NT

Ulloq
Ataaseq assigiiaat ilaat
Saqqummersitaq pingaarneq:

NT - 25.09.1985, Qupperneq 11

NT - 25.09.1985, Qupperneq 11
Miðvikudagur 25. september 1985 11 Konur eiga leikinn Kjallaraleikhúsið: Reykjavíkursögur Ástu Leikgerð og leikstjórn Helga Bachmann. Leik mynd og búningar: Steinunn Þórarinsdóttir, Tónlist: Guðni Franzson. Lýsing: Sveinn Bene diktsson. ■ Listahátíð kvenna er hafin með nokkrum fyrirgangi og mun setja svip á menningarlíf í höfuðstaðnum næstu vikurnar. í kjallaranum í Vesturgötu 3 hafa konur innréttað dálítið leikhús og frumsýndu þar á laugardagskvöld- ið leikverk upp úr smásögum Ástu Sigurðardóttur. Pessi sýning var vel þegin, enda minnir hún á hlut eins okkar fremsta smásagnahöfundar eft- ir miðja öldina, skáldkonu sem ekki hefur fyrnst yfir þótt höfundarævin væri skömm. Og í kjölfar sýningar- innar berast þau góðu tíðindi að væntanlegt sé ritsafn Ástu, með óprentuðu efni úr eftirlátnum hand- ritum hennar. í kjallaranum eru settar á svið fimm smásögur: Gatan í rigningu, Súperman, Kóngaliljur, í hvaða vagni og Sunnudagskvöld til mánudags- morguns. Þarna eru þekktustu sögur Ástu, en fremstar standa fyrsta og síðasta sagan í sýningunni. Það eru náskyldar sögur sem lýsa lífi útigangs- stúlku á þann hátt sem nýstárlegur var hjá okkur upp úr 1950.1 vandaðri leikskrá gerir Silja Aðalsteinsdóttir góða grein fyrir Ástu og sögum hennar, heimfærir þær upp á kven- frelsisbaráttu nútímans eins og eðli- legt er. Hún lýsir „örvæntingarfullri baráttu konu við að vera manneskja í ómannúðlegum heimi, ...berst við að glata ekki tilfinningum sínum í fátækt og niðurlægingu, berst við að vera listamaður í umhverfi sem viður- kennir ekki listhneigð kvenna..." o.s.frv. Hvað sem líður þeim lærdómum sem draga má af sögum Ástu um „stöðu kvenna", er hitt víst að sögurnar lifa í krafti hinnar fersku, óhömdu og einlægu lífsskynjunar sem í þeim felst. Sögur eins og Gatan í rigningu og Sunnudagskvöld eru svo ekta í tóninum, sannar í tilfinning- unni, að þær líða lesanda ekki úr minni. Pær eru tilfinningasamar, án þess að vera væmnar, og það er mikil kúnst. Aðrar sögur Ástu eru aftur á móti ofurviðkvæmnislegar sbr. Kónga- liljur og ekki síður sumar aðrai sem ekki voru settar á svið hér. Settar á svið. Sannleikurinn er sá að sögur Ástu Sigurðardóttur eru hreint ekki dramatískar og engan veginn til þess fallnar að snúa þeim í leikform. Petta er einkar huglægur skáldskapur, bornar uppi af skynjun stúlkunnar sem segir frá. Enda hefur Helga Bachmann ekki reynt að leik- gera sögurnar. í kjallaranum er raun- ar aðeins um að ræða leikrænan flutning á smásögum. Og það er gott og gilt. Flutningurinn var að sönnu misjafn, en þegar best lét tókst leikendum að miðla anda sagnanna á smekkvíslegan og lifandi hátt. Stúlkur sagnanna léku Guðrún S. Gísladóttir og Guðlaug María Bjarnadóttir. Guðrún er prýðilega valin í hlutverk stúlkunnar í rigning- unni og léði henni allan ákjósanlegan þokka. Sama var að segja um fyrir- sætuna í Sunnudagskvöldi. Guðlaug María fór einkar fallega með í hvaða vagni. Aftur er henni ekki Iáandi þótt hún væri vandræðaleg í Kóngaliljum, hinni frumstæðu og grátbólgnu braggasögu. Helgi Skúlason var traustur að vanda í sínum hlutverk- um, átti jafnauðvelt með drykkju- manninn í götunni og hinn brjóstum- kennanlega nauðgara í Sunnudags- kvöldi. - Súperman er af öðrum toga og hefði ekki átt að vera hér með. Og nokkuð vantaði á sannfærandi tök Emils Gunnars Guðmundssonar á því hlutverki. Auk þessa kom Þor- steinn M. Jónsson fram í þöglum gervum. Ærið er frumstæð aðstaðan í kjall- aranum, gengið beint af götunni niður í „salinn". En hvað um það: Leik- mynd Steinunnar Þórarinsdóttur var hæfilega einföld, og líklega er alls staðar hægt að leika ef menn vilja. ■ Ásta Sigurðardóttir. Reykjavíkursögur Ástu er kannski ekki frumleg eða stórbrotin leiksýn- ing, en hún býður af sér góðan þokka. í grein í leikskrá er lýst því baksviði Reykjavíkur eftir stríð sem sögurnar greina frá. Þetta er fróðleg grein og persónulegt bragð af stílnum. En hver skrifaði hana? Leikfélag Reykjavíkur: Jakobína. Leik-, lestrar- og söngdagskrá úr verkum Jakobínu Sigurðardóttur. Samantekt og umsjón: Bríet Héðinsdóttir. Frumflutt á Lista- hátíð kvenna, í Menningarmiðstöðinni Gerðu* bergi. ■ Það var maklegt að heiðra Jakob- ínu Sigurðardóttur á Listahátíð kvenna. Þessi dagskrá er framlag Leikfélagsins til þeirrar hátíðar og var frumflutt í Gerðubergi við góðar undirtektir á sunnudagkvöld. Þarna var lesið úr þrem skáldsögum Jakob- ínu, sungin lög við ljóð hennar og farið með eitt langt kvæði, ennfremur stuttur leikþáttur, sem raunar var eina efnið sem ég hef ekki heyrt, en hann mun hafa verið fluttur opinber- lega áður. Þetta var að sönnu misjafnlega áheyrilegt, og minnst fannst mér koma til bragsins Fjögur nöfn, í hefðbundnum rómantískum þjóð- ræknisanda. Þarna er þó um að ræða ekki ómerkan þátt í höfundarferli Jakobínu og rétt að kveðskapur henn- ar heyrist á slíkri dagskrá. Ingibjörg Marteinsdóttir söng nokkur kunn lög eftir Jórunni Viðar. Meira gaman var að heyra Hönnu Maríu Karlsdóttur syngja við gítarundirleik lög eftir Olgu Guðrúnu Árnadóttur og Fjólu Ólafsdóttur, sem ekki hafa heyrst áður, svo að ég muni. En auðvitað eru það sögur Jakob- ínu sem þyngstar eru á metunum. Leikþátturinn Nei er ágætur til nota á kvennasamkomum, til að leiða í ljós mismunandi aðstöðu kynjanna. Ekki get ég séð að gildi hans nái öllu lengra en það. Þetta er saga af bóndahjónum: Karlinn ætlar á ráð- stefnu á sama tíma og konan vill æfa stórt hlutverk hjá leikfélagi sveitar- innar, - og hlutverkið er ekkert annað en Nóra í Brúðuheimilinu! Valgerður Dan og Þorsteinn Gunn- arsson fóru með hlutverkin, léttilega. Þorsteinn flutti líka einkar vel kafla úr Snörunni: Alltaf sér maður betur hversu útsmogin og beitt sú saga er. - Smásagan Móðir, kona, meyja er ■ Jakobína Sigurðardóttir. auðvitað kjörin á kvennasamkomu, en ekki er ég viss um að hún hafi staöist tímans tönn sérlega vel. Úr Lil'andi vatninu var farið með kafla sem æði oft hefur verið haldið fram, síðast í útvarpsþætti í sumar, samtal rnóður og dóttur. Margrét Ólafsdóttir og Valgerður Dan fóru með þann kafla. Margrét og Bríet lásu smekklega úr í sama klefa, þrúgandi kafla um „syndagjöld" kon- unnar, og Valgerður Dan endaði á stúlkunni úr Dægurvísu sem ákveður að koma drengnum sínum á gras. Það er fallegur kafli, og fór vel á að Ijúka með þeirri húmanísku trúarjátningu. Allt á litið held ég að dagskráin hafi gefið býsna góða og fjölbreytta mynd af merkum höfundi. Vegur Jakobínu hefur fariö vaxandi og athygli beinst að henni æ meir, eftir að framlagi kvenna til bókmenntanna er sinnt meira. Þar stendur Jakobína hátt, og raunar á hún sess sinn engan veginn því að þakka að aðrar skáldkonur séu minni háttar. í verkum hennar er lifandi kjarni og húmanískur mann- skilningur, og hún ræður í scnn yfir skopgáfu og ádeilukrafti. Smjörþef- inn af þessu fengum við í dagskránni í Gerðubergi sem mér skilst að eigi að flytja á ýmsum stöðum í borginni á næstu vikum. Gunnar Stefánsson RÁÐSTEFNA UM FRAMLEIÐNI í FYRIRTÆKJUM íl IÐNTÆKNISTOFNUN ÍSLANDS efnir til ráðstefnu um FRAMLEIÐNI föstudaginn 27. september í Átthagasal Hótel Sögu. Ráðstefnan hefst kl. 9.00 árdegis. DAGSKRÁ Kl. 8 45. Kl 12.00 GREIÐSLA ÞÁTTTÖKUGJALDS. HÁDEGISVERÐUR. Kl. 9.00. SETNING. Hr. Sverrir Hermannsson, iðnaðarráðherra. REYNSLA BANDARÍKJAMANNA VIÐ AÐ NÁ MEIRI FRAMLEIÐNI í OPINBERUM REKSTRI. Hr. Jerome Mark, US Department of Labor, Washington, Bandaríkjunum. FRAMLEIÐNI í OPINBERUM REKSTRI SÉÐ FRÁ FRÖNSKUM SJÓNARHÓLI. Hr. Pierre-Louis Remy, Nationai Quality of Working Life Centre, Frakklandi. FRAMLEIÐNi OPINBERRA AÐILA SÉÐ FRÁ ALÞJÓÐLEGUM SJÓNARHÓLI Hr. Imre Bernolak, Kanada. HVAÐ GETA JAPANIR ENN LÆRT AF VESTURLÖNDUM? Hr. Joji Arai, Japan Productivity Center, Japan. NORSKT KYNNINGARRIT UM FRAM- LEIÐNI, INNIHALD OG NOTKUN. Hr. Wilhelm Meyn, Norsk Produktivitets Institut, Noregi. Ki. 13.30. v ' ' • i' g §f| ' NÝLEG DÆMI UM SAMSTARF STARFS- MANNA OG STJÓRNENDA í SVÍÞJÓÐ TIL AÐ AUKA HAGKVÆMNI í REKSTRI OG ÞÁTTTAKA STARFSMANNA í ÁKVARÐ- ANATÖKU. Hr. Björn Gustavsen, Arbetslivscentrum, Svíþjóð. FRAMLEIÐNIÁTAK í HÁÞRÓUÐU ÞJÓÐ- FÉLAGI MEÐ ÞÁTTTÖKU ATVINNUREK- ENDA OG LAUNÞEGA. Hr. Arthur Smith, Canadian Labour Market and Productivity Centre Kanada. FRAMLEIÐNIÞRÓUN HJÁ ÍSLENSKA JÁRN- BLENDIFÉLAGINU. Hr. Sigtryggur Bragason, framleiðslustjóri. SAMANTEKT Á NIÐURSTÖÐUM FRUM- MÆLENDA. Hr. Tony Hubert, European Association of National Productivity Centre. PALLBORÐSUMRÆÐUR. Stjórnandi Ingjaldur Hannibaisson. Ráðstefnustjóri verður Ingjaldur Hannibalsson, forstjóri ITÍ. Aðeins takmarkaður fjöldi þátttakenda kemst að. Þátttökugjald er kr. 1.500. Þátttaka tilkynnist fyrir 26. september til Iðntæknistofnunar íslands í síma 68 70 00.

x

NT

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: NT
https://timarit.is/publication/305

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.