Ísafold - 10.07.1915, Blaðsíða 1

Ísafold - 10.07.1915, Blaðsíða 1
Kemur út tvisvar *l 1 viku. Verb árg. 4 kr., erlendis 5 kr. eða l'/j dollar; borg- Í8t fyrir miðjan júlí orlendis fyrirfram. Lausasala 5 a. eint. ISAFOLD Um TJppsögn (skrifL) bundin við áramót, er ógild nema kom- in sé til ntgefanda ; fyrir 1. oktbr. og sé kaupandi skuld- laus við blaðið. L. ísafoldarprentsmiðja RHstjóri: Ólafur Biörnsson. Talsimi nr. 455 XLII. árg. Reykjavik, laugardaginn 10. júli 1915. 51. tölublað A.lþýoufél.bókasafn Templaras. 8 kl. 7—9 Borgarstjöraskrifstofan opin virka daga 11—8 Bæjarfógetaskrifstofan opin v. d. 10—2 og 4—5 Bæjargjaldkerinn Laufasv. 5 kl. 12—8 og 5- íglandsbanki opinn 10—4. K.F.TJ.M. .Lestrar-og skrifstoía 8árd.—10sl6d. Alm. fundir fid. og sd. 8»/i siod. Landakotskirkja. Guosþj. 9 og 6 á helgom JLandakotsspitali f. sjukravitj. 11—1. •Iiandsbankinn 10—8. Bankastj. 10—12. Landsbókasafn 12—3 og 5—8. Útlan 1—8 Landsbúnaöarfélagsskrifgtofan opin fré. 12—S <íLftndsféhir5ir 10—2 og 6—6. liandsskjalasafnið hvern virkan dag H. 12—S Landssiminn opinn daglangt (8—9) virka daga helga daga 10—!2 og 4—7. Nattúrugripasafnio opio 1'/«—S'/i a sunnud. Pósthúsið opið virka d. 9—7, sunnud. 9—1. Samábyrgð Islands 12—2 og 4—6 'StjómarraosskrifBtofurnar opnar 10—4 dagl. TalBÍmi Beykjavlkur Pósth.3 opinn daglangt 8—10 virka daga, helga daga 10—9. Vifilstaoahælio. Heimsóknartími 12—1 Þjðomenjasafnio opio ad., þd. fmd. 12—2 I»orst. í»orsteinsson yfirdómslögm. Miðstrati 4 uppi. Heima kl. 2—3 og 7—8. Simi 515. Horfur á þingi. Það er nú bert orðið, eins og •vænta mátti, að mikill meiri hluti alþingis er ánægður með þá lausn stjórnarskrármálsins, sem fengin er. Þversum-mennirnir á þinginu freist- uðu þess að afla fylgi vantraustsyfir- ;!ýsing á ráðherra E. A. En svo litið reyndist fyigið í því efni, að fengið mundi hún 7 atkvæði í hæsta lagi i öllu þinginu, ef komið hefði fram. Frá því ráði urðu þeir þess vegna vfljótlega að hvería. Þá tóku þeir það ráð að fitja upp á eýtirvara við fyrirvarann, er í sér fól grimuklætt vantraust til ráðherra og þeirra manna, er stutt hafa hann til að bjarga stjórnarskiánni. Þessi eftirvari hljóðaði á þessa leið: vAlpingi ályktar að lýsa yfir pví, að pað telur si% óbundið af öðrum skilmálum ýyrir staðfestinq stjórnar- skrárinnar en peim, sem ýelast í fyr- irvara alpingis 1914*. Var það eðlilegt og sjálfsagt, að ráðherra og þeir, sem á sama máli eru, vildu eigi ganga að þessarri þingsályktun, sem í sér felur óbeina játninq þess, að fyrirvaranum sé eigi fullnægt með staðfestingarskilmálun- um„ Itarlegar tilraunir voru til þess gerðar að fá komið tillögu þessari i slikt horf, að aðgengileg væri fyrir ráðherra. En 8 menn í hinum eig- inlega Sjálfstæðisflokki héldu fast við þetta grímuklædda vantraustsform á tillöganni. Út af þessu hefir nú Sjálfstæðis- flokkurinn á þingi klofnað. Mun sá klofningur engum koma á óvart eftir hamsleysisaðfarir 7ng ólfsmanna í alt vor og hið óafsakan- lega ódrengskaparbragð, er beitt var gegn gömlum samherjum með birt- ingunni alræmdu á trdnaðarmáii frá konungi. Það var vitanlegt fyrirfram a3 þrí- menningarnir og heitrofarnir gætu enga samvinnu átt, ekki staðið í flokki saman. Skal það fiislega játað af oss, að vér hörmum sízt, að opin- ber klofningur er orðinn milli peirra. Um flokkaskiftinguna í þinginu ^erður ella eigi sagt mikið að svo stöddu. Svo lítið mun um hana ráð- ið enn til fullnustu. Sennilega verða flokkarnir 4 eða 5: Heimastjórnar- Unglingaskólinn á Sauðárkróki. Skólaárið frá 1. nóv. til 1. maí. Kenslustundir á dag 4—5. Kenslugjald fyrir reglulega nemendur 15 kr. yfir skólaárið. Sem óreglulegir nemendur geta menn notið kenslu i einstökum greinum, fleiri eða færri. — Skólinn tekur sem nemendur bæði pilta og stiilkur. — Umsækjendur sniii sér til undirritaðs er gefur nánari uppiýsingar um skólann. Sauðárkróki 1. júli 1915. Jön Þ. Björnsson. flokkur, sjálfstæðisflokkur, þversum- mannaflokkur, bændaflokkur og utan- flokkaflokkur, en hve margir verða i hverjum flokki er eigi hægt að segja sem stendur. Eitt er þó víst, að athafnir þrímenninganna, lausn ráðherra á stjórnarskrármálinu og fánamálinu, stefna sú, sem þetta blað hefir stutt eindregið, hefir stór- mikinn meirihluta á alþingi, en Ing- ólfsstefnan nauðalítið fylgi. Og er þessi skipun málanna auðvitað i sam- ræmi við þjóðarviljann, svo afskap- lega fylgislausir sem þversummenn- irnir áreiðanlega eru með þjóðinni. Vonandi fet svo á þinginu, að allir þeir Sjálfstæðismenn, sem eigi vilja ófrjótt rifrildi eitt um keisarans skegg, svo sem verið hefir bragur þversum-manna, taki sem bezt hönd- um saman tii þess að vinna að framgangi nauðsynlegra og heilla- ríkra innanlandsmála, og láti deilu- málin út á við og þversumrifrildis- moldrykið liggja í láginni. Kvenfólkið fagnar fengnum réttindum Það var myndarleg hátíð, sem kvenfólkið efndi til þingsetningar- daginn til þess að fagna hinni nýju stjórnarskrá, er veitir því svo miklar réttarbætur. — Kl. 4 um daginn safnaðist mikill og fríður hópur kvenna í Barnaskólagarðinum. Það- an var gengið í skruðgöngu um Lækjargötu, Austurstræti og Póst- hússtræti. í fararbroddi var falleg barnafylking og hafði hvert barn lít- inn, íslenzkan fána i hendi. Þegar hópurinn var allur kominn inn á Austurvöli, gekk forstöðunefnd- in, þær frk. Ingibjörg H. Bjarnason, frúrnar Briet Bjarnhéðinsdóttir, Elin Stephensen, Kristín V. [acobson og Þórunn Jónassen á fund alþingis. T neðrideildarsalnum höfðu allir alþ.m. skipað sér í fylking til beggja handa forsetastólnum. Forseti sameinaðs alþingis, síra Kristinn prófastur Daníelsson, bauð sendinefndina velkomna. Orð fyiir henni hafði frk. Ingibjörg H. Bjarna- son. Las hún upp svofelt ávarp til alpingis: >A þessum mikilvægu tímamótum, þegar hið háa alþingi kemur saman i fyrsta sinni eftir að íslenzkar kon- ur hafa með nýjum stjórnarskrár- breytingum öðlast full stjórnmáialeg réttindi, þá hafa konur Reykjavíkur- bæjar óskað að votta hinu háa Al- þingi og hæztvirtum ráðherra vorum gleði vora og þakklæti fyrir þau mikilsverðu réttindi, sem stjórnar- skráin veitir íslenzkum konum. Vér könnumst fyllilega við það frjálslyndi og réttlæti, sem hið háa Alþingi hefir sýnt í mörgum og mikilsverð- um réttarbótum nii á síðari arum, íslenzkum konum til handa, sem jafnan hafa verið samþyktar af mikl- um meirihíuta allra hinna politísku flokka þingsins. Vér vitum vel, að auknum rétt- indum fylgja auknar skyldur. En vér tökum móti hvorutveggja með gleði. Vér vitum og skiljum að kosningaréttur til alþingis og kjör- gengi, er lykillinn að löggjafarvaldi landsins, sem á að fjalla um hags- muni allrar þjóðarinnar, jafnt karla sem kvenna. Vér trúum því að fósturjörðin — stóra heimilið vor allra, þarfnist starfskrafta allra sinna barna, jafnt kvenna sem karla, eins og einka- heimilin þarfnast starfskrafta alls heimilisfólksins, og vér trúum því, að vér eigum skyldum að gegna og störf að rækja í löggjöf lands og þjóð- ar, eins og á einkaheimilum. Vér vonum einlæglega að hin nýja samvinna vor með bræðrum vorum á komandi tímum i lands- málum verði þjóðinni til heilla.c Ávarp þetta var skrautritað og ut- an um það dýrindis mappa úr skinni með íslenzka fánanum framan á. Forseti þakkaði nokkurum orðum fyrir alþingis hönd og ráðherra fyrir sína hönd. Varaforseti samein. þings, síra Sig. Gunnarsson bað íslenzku kven- þjóðina lengi lifa og tóku þingmenn undir það með ferföldu hiirrahrópi. Var þá heimsókn kvenna til alþingis lokið. A Austurvelli var reistur ræðu- stóll og talsvert um fánaskreyting. Þegar sendinefndin var þangað komin aftur hófst söngur og ræðu- höld. Frk. Ingibjörg H. Bjarnason las upp ávarpið til alþingis og sömu- leiðis skeyti til konungs. Frú Bríet flutti rækilegt erindi um íslenzka kvenfrelsisbaráttu. Enn talaði frk. I. H. B. fyrir minni íslands, og að lokam söng kvenfólkið Eldgamla ísafold. Þátt-takan var mikil í kvenfagnaði þessum, og fór alt vel og myndar- lega fram. Um kvöldið kom kvenfólkið sam- an í Iðnaðarmannahúsinu, og hélt fagnaði þar áfram fram á nótt. Eimskipafélagið. GoSafoss kemur. Þessa dagana hafa bæði skip félags- ins >Gullfossc og >Goðafoss« verið hér við land. Munaði minstu að þau hefðu hizt i Reykjavík og hefði mörgum sjálfsagt þótt gaman að sjá báða þessa fræknu og vinsælu bræð- ur saman hér á höfninni. >Goðafossc er nú væntanlegur hingað líklega á mánudag. Hann er biiinn að koma við á flestum höfnum á Norður- og Austurlandi. Hefir honum viðast verið tekið með há- tíðabrigðum og fögnuði. Og ein- róma lofi ljiika allir á skipið engu síður en »Gullfoss«. Þeir eru á- nægðir fyrir norðan og austan með »skipið sittc, engu síður en vér hér syðra með >skipið okkarc. Og ekki mun það draga úr, að það ián hefir fylgt >Goðafossic að honum hefir tekist að komast á allar hafnirnar, sem um marga mánuði hafa verið lokaðar skipum vegna iss. Þeir, sem þar biia munu eigi sízt finna til þess, hvers virði það er að eiga »skrautbúin skip fyrir landi, — — færandi varninginn heimc. 400 smálestir af vörum flutti »Goðafoss« á ísluktu hafnirnar við Hiinaflóa. Væntanlega verða hér einhver há- tíðabrigði til að fagna komu >Goða- fossc eigi síður en þegar »Gullfoss« kom. Því þótt »Goðafossc sé fyrst og fremst skipið þeirra fyrir norðan og austan, þá er hann þó líka skipið okkar allra. Og sér- stakrar gleði hlýtur það að fá oss að taka á móti >Goðafossi« og sjá þar með eigin augum að bæði skip- in okkar eru úr helju heimt; bæði komin fríð og ferðbúin úr helklóm hinnar ógurlegu styrjaldar. Að sjá, að óttinn sem mörgum bjó í brjósti, fyrir því, að styrjöldin mundi valda því að við fengjum ekki skipin okk- ar, var ástæðulaus með öllu; að sjá þess merki hve lánið fylgir þessu fyrirtæki, óskabarni okkar fátæku og fámennu þjóðar. Talsverðu hafa menn bætt við sig af hlutum í félaginu norðan og aust- an þegar »Goðafoss« var á ferðinni. Það ber vott um tvent: Að mönn- um hefir eigi orðið vonbrigði að skipinu, heldur hefir það glætttriina á fyrirtækinu; og að landsfólkið ætl- ar að sýna þá þrautseigju að halda áfram að efla Eimskipafélagið. Fyr- irtækið er líka þess vert og aldrei verður of mikið í það lagt. Hér syðra hafa menn heldur eigi gleymt félag- inu. Siðustu vikurnar hafa bæzt all- margir nýir hluthafar við og aðrir bætt við sig. Sumir mjög myndar- lega. T. d. hafa bændafélögin Slát- urfélag Suðurlands og Kaupfélag Borgfirðinga bætt við sig hlutum (S. S 1000 kr. og K. B. 500 kr.). Þetta er mjög myndarlega gert. Bú- ist er við að enn meira bætist við fyrir 15. þ. m., en þá er útrunninn frest- urinn til hluttöku með stofnhluthafa- réttindum. Öllum ber saman um að Eim- skipafélagið hafi riðið vel lir hlaði. Nú er um að gera að halda vel við að gefast ekki upp á miðri leið. ísafold hefir oft mint kaupmenn- ina í þá sérstöku skyldu, sem þeir hafi til að styrkja félagið. Vér vilj- um enn beina þessum spurningum til hvers einstaks kaupmanns: Hefir pú keypt hluti í Eimskipa- félaginu ? Hefir pú keypt eins marga hluti og þú gazt eða bætt við þig siðar? Svarið cetti að vera játandi frá hverjum kaupmanni. Margir hafa spurt oss hve mikið muni nú safnað til félagsins alls hér á landi. Vér höfum spurt stjórn Eimskipafélagsins og tjiir hiin oss að birt muni skýrsla um það í mánað- arlokin þegar biiið er að gera upp stofnhlutaféð alt. Frá alþingi. Starfsmenn alþingis verða: Skrifstofustjóri: Einar Þorkelsson. Skrifarar á skrifstofu: Einar Hjör- leifsson stud. med., Pétur Magnús- son cand. jur. Helgi Salómonsson kennari. Skrifarar í Efri deild: Árni Páls- son bókavörður, Pétur Zophoniasson, Jón Asbjörnsson, Friðrik Jónasson, Ragnar Hjörleifsson og Páll Jónsson. Skrifarar i Neðri deild: Vilmund- ur Tónsson stud. med., Pétur Lárus- son organisti, Páll E. Ólason, Eirik- ur Albertsson, Andrés Björnsson, Skúli Thoroddsen, Tryggvi Hjör- leifsson og Baldur Sveinsson. Gæzlumaður á lestrarsal: Kristinn H. Ármannsson stud. Pallaverðir: Magniis Gunnarsson og Kristján Helgason. Konungsboðskapur. Svo- feldan boðskap frá konungi flutti ráðherra alþingi þingsetningardaginn; >Christian hinn tiundi o. s. frv. Vora konunglegu kveðju! Samkvæmt' þegnlegum tillögum ráðherra íslands höfum Vér í dag staðfest stjórnskipunarlög íslands." Með tveim konungsiirskurðum höf- um Vér jafnframt ákveðið, að íslenzk lög og mikilvægar stjórnarráðstafanir skuli framvegis eins og hingað til bera upp fyrir Oss i rikisráðinu, og auk þess ákveðið gerð hins sérstaka íslenzka fána, sem með konungsúr- skurði 22. nóvbr. 1913 var löggiltur hvarvetna á íslandi og á íslenzkum skipum í landhelgi íslands, þó að því viðbættu, að það væri vilji Vor, að réttur manna til að draga upp dannebrogsfánann eins og að undan- förnu sé óskertur og að á húsi eða lóð stjórnarráðs Islands sé jafnframt dreginn upp hinn klofni dannebrogs-

x

Ísafold

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísafold
https://timarit.is/publication/315

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.