Ísafold - 15.05.1895, Blaðsíða 3

Ísafold - 15.05.1895, Blaðsíða 3
167 raisskilningi, að mjer virtist skipverjar gera allt, sem í þeirra valdi stóð, til þess að gera mönnum líflð bærilegt á skipinu. Kapteínninn Ijet sjer sýnilega annt um, að svo vel færi um menn, sem unnt var, og sama má segja um alla undirmenn hans, ¦að svo miklu leyti, sem til þeirra kasta kom. Jeg gatengan mun fundið á skipverjum á »Lauru« og a »Parisian«, að því er kurt ¦eisi og greiðvikni snerti, og með því er mikið sagt. En mennirnir gátu svo lítið. Jeg geng að því vísu, að kvartað hafi verið áður í blöðunum um þau atriði, sem jeg hef minnzt á, og það opt og mörgum sinnum, svo að mjer dettur ekki í hug, að jeg segi nú neitt annað en það, sem aðrir sjeu margbúnir að segja. En mjer finnst þörf bera til að ala stöðugt á því, Btagast á þvi, þangað til bót hefir verið á því ráðin á einhvern hátt. Þessi póstskips- bolli er ekki boðlegur til að vera helzta samgöngufæri heillar þjóðar við önnur iönd heimsins, og Færeyja-drollið gerir .þessar samgöngur með öllu óhafandi. E. H. Fáein orð um refi. Það er sauðfjáreignin, sem meiri hluti lands- tnanna að mestu leyti lifir af, og œtti það því að vera áhugamal allra að hlynna sem mest -&0 henni á allan hátt, og vernda hana frá hverju þvi, sem skaðlegt getur verið fyrir liana. Jeg hef nýlega verið sjónarvóttur að því, hvernig tóan fer að ráði sínu, þegar hún vinn- xir k sauðkindum. Við þetta atvik hljóp hún einmitt frá kindinni, þegar jeg kom til henn- ar, og var hún þá búin að naga kindina á snoppunni upp undir augu; af öðru lærinu hafði hún nagað mikið inu í bein, og læst hafði hún tönnunum í annan bóginn og rifið þar úr flyksu. Þó kindin væri svona á sig komin, var hún þá vel lifandi og mændi aumkvunarlega til mín, eins og hún væri að biðja mig hjálp- ar. Kind þessi var roskin, og að ðllu leyti vel frísk. Þegar jeg fann hana, voru liðnir að minnsta kosti 5 — 6 klukkutímar frá því tó- an hafði náð lienni; — hennar var saknað úr tjenu. Það var hörmulegt að sjá, hvernig vargur þessi hafði leikið kindina — tætt hana svona lifandi sundur — þessa meinlausu skepnu, sem eptir eí>lisfarj sínu getur engri vörn komið fyrir sig, nema neytt fótanna til hlaupa, og -sem ekki einungis hagfræðislega skoðað ætti að njóta allrar verndar og umhyggju af vorri hendi, en sem vjer einnig erum skyldir til, svo sem oss framast er unnt, að íorða frá öll- mn) kvalafullum dauða. Það fara sjaldnast sögur af því, þegar kind- urnar lenda í klónum á tóunni, hvernig hún f'er að kvelja úr þeim lífið, eða hversu lengi hún er að því, en nærri má gota að það er -opt með Hkum hætti og jeg hefi hjer trá sagt, og mjer finnst enda óhugsandi að hún geti gjört það öðruvísi en rneð miklum kvölum fyrir skepnuna. Þetta eitt væri nóg ástæða til þess að allt kapp væri lagt á að eyða tóunni, þessum gi-immdarfulla bitvarg fyrir fjeð, en í annan stað er hinn fjármunalegi skaði rnikill, sem tóan gjörir, ekki einungis það, að þær kindur eru ótaldar, sem hún sjer fyrir og aldrei sjest nöitt af, en það er einnig títt, ef bítir eru. að íjárgæzlan verður miklu kostnaðarsamari, og fjeð getur ekki haft nægilegt frjálsræði, sem •optast háir ^p'íí mikið. I reglugjörðum sýslnanna um fjallskil o. fl. munu jafnaðarlega veia ákvæði um eyðingu refa; en eptir þvi að dæma, hversu mikið er til af tóum. er útlit fyrir að þær ákvarðanir beri ekki alstaðar þann árangur, sem æskilegt væri. Það ætti þá að vera áhugainál bæði sýslunefnda og hreppsnefnda, að gjöra allt, sem unnt væri, til refaeyðingar; t. d. með því að láta sem víðast framkvæma eitranir, sem almennt er álitið að reynist vel, sje það ræki- lega gjört. Yrðlingaeldi kann að vera til einhvers á- vinnings fyrir þá fáu, sem stunda það, en get- ur aptur á móti leitt mikið illt af sjer; því þó tilgangurinn sje einungis sá, að ala yrðling- ana þangað til þeir eru orðnir fullþroskaðir, og drepa þá síðan, mun það þó opt koma fyr- ir að þeir sleppa úr prísundinni, og verða þær tóur að margra áliti skæðustu bitvargarnir; það er líka eðlilegt að þau dýr hafi minni ótta af mönnum og skepnum, og verði því ó- ragari að bíta. Jeg hef enda heyrt þess get- ið, að yrðlingum væri sleppt í þeim tilgangi, að ná þeim aptur, þegar þeir væru orðnir fullþroskaðir; og má geta nærri, hvort allur sá fjenaður kemur aptur í leitirnar. I reglugjörð fyrir Strandasýslu um refaeyð- ingu, fjallskil o. fi., er svo ákveðið, að sá, sem elur yrðling, skuli gjalda 50 kr. sekt fyrir hvern yrðling, sem sleppur, en setja hlutað- eigandi hreppsnefnd veð fyrir sektinni eða út- vega sjer abyrgðarmann. Sje þetta vanrækt, eru yrðlingarnir rjettdræpir, og sá, sem þá elur, sekur eins og þeir hefðu sloppið. Þessi ákvæði eru *ð vísu góð. og það er alveg nauðsynlegt »ð yrðlingaeldi sje takmörk- um bundið fyrir þá, sem það stunda, en rjett- ast alít jeg, að bannað væri með lögum, að ala yrðlinga, því þó nokkrir menn kunni að hafa ávinning af þvi, hljóta þeir að vera því háðir, að missa af þeirri atvinnu, sem skað- leg er fyrir almenning. A'. G. Vesturheims-lokleysa „Þjóðólfs' Eitt með því fyrsta, sem fyrir m.jer varð, þegar jeg sá íslenzk blöð á leiðinni hing- að til lands, var grein í Þjóðólíi um vest- urflutninga. Þar er gert allmikið númer vit af því, að »Lögberg« hari látið vel af lífi íslendinga vestra og »tekið drjúgum upp í BÍg« gegn þeim, er andstæðir hafa verið vesturflutningum. Og síðar í grein- ínni kemst ritstjórinn að orði meðal ann- ars á þessa leið : »Meðal annara kvað nú vera von á rit- stjóra Lögbergs, Einari Hjörleifssyni, al- komnum hingað, og ðttum vjer þó sízt von á honum. En heimkoma hans er hin bezta sönnun fyrir því, að Þjóðólfur heflr haft rjett fyrir sjer í því, að ekki sje það allt af hjarta talað eða mikið að marka, sem sagt hefir verið um dýrðina þar vestra. Það ætti E. H. fyrstur manna að kann ast við . . .«• Jeg trúi því naumast, að ekki verði fleiri en jeg, sem þyki þetta allfurðuleg lokleysa. Og þeirri lokleysu leyfi jeg mjer afdrátt arlaust að mótmæla. Jeg minnist þess ekki, að hafa nokkurn tíma heyrt þess getið, að það, að einn ein- stakur maður flytur úr einu landi í annað, íje talið sönnun fyrir því, að ekki sje líft í því landi, sem hann hefir flutt frá. Og jeg skal taka það fram, eitt skipti fyrir öll, að þvi fer svo fjarri, að jeg verði »fyrst- ur ma,nna« til að kannast við, að jeg haíi sagt ósannindi í Lögbergi um ástand manna í Ameríku, eins og «Þjóðólfur« dróttar að mjer, að jeg þori óhræddur að standa við hvert einasta orð, sem jeg hefi sagt um það efni. Væri annars ekki ástæða fyrir »Þjóðólf« til þess að fara að hægja á sjer með rugl- ið um ástand íslendinga vestra? Sjálfur veit ritstjórinn ekki lifandi vitund um það mál. Og honum hefir tekizt svo að velja sjer frjettaritara vestra, að Vestur- íslendingar — sem óneitanlega eru sínum hnútum kunnugastir— hlæja dátt að heimsk- unni, sem blaðið er allt af við og við að flytja um þá — það er að segja, þeir sem ekki stórhneykslast á illgirninni. Einar Hjörleifsson. Óveitt prestakall. Garðar á Alptanesi: Garða- og Bessastaðasóknir. A prestakallinu hvilir kirkjubyggingarlán, tekið 1880, upphaf- lega 10,000 kr., er afborgast með 6°/o árlega á 28 árum. Metið 2522 kr. 72 au. Augl. 14.maí Veitist frá næstu fardögum. Prestvigsla. Sunnudag 12. þ. m. vígði biskup landsins, herra Hallgrímur Sveinsson, þá prestaskólakennara Jón Helgason, «ertekið hefir á mótiskipun til að haldauppi fastri auka- guðsþjónustu í Reykjavíkur dómkirkju ann- anhvorn sunnudag>, án nokkurra launa og án nokkurrar'skuldbindingar til þess að gegna öðrum prestsverkum; og prestaskólakandídat Svein Guðmundsson að Ríp í Skagafirði. HJálpræðisherinn. Samkoma sú. er þeir fjelagar Erickson og Þ. Davíðsson, yfirliðar úr «Hjálpræðishernumi>, hjeldu hjer í 1. sinn sunnudagskveldið að var, var heldur en ekki vel sótt: stærsti samkomusalur bæjarins troð- fullur, og urðu margir frá að hverta. Það sem þar gerðist, var, að þeir fjelagar fluttu lítils háttar fyrirlestur um «herinn», báðust fyrir og sungu nokkra sálma úr nýju islenzku sálmakveri, er «herinn» hefir gefið út í Khöf'n, en annar Ijek undir á fiólín við og við. Fáir sem engir af áheyrendum munu hafa hneykslazt hót á guðsþjónustuathöfn þessari, þótt nýstárleg væri; enda hverjum mannisýni- legurhinneinlægiáhugiþeirrafjelaga fyrirgóðu málefni og alvara með trúna, auk þess sem mennvita hve ágætan orðstír «herinn»hefirget- ið sjer mjög víða um lönd fyrir framkvæmd- arsama mannást við bágstadda. Sjónleikirnir dönsku. Enn ljeku þeir þrennt nýtt annað kveldið, 12. þ. m., hinir dönsku leikendur. dágott, og ennfremurgamla leikinn »Hun vil spille Komedie», sem allt af þykir og er mikið gaman að. — Það árar ekki til þess hjer um þessar mundir, að eyða fje í sjónleiki, f'remur en aðrar skemmtanir; enda er ekki hætt við því, að alþýða eyði miklu til að skemmta sjer við danska sjón- leiki; hún freistaststórum mun fremur af'þeim íslenzku. En fyrir þá, sem hafa efni a að eyða aurum í skemmtanir og gera það hvort sem er, er hjer fráleitt kostur á öðrum betri, vegna þess, að leikið eryfirleitt af góðri list og kunnáttu. Gnfuskipið »Á. Ásgeirssoni. kom hing- að fyrir lám dögum k leið til Vestfjarða(Isa- fjarðar); hafði komið við á Eskifirði með kol handa herskipinu danska og almenna vöru þangað. Fór í gær áleiðis vestur. Holdsveikismyndir. Eptir rsðstöfun Dr. Ehlers eru nokkrar myndir af hoidsveikum og iimafallssjúkum til sýnis almenningi á landsbókasafninu. Slysför. Hinn 21. marz þessa árs vildi það hörmulega slys til, að snjóflóð fjell í Vattarnes skriðum a milli Reyðarfjarðar og Fáskrúðstjarðar og lentu í því fimm menn, sem voru á ferð þar k milli, fjórirkarlmenn og einn kvennmaður, sem allt barst fram á sjó; en þn'r karlmennirnir komust upp í tjöruna við illan leik en tvennt týndist: merkiskonan Margrjet Richarðardóttir yfirsetukona í Fá-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.