semdafærzla okkar og stefna að
laga sig í ört rikari mæli, rök-
um viðreisnaris't'efnunnar.
Fólikið í larndinu hefur því
ekki getað fundið hjá okkur
þarnn valkost, sem vinstri stefna
verður að veita, vitji hún
standa undir nafni. Vinstri
stefna á ekiki að vera du'la tit
að draga fóMdð á táilar, heldur
siðferði- og efnahag.slegt hreyfi
afl hins réttláta.pg frjálisa fram
tíðar þjóðfélags.
í stuttu máii sagit: íslenzk
vinstri stefna heíur ökki haft
neitt áfcveðið þjóðfélu'gslegt tak
mark tit að stefna að. Hún hef
ur verið hugsjónalaus. Henni
tó'kst ekiki að skapa þann hug
sjónalega eldmóð, sem hefði
nægt til að þjóðin gæti skað-
laiust staðið af sér gjörningar-
veður viðreisnarinniar, og gefið
henni rétt mið í grárri þokunni.
í dag er þessi þjóð vissulega náð
villt og vonlaus í ofanát'ag. Hug
sjón ætti að vera krafa um
betra ástand en er, og hugsjóna
l.aus þjóð lifir aldrei lengi.
Að þekkja tatemark pólitístor
ar baráttu og geta gert það at-
menningi skiljanl'egt er mikil
vægara öllu öðru, því ta'kmark
ið, sem stefnt er að innifelur
um l'eið og ákveður meðölin,
sem nota skal — veginn, sem
ganga á. Öil stjórnmálaibarátta
verður alitaf tækifærissinnuð
ef hún lætur sér nægja að taka
afstöðu til einstakra vanda-
mála, eftir þau eru orðin ölt-
um Ijiós.
Atviinnuleysi og landflótti eru
afleidd en ekki sjátfstæð þjóð
félagsleg vamdiamál. Þau eru af
léiðing rí'kjandi hagkierfis og
geta endurtekið sig hvenær sem
er o*g svo lengi sem þetta hag-
kerfi er við lýði. Því ber að
skipa þeim á sinn rétta sess inn
an hagkerfis og finna lausn,
sem miðast að breytingu hag
kerfisins — þ. e. a. s. for-
senduim þess en ekki bara af-
leiðingum.
Hitt væri að berjast við eig
in skugga — flýja hið nauð-
synlega. Nú ætla ég mér ekki
þá dul að koma hér með full-
mótaða heildarstefnu til lausn
ar íslenzkum efnahagsmálum.
Slíik skyndilausn er ekki til, því
bæði er efnaihagislífið afar fiók
ið en einnig hitt, að djúptæk
raunhæf þjóðfélagsstefna verð
ur að auðvelda og fegra mann
lifið, en ekfci að eitra það og
þyngja. S'lík stefna þarfnast vís
indategs grundvaltar, sem er
gagnrýnin sundurgreining þjóð
fólagisins, en auk þess hugsjóna
legs aflvaka. Allar þjóðfélags
stefnur hafa sína hugsjónategu
viðmiðun. Viðreisnarstefnan hef
ur Líka sinn hugsjó.nalega grund
völ'L, þar sem er framkvæmd
þess hagkerfis, sem grundvall
ast á einkagróða og sérhyggju
— hagfcerfi ka'pítalismans í
aJlri sinni eyrnd og reisn. Við
reisnin var efnahagsstefna
hinna fláu sterku í andstöðu við
hagsmuni almennings. Hagkerfi
kapitatismans byggist á ójafnri
tekju- og eignaskiptingu; það
við'heldur s'kaðvænlegum hag-
sveiflum; það örvar verðbólgu
myndun; það er víðlast hvar
stjórnlaust, því sú vélgengni,
sem oft er talin þri til ágætis,
er ekki fyrir hendi. En umfram
allt er það háð arðráni í ein-
hverri mynd, hvort sem þetta
hugtak kann að særa einhverj-
ar sáilir eður ei.
Þessi stefna, sem kennir sig við
viðreisn og auðvald, er fáráðm
imgsleg og afar óhappadrjúg
fyrir velferð aimennings. Hún
er tiL liagisbóta sérréttindastétt-
um og í þágu einstakra inanri'a,
arðrænandi i viðskipÞwn, óvild-
arieg í garð verkafóitoj, skamm-
sýn og spililt í stjórnai'farinu.
Lítið í kringum ykkur! Hvern
ig er uimhorfs á ís'Landi í dag?
Hverjir eru hér atvinnuiausir?
Hverjir bera hlutfatilslega
þyngistu skattana, og hverjir
hafa hæstar tekjurnar? Hverj
ir eiga í erfiðt'eikum mcð að ná
saman endunum mánaðarlega?
Eða hverjir fiýja hér iand?
Kannski það séu atvinnurekend
ur? Sú stefna, sem við verðum
að berjast fyrir, má ekki inni-
halda nein viðreisnareinkenni.
Ég vil nú minnast á atriði,
sem er forsenda sérhverrar
vinstri stefnu hérlendis —
stefnu sem dregur úr hvers kon
ar arðráni, óréttlætanlegri stoipt
Framhaid á bls. 12.
Enn fást 4 af 7 úrvalsbókum Félagsmálastofnunarinnar
Tryggið ykkur eintök meðan til eru á gamla verðinu

S/mm
\ . - ...
SAMSKIPTl
KARLS 06 KONU
Elái Hasnes Jónssoa iélagsfiœðing
tjallar nra þan grBnðvallaratTÍin í Jífi okkar allra, sem mestu máli
skípta fyrir lífshamingjuna.
Að stofni tii er bókin hin vinsælu erindi um féfagsfræði fjöiskyldu-
og bjúskaparmála, sem Hannes Jónsson flutti í rikisútvarpið snemma
árs 1965, og fjölluðu m. a. um fjölskylduna, makavalið, ástina, trú-
lofunina, hjónabandið, kynlifið, hjónaskilnaði og hamingjuna, en af
viðbótirefni I bókinnl má m. a. nefna afbrýðisemi, barnaþroska,
felagsmótun einstaklingsins, siðfágun og kurteisi, lagaákvæði og
tölulegan fróílelk um íslenzk fjölskyldu- og hjúskaparmál o. fl. o. fl.
Þetta er úrvalshok, sem á erindi til allra

*
í ) ^
FJÖLSKYLDU
ÁÆTLANIR
OG
SIDFRÆDI
KYNLÍFS
KJÓSANDINN,
STJÓRNMÁL1N
OCVALDID 1
HANNES JÓJVSSON
WlooiluoSlng •

1 Bok þessi fjallar á heiliirigðan hatt um nokkur jjyoingajmeiri - "
atriðin í samskiptum karls og konu. Hún cr rituð með þarfir
yngri jafnt sem eldri í huga, er stutt, gagnorS og fljotlesin.
1 henni eru liliæramyndir oc myndir af frjóvgunarvörnum.
EFNI OC HÚFUNDAR:
Einar Olgeirssou skrifor um Sósíalistaflokkinn,
Emil Jónsson um Alþýðuflokkinn,
. ^ .. Eysteiim Jonsson um Framsóknarflokkinn,
mmm ®e‘r ^a,|£nmsson um Sjálfstæöisflokkinn,
Guðmundsson um flokkana fram að 1920,
Dr. Gunnar G. Schram um millirikjasamskipti og
™ alþjóöaiög,
: Hannes Jonsson um valdið, félagsflétturnar, lýð’
, ræöisskipulagiö, almennmgsálitið, áróður o. fl.,
| Olalur Johannesson um stjórnskipunina og æöstu
sljórnarstofnanirnar.
betta er dmetanleg bók öliuin ahugamönnum um
stjornmál. Lestur hennar auðveldar mönnum leið-
1' , ina til skilnings og áhrifa hvar í flokkl, sem þeir
; - standa.
r\ í
EiiMJ), ANDINN 0(,' EILÍFDARMÁLIN t
fjallat uin |'*r úvpUi g.Hur tilvtrunnai, sem jútt luf.t i f„|l i
ollmn ul«l.uu 1». i. m. um t.lgang og „r,|„„n, ,Wri„z«
. mmikU „r tnurlmigða jU,„,n oR þrónu, nmgnkiLana Irrlr
persónuli(i ritú- ia.ains,l.n„n,„m, vi3lr*Si, ipiritúma, gnSspcki e-
.' Imgmyjxtir manna mn Cnft.
' KITSTJÓKl.
. IMNNES JÓNSSON, FiLAGSf Rj£f)lNGt,T,
Sí*.V SVUNN ViKÍNGl't
; ÞETTA ER KJ0RB0K HUGSANDI FOLKS A ÖLLUM ALDRI.
uS
G
a>
CQ
ko
’S
u
ÖJO
lO
(M
(M
kO ö
Sti
-1 N
Cl —
r/a _r
eo 3
C
to Q
O
O
o"
IT5
tn' &
8
U
--- 'CO •—
£
e.
öd r.
o 03
c
=3'
S3 a P*
O.
g
c/a ja!
u r£
re >
C ec
M «1-^
- £
C
:©
£ 8
.£ 'cc
C X3
* %
g S *
:0 C :Ö
3 U 3
C/i ©
5.1
0)
I