Ísafold - 14.01.1899, Blaðsíða 3

7
af, að eitthvert scórveldið mundi hjálpa
sér og hirtu lítt um ófriðarundirbún-
inginn. f>eim þótti nóg að hafa háar
tölur á pappírnum. Til dæmis að taka
voru riddarasveitirnar 15 — að nafn-
inu til — en ekki nema 60 hestar til
handa hverri sveit, í stað þess að
þeir áttu að vera 150, svo að í raun
og veru urðu riddarasveitirnar ekki
nema 5. Hinn hluti riddaraliðsins
varð að leggja á stað í ófriðinn sem
fótgöngulið! Og þó hafði ráðaneytis-
formaðurinn, Delyannis, dirfst að full-
yrða á þinginu þremur vikum áður en
Larissa var unnin, að herinn væri al-
búinn til ófriðar!
Liðsmennirnir voru ekki lengi að
átta sig á, hve ótækur undirbúningur-
inc var í öllum efnum, og svo mistu
þeir með öllu það traust á forystunni,
sem þeir kunna að hafa haft í upp-
hafi. Og svo lenti alt í aðfinningum
og ræðudeilum, sem eru líf og yndi
Gnkkja. Foringjarnir höfðu að kalla
má ekkert vald yfir liðsmönnunum,
nema örfáir, sem beittu við þá alveg
óvenjulegum ruddaskap op hörku.
Athugunum höf. sjálfs ber alveg sam-
an við um ummæli fróttaritara frá einu
stórblaði Bandaríkjanna, Richard
Harding Davis.
•Vafasamt er«, segir fréttaritarinn,
»hvort ófarir Grikkja eru ekki framar
öllu öðru því að kenna, að þeir eru
miklu meiri lýðstjórnarmenn en svo, að
unt sé að gera úr þeirn góðahermenn,
og sjálfræðisandinn langt um of ríkur
í þeim til þess að þeir þoli nokkura
herstjórn. Ef til vill er lýðstjórnin
ríkari með Grikkjum en nokkurri ann-
arri þjóð, jöfnuðurinn þar miklu meiri
en í Bandaríkjunum og á Frakklandi.
Hver grískur maður hugsar og breytir
eftir eigin geðþekni, og enginn virðir
skoðanir náungans einu augnabliki
lengur en þær koma heim við skoðan-
ir sjálfs hans. Konungurinn situr á
veitingahúsum og rabbar við þegna sína.
• • Fylgdarmaður minn, sem var gisti-
húsasendill, talaði einstaklega kumpán-
lega við hermálaráðgjafann og utanrfkis-
ráðgjafann, og svo virtist, sem þeim
væri mesta ánægja að hitta hann. Blaða-
söludrengir í Aþenuborg deildu um
það, hvað stórveldin ættu nú að gjöra.
Sjálfboðnir liðsmenn ferðuðust í fyrsta
flokks vögnum og á leiðinni ræddu þeir
um ófriðinn einstaklega blátt áfram og
vingjarnlega við foringja sína. Alt
landið var líkast afarmiklum umræðu-
mannfundi. |>egar þessir sjálfboðnu
liðsmeun voru komnir inn í liðið,
hafði næstum því hver þeirra sína
skoðun um, hvernig ófriðinn ætti að
heyja, 0g fluttu með sér uppdrátt yfir
landið, þar sera ófriðurinn stóð«. Skoð-
anir foringjanna mat haun að engu, og
fór sínu fram eins og honum sýndist.
»A hergöngunni til Domokos deildu
þrír sjálfboðnir liðsmenn við riddara-
hersi, sem hefði getað verið faðir þeirra
fyrir aldurs sakir, um það, hvort þeir
ættu eða ættu ekki að fara út úr her-
búðunum til þess að láta á dáta-
pelana. Hann stappaði niður fótun-
um og þeir reyndu með ýmsum rök-
um að sanna, að hann væri að
fara með vitleysu. J>eir ávörpuðu hann
virðulega — líklegast af því, að hann
var aldraður maður —■; en þeirreyndu
að færa honum heim sanninn um það,
að ástæður hans væru einskis virði.
Tvífylki það, sem ég fór með, hafði
*'afði alt nýja skó (ólúða) á fótutium.
Afleiðingin var sú, að mnan fimm
klukkustunda var helmingurinn af liðs-
Mónnunum búinn að taka afsérskóna
°g gekk berfættur. Og þegar við kom-
urn að fyrstu vatnsuppsprettunni, hlupu
þessir sárfættu menn út í kalt vatnið
°S það varð ódrekkandi. 1 hvert
skifti sem vér komum að vatni, fór alt
á sömu leið; í stað þess að setja vörð
utan um það og láta nokkura menn
úr hverri hersveit sækja vatn á pel-
ana, voru allir látnir ösla í því, vatn-
ið varð ódrekkandi og mikiil tími fór til
ónj'tis. Jpetta er smáatriði; en það
sýnir jafnskýrt eins og atkvæðameiri
yfirsjónirnar, hve illa liðinu var stjóru-
að«.
Sjálfur segir höf. frá sams konar at-
burði, sem hann var sjónarvottur að.
Herfylki var á ferðinni. Svo langt
var orðið milli raðanna, að flokkurinn
var alt að því helmingi lengri en hann
átti að vera. Foringjarnir voru nærri
því orðnir uppgefnir á að orga í menn
að ganga þéttara; en það hreif ekki
hót. Gangi rnenn svo dreift, er helm-
ingi lengur verið að fylkja þeim til
bardaga en ella. Herfylkið á leið yfir
læk. Liðsmennirnir þjóta tafarlaust í
lækinn, fara að drekka og láta á pel-
ana. Nú stóð svo á, að hver mínúta
var dýrmæt; þeir voru á leiðinni í
skarð, sem þeim reið lífið á að ná.
Foringjarnir öskra og grenja, en eng-
inn skiftir sér minstu vitund af því.
»Skárra væri það nú, að mega ekki fá
sér að drekkaU Allur flokkurinn gliðn-
ar sundur, smáhópar standa í bendum,
og þeir, sem síðastir koma að læknum,
fá ekkert að drekka; vatnið er orðið
svo gruggugt. Staðar verður að nema,
til þess að koma aftur réttri skipan á
sveitina. Ef mörg herfylki hefðu nú
verið á ferðinni hvert á et'tir öðru, þá
hefði þessi viðstaða tafið fyrir öllum,
sem á eftir voru.
Svo mikil brögð voru að agaleysinu
og óhlýðninni meðal hinna sjálfboðnu
liðsmanna, að miklu betra hefði ver-
ið að þeir hefðu setið kyrrir heima.
J>eir hefðu boðið sig fram til að
berjast, skjóta Tyrki, en ekki til
þess að láta kvelja sig með alls
konar óþarfa-smásmygli — og svo
voru þeir vanir að kalla alla her
tamninguna. jpessar kenningar inn-
rættu þeir hinum hðsmönnunum.
Menn kinnokuðu sér eðlilega við, að
beita hörðum refsingum við menn,
sem af eigin hvöt voru komnir til að
berjast fynr ættjörðiua, og svo var
alt látið hólkast.
Höf. segir, að til þess að hafa veru-
legan hemil á þessu liði, hefðu hers-
höfðingjarnir þurft að vera aðrir eins
grimdarseggir eins ogAurelíe de Pala-
dines var í ófriðinum 1870—71. Hann
lét á hverjum morgni skjóta eina tylft
af þeim, sem á hegningarskrána höfðu
komist, og valdi til þess þá, sem efst-
ir stóðu á skránni, án þess að láta
ratinsaka mál þeirra hfandi vitund.
Leyni-hlutafélagiö,
sem átti að endurreisa »Island«,
lognaðist út af fyrra latigardagskvöld,
á fundiuum, er gctið var um í síðasta
blaði, að þá streði til.
Fyrri fundurinn, miðvikudaginn t
sömu viku, var haldinn á «Hermes«.
En þar þóttu þeim bandamönnum held-
ur þunnir veggir, og fengu sér nú ann-
an fundarstað og tryggilegri, — hafi
þeim þá orðið að því.
Hún var heldur daufleg, þessi laug-
ardagssamkoma, eins og útfarar-sam-
komur eiga að sór.
Af þeim 6 hluthöfum, er ánetjast
höfðu alls, í viðbót við skuldheimtu-
mcnnina 8, höfðu nú 3 gengið úr skaft-
inu og sagt sig frá, er þeir sáu, að
ísiun var bæði háll og þunnur eins og
skæni. Og enn gekk hinn 4. úr, einn
af skuldheimtumönnunum sjálfum; kunni
ekki við sig lengur í hópnum.
Þeir voru þá 10 eftir alls, þar af að
eins 3(!) reglulegir hluthafar; hinir
nánast skuldheimtumenn að eitis; hluta-
-framlagan eða -framlöguloforð þeirra
eins konar rófa þar aftan í, aftan við
skuldakröfur þeirra. Sýndist fundar-
mönnunt, sem vonlegt var, al-ófært á
flot á ekki betur mannaðri fleytu, og
töluðu upp frá því mest utn, hvernig
ætti að fara að ná sér niðri á Isafold.
Treystust þó ekki almennilega til að
lögsækja hana —- sem ekki var undar
legt, með því að hún hafði ekki farið
með annað en órækan sannleika, og
gert bæði sjálfum þeim og öðrum stór-
mikið gagn tneð grein þeirri, er þeir
voru svo reiðir út af, sem sé: sjálfum
þeitn tneð því, að forða þeim við að
flana á stað út í ófæru, og öðrum með
því, að opna á þeim augttn, svo að þeir
ánetjuðust ekki framar. En þeir eggjttðu
í þess stað ritstjóra »íslands« að lög-
sækja útg. ísafoldar fyrir »htteisu og
lánstraustsspjöll«, þó að þeir hafi sjálf-
sagt hlotið að sjá fyrir tóma erindis-
leysu í þeirri sjóferð.
Þá var farið að hugsa utn dilkinn,
»Sunnaufara«, hvort eigi mundi vinn-
andi vegur að grafa hann upp úr snjón-
ttm, reyna að blása í hantt einhverri
líftóru, og vita, hvort hann gæti ekki
eigrað um landið 1—2 missiri enn, með
10 ntanna stuðningi, þ. e. þeirra allra
fólaga. Það kostaði þó ekki nema
part á við hitt, að halda »íslandi« enn
áfrarn árlangt. En sumunt þótti þá
svo lítið í það varið, að þeir vildu ekki
vera að »leggja verk upp á það«.
Hefir samt gengið á pukursfundum
um það mál öðru hvoru síðan þessa
viku og nýrri viðleitni að fá fleiri í það
bandalag; ett óráðið enn, hvað úr verður.
i»ríbura
fæddi kona ein hér í bæuum þessa
viku, Elinborg Pétursdóttir, kona
Tobíasar skósmiðs Tobíassonar við
Lindargötu. Hún tók jóðsótt sunnu-
dagskvöldið 8.. þ. m., fæddi fyrsta
barnið 2 sólarhringum síðar, þriðju-
dagskvöldið, laust fyrir miðnætti, ann-
að tæpum sólarhring þar á eftir, og
loks hið þriðja að dægri liðnu, eða
næsta morgun, fimtudag 12. þ. m. kl.
11. J>að var andvana, en hin bæði
með fullu lífi og fjöri, stúlkubarn og
piltbarn, og meira að segja börnin öll
svo stór, að fádæmum sætir um þrí-
bura: 16 marka hvert þeirra, er á lífi
eru, en 14 marka hitt, sem kom and-
vana, — í stað þess, að þríburar eiga
að sögn að sér að vera ekki nema 5—
6 marka. Ekkert barnið þurfti að
taka með töng. Konan er mikið veik.
Hún hefir alið 8 börn áður, en aldrei
tvibura og því síður þríbura, fyr en
þessa. Er ekki nema 32 ára gömu);
ól fyrsta barnið 17 ára.
Heimili þetta er bláfátækt, sem ekki
er furða með jafnmikilli ómegð, 5
börnum á lífi, auk hinna nýfæddu, en
maðurinn bjargast eingöngu á hand-
afla sínum; er iðjumaður.
Svo segja menn, að ekki muni hafa
fæðst hér í bæ þríburar áður alla
þessa öld.
Skipstrand
varð í nótt hér við Gróttutanga;
það var knörr kaupmanns Thor Jen-
sens á Akranesi, »Dr. T. de Witt Tal-
mage«, 85 smál., skipstjóri Guðm.
Kristjánsson, á hetmleið frá Eng-
landi (Liverpool) með salt og kol; ætl-
aði til Genua með fiskfarm héðan, en
fekk leka á leiðinni og seldi því fiski-
inn í Liverpool. Menn björguðust
greiðlega; en skipið sagt óbætandi og
saltfarmurinn ónýtur.
Póstar
allir ókomnir enn. Mun færð vera
mjög slæm.
Ettirrnæli.
Einar Jónsson sóknarnefndarmaður frá
Endagerði á Miðnesi, sem druknaði i G-erð-
um í Grarði 26. sept. f. á., var fæddur á
Hópi i Grindavík 6. febr. 1850. Foreldrar
lians voru merk hjón. Jón Hafliðason og
Gróa Þórðardóttir, og ólst hann upp hjá
þeim þangað til hann var 19 ára að aldri.
Þá gekk hann að eiga Sigriði ísleifsdóttur
og reisti hú á Hópi. Eignuðust þau 5 hörn,
og eru 3 af þeím á lífi, öll uppkomin og
mannvænleg. Arið 1874 flut+i hann sig
með konu og börnum frá Hópi að Tjarn-
arkoti á Miðnesi og bjó þar nokkur ár.
Þar misti hann konuna. Þaðan fluttist
hann að Garðsvika i Inngarði og giftist
þar aftur 1884 Margréti Hannesdóttur, fór
svo næsta ár að Endageiði og bjó þar til
dauðadags. Me'Ö seinni konu sinni eignað-
aðist hann 5 hörn, og eru 3 þeirra á lifi.
Einar sál. var mjög hægur maður og
stiltur i dagfari, og vildi aldrei láta neitt
á sér bera; þó var hann siglaðnr og kátur
og hinn skemtilegasti i viðræðu. Reglu-
maður var hann sérstakur i hvivetna, ráð-
hygginn og ráðfastur, sparsamur og nýt-
inn. Iðjumaður var hann hinn mesti og
féll aldrei verk úr liendi, og auk þess sem
hann annaðist bú sitt, stundaði hann bæði
bókband og trésmíðar; í tómstundnm sínum
las hann svo og ritaði ýmislegt; þar á
meðal má geta þess, að hann hélt brúeikn-
inga og skrifaði veðurbók um mörg ár;
margt annað fróðlegt liggur eftir hann
skrifað, hæði andlegs og veraldlegs efnis;
var hann víðlesinn og mun leitun á að
finna jafn-fróðan mann á meðal óskólageng-
inna manna. Hann var sannur trúmaður
og áhugamikill um öll kristindómsmál;
fann hann sárt til þess hve vantrú og alls
konar siðleysi fór í vöxt á landi voru og
þráði mjög að þetta mætti aftur breyt-
ast til batnaðar.
Einar sál. var konu sinni hinn ástrikasti
maki og unni börnum sinum hugástum; við
menn út i frá var hann gestrisinn og lét
af hendi rakna við þurfamenn, og gjörði
öllurn þeim, sem hann gat, gagn í orði og
verki. Hans er því sárt saknað af öllum
þeim, sem nokkuð kyntust honum. S.
Eftirmál um íslamÞ.
Ritstjóri þess framliðna málgagns biður
Ísafold fyrir svolátandi klausu:
Til ritstjóra * ísafoldart. Reiknings-
skil þau, sem þér, ritstjóri góður, hafið
lagt fram í 1. tölubl. »ísaf.« þ. á. um
efnahag blaðsins »lslands«, eru fjarri réttu
lagi. En ekki nenni ég að vera að skýra
það mál frekar fyrir yður hér. Þeim af
lesendum yðar, sem löngun hafa til að
kynnast því betur, mun innan skamms
veitast kostur á því i blaðinu sjálfu. En
okkar í milli skulum við gjöra upp reikn-
ingana að nýju fyrir gjörðardómi Blaða-
mannafélagsins, eða dómstólunum.
Reykjavik 13. jan. 1899. Porst. Gíslason.
* * *
Ekki geta þetta verið annað en manna-
læti hjá vorum virðulegum blaðabróður,
þessi lögsóknar-ráðagerð hans eða drýgindi
um, að eitthvað standi til. Því umrædd
efnahagsskýrsla i ísafold siðast er ekki
annað en það, sem þeir hafa sjálfir sagt
frá i óspurðum fréttum, skuldheimtumenn-
rnir i dánarbúi blaðsins, og hljóta þeir að
vera þeim hnútum sæmilega kunnugir, hafi
þeir haft á hendi fjárhald »landsins« sið-
asta ársfjórðunginn, sem það tórði, eða
jafnvel lengur.
Frá prestskap
var síra Jóni Þorsteiussyui á Lundar-
brekku í Bárðardal vikið af landsiu.fð-
ingja 28. f. mán. Hann hafði nú fyrir
ári tekið sig upp frá brauðinu með
alt sitt og flutt sig í attnað prófasts-
drenti, norður að Sauðanesi, að öllum
fornspurðum, og að brauðinu óráðstöf-
uðu.
Brauðið, Lundarbrekka, er því auglýst
laust og veitist frá nœstu fardögum. —
Umsóknarfrestur til 23. febrúar. »Bú-
ast má við, að núverandi tillag til
brauðsins úr landssjóði verði að öllu eða
nokkru leyti lagt út í kirkjujörðum frá
Grenjaðarstað og Múla«.
Prei.stskosning.
Síra Páll H. Jónsson í Fjallaþingum
hefir hlotið kosningu í Svalbarðspresta-
kalli.