Ísafold - 26.10.1926, Page 4

4
tSAFOLD
og tíeúit skemtilegt fyrir heim' i
spekideildina að ganga milli bois
Ofí Íiöfuðs á öllum þessum óhroða,!
þess verks mun líka verða
lengi minst í sögu íslenskrar
tjn'uu og þjóðemis.
Nokkur vandi kann það ao
yeröft að setja takmörkin á rjett"
am -stað, þegar semja skal skrá
yfir þau útlendu nöfn, sem nt.læg
skal gera, því að varla mnn hj.t
því komist. að leyfa yms nöful
þótt þau sjeu af útlendura upp
runu, því að svo er líka um mörg
af hinum fornu nöfnum. að þau
eru aðflutt. Þó hygg .jea r.jett að
setja takmörkiu nokknð þröngt,
leyfa helst ekki önnur nöfn af
útlendum uþpruna en stutt nöfn,
sem hafa ísienskar endingar og
beygingar t. d. Pjetur, l’áll, Jón,
en banna önnur, ])ótt algeng sjeu,
eru alveg útlend, svo sern
ísvik, Jakob, Jósep, Jóhannes,
Davíð. Eins og menn sjá. getur
víða orðið nokkuð mjótt á milli
og álitamál hvað banna. sknli og
,fcvað leyfa. En aðal hugsnnin >
■að vera sú, að ú t r ý m a ú t -
1 •> n d u ra n ö f n n m og leyfa
engin nema þau, sem geta talist
oróin íslensk. Þess er að gseta,
að eftirsjón er engin í þessum
útlendu nöfnum og því sjálfsagt
að banna sem flest. V ið höfum
aí uógu að taka heima fyrir hvort
Sf-m er. Ef vel væri, ætti helst að
vlra hægt a.ð þekkja íslendinga
af nöfnum þeirra, hvar í heim-
inum sem er.
Lögiri gera auðvitað ekki ráð
fyrir því að heimspekideildin eigi
að semja fullkomna skrá yfir <)11
þau nöfn sein komið getur til
greina að banna eða leyfa, slíkt
\Teri alveg óhugsanlegt. Að svo
stöddu verður ekki hægt að krefj'
ast annars en að hún gefi út
bráðabirgða'leiðarvLsi, ]iað skyran,
að hann marki þá stefnu, sem
dúldin ætlar að fyigja. Væri ósk-
andi að þessi leiðarvísir kæmi
st-m fyrst-
II. J.
[. "
KOSNINGARNAR
Þær munu víðast hvar hafa ver"
ið vel sóttar, og sumstaðar ágæt-
lega. Veður hamlaði norðanlands
frHraau af degi. og munu því ýms'
jj* hafa setið heima í sveitum, sem
.anuars hefðu /farið á kjörstað.
Hjer í bívuuin ku.su 6612 til hjer
aðskosningar af 10.400, sem eru
á kjörskrá. Voru atkvæði talin
í gær og fóru leikar svo að A listi
(Bolsar og Timamenn) fekk 2557
atkv- og koni að Hjeðni V alde-
marssyni. B'listi (íhaklsmenn)
i'vkk 3871 atkv. og kom að Jóm
iílafssvni frarnkvæmdastjóra.
í Rangárvallasýslu* mun kosning
hafa verið vel sótt, að því er sím'
að var að anstan. Veður var gott
austur frá allan daginn. og reio-
færi og gangfæri gott.
í Dal asýslu mun liafa verið
óv».*njulega vel kosið. \ ar þar og
h,*sta veður. t lljarðarholti liöfðu
100 kosið kl- 5 af 140. sem voru
<á kjörskrá- Og svipuð mun sókn
hafa verið annarstaðar í sýslunni.
Á Isafirði kusu ekki nema
rúml. 350 af rúml. 600 sem voru
á kjörskrá. Sátu jafnaðarmenn
'hvima. Er talið, að R'listmn hafi
átt. % allra greiddra atkvæða eða
meira-
Úr Skagafirði var símað: Kosn-
ingaþátttaka mikil, einkum vest*
•an Hjeraðsvatna : hríðarveður fyr i
hluta dags. en batnaði er á dag'
inn leið. Austan Hjeraðsvatna er
fa-rð lakari og minni þátttaka í
þeim sveitum. A Sauðárkróki kusu
130.
Prá Akureyri: Dra/m aðsóku.
Slæmt veður. Þar kusu 676- £“im
var svo mikið, a.ð Hríseyingar gátu
við illan leik lent við Litla Ár*
skógssandi A Akureyri voru 1119
á kjörskrá.
Á Seyðisf. greiddu atkv. 191 a£
340 á kjörskrá. á Reyðarfirði 64
af 140, á Xorðfirði 165 at 246, á
Eskifirði 69 af 290, í Helgustaða'
hreppi 19 af 72 og á Vopnafirði
tim 50 af 223.
FRJETTIR
,.Vaka“. hið nýja tímarit er
nú komið út. Ágúst prófessor
Bjarnason skrifar um „sjálfstæði
íslands*1. Fer vel 4 því, að þetta
tímarit, sem ætlað er að verða
vakandi og lifandi afl í landinu,
hefjist á grein um sjálfstæði lands
ins. Ólafur próf. Lárusson skrifar
um „Lög og landslýð“, Sigurður
próf. Xordal uni rafstöðvar á
sveitabæjum, um stafsetning og
um samlagning. Guðm. bókavörð'
ur Fimdiogason á þar greiu, er
hann nefnir: '„Helgar tilgangnr'
inn tækin V' ■ Davíð Stefánsson
birtir kvæði um Hallfreð vand-
ræðaskáld, Ásgeir Ásgeirsson skrif
ar um „Gengi“. Árni Pálsson á
þar greiu, er hann nefnir „þing-
ræðið á glapstigum”. Loks eru
nokkrir ritdómar.
Lík Brynjólfs Magnússonar frá
Prestbakka, sem fyrir skömmu
andaðist á sjúkrahúsi í Danmörku,
var flutt hingað til lands með
íslandi síðast. — Líkið var
flutt í bíl austur að Garðsauka,
en þaðan verðnr það flutt austur
að Prestbakka á Síðu; þar verður
það jarðað-
ítalsk/ tpgariim. Dómur hefir
verið kveðinn Hpp yfir ítalska
togaranum „Sardina", frá Róm,
sem „Þór“ kom með hmgað fyr*
ir nokkru. Ilafði skipstjóri þrætt
fvrir brotið. og sóru stýrimenn
• togarans það, að mælingatæki
skipsins hefðu sýnt. ])að, að
þeir hefðu verið fyrir utan laud-
lielgislínu, þegar „Þór“ tók þá.
En yfirmenn á ,,Þór“ sóru aftur
á móti að togarinn hefði verið í
landhelgi. Skipstjórinn var sekt'
aður um .15.000 þús. kr. og afli og
veiðarfæri gert upptækt.
Síldveiðum er nú alveg lokið
fyrir norðan. Komu siðustu bat
arnir inn alfarnir á miðvikud. ineð
1—2 tunnur eftir margar nætur.
Voru þeir búnir að leita fyrir sjer
um allan Skjálfanda, og nrðu
hvergi varir við síld siðustn næt-
urnar.
Mokafli hefir verið við ísafjarð-
ardjúp, mestur ]ió við Miðdjúpið.
Var sagt í símtali að vestan. að
ekki þyríti að róa t. d. af Ögui-
nesi nema með sárfáar lóðir til
þess að fá hlaðafhi.
Smokkafli hefir verið svo niik'
ill við Djúp I haust, að íshús eru
orðin ágætlega hirg.
Þrír fyririestrar um samvinnu'
mál, heitir bæklingur, sem er ný-
kominn út. Hefit* Sigurður Sig'
urðsson frá Kálfafelli gefið bækl'
inginn út, en fyrirlestramir hafa
áður birst í Lögrjettn. Fyrirlestr-
arnir eru þessir: Neytendafjelög"
in í Svíþjóð, eftir Axel Gjöres,
Ilin hlutlausu kaupfjelög í Finn'
landi, oftir Aulanko og Samvinn
an á Bretlandi, eftii- Hall prófess"
or. iEttu menn að lesa þessa fyr'
irlestra, því þar er samankominn
mikill fróðleiknr um samvinnu-
málin.
Sirius
súkkulaði
ffsest i öllum verslunum á íslandi.
Konsum og Husholdning
þekkja allir.
íslendingaf jelagíð í Kaupmanna
höfn hjelt ársfund sinn nýlega,
segir sendiherrafrjett. — Urðu þá
stjórnarskifti í fjelaginu, fór Hólm
járn rannsóknarstofnforstjóri úr
formannssessi, og sömuleiðis fór
B. Eínarsson úr stjórninni, óskuðu
þeir ekki eftir að verða endurko.sn
ir. Stjórnarformaður var kosinn
Bartels bankafulltrúi og P. Ein
arsson kaupmaður. Hólmjárn hef'
ir stjómað fjelaginu með dugnaði
í 7 ár, og voru honum þökkuð
störfin. Hann þakkaði aftur ýms*
um þeim, sem stutt hefðu fjelag*
ið, meðan liann var formaður þess,
og sjerstaklega Sveini Björnssyni
sendiherra, sem þarna var stadd'
btr í fyrsta sinni meðal Íslendinga,
síðan haun tók við embœtti sínu
uú.
Stuldur. — Nýlega var stolið
hálfri kjöttunnu og um 40 pd. af
kæfu úr húsi við Laufásveg. Var
lögreglunni gert aðvart, og tók
hún málið að sjer. Hún nnm hafa
grun nm einn raann, og liefir hann
verið settur í varðhaid.
„MERRY“
er nafnið á þeim mót-
tökutækjum, sem best
reynast alstaðar op
best heyrist í frá fjar-
lægum löndum.
Þetta, tæki sjáið þjer í
húsum þeirra manna, sem
vandir eru að kaupuia
SÍnum. — Einkaumboð:
BACHMANN
Skallag-rímur seldi afla siim í
Englandi nýlega f\'rir 1779 stpd.
Heilsufarsfrjettir.
Alveg óvenjugott heilsufár um
land alt, eftir því sem venjulega
gerist á þessum tíma árs.
1 tilfclli af tatigaveiki á ísa"
firði — sama Iieimili og getið var
um síðast. — 1 tilfelli af mænu-
sótt í Sauðárkrókshjeraði.
Annars engar farsóttafrjettir
neinstaðar að.
12. okt. ‘26.
G. Björnson.
Frá kolaverkf alllnn.
Eftir Manch. Guard. 15. þ. m.
Tuttugasta og fjórða vikan.
Kolaverkfallið heldur enn áfram,
en nú eru kolanámumenn m.jög
famir að láta bilhng á sjer finna-
Fimti hluti þeirra er nú byrjaður
á vinnn, og eru iosuð 800.000 tonu
á viku. — Mest er unnið í þeim
kolanámum, er selja kol til notk'
unar innanlands, minna í þeim
námum, sem selja kol til útflutn'
ings.
Samband námumanna gerir ait
sem í þess valdi stendur, til að
gera sem minst úr ósigri sínum,
þó hann sje nú orðinn augljós og
óumflýjanlegur.
Fyrir nokkru samþvkti fuiltrúa
fundnr, að sicipa mönnum þeim að
leggja niður viunu, sem halda
vorð í námunum, sjá um að þær
fyllist ekki af vatni o. þvíuml.
Áður en nokkuð varð úr þessu
verkfalli, var samþykt þessi bor-
in undir verkamenn. En um þetta
levti var farið að bera mikið á
sundurþykkju meðal námumanna.
í kolanámum Leicester hjeraðs
hafa námumenn samþykt, að gagns
laust væri, að halda verkfallinu
áfram, þar eð hávaðinn af verka'l
xnönnum eru byrjaðir á. vinnu, í:
öðru hjeraði gengust námumenn
fyrir leynilegri atkvæðagrciðslu. J
Þar var meirihluti verkamanna'
farinn í námurnar. Greiða átti at"
kvæði um það, hvort heldur verka'
menn vildu koma fnllkomnn verk-
falli á aftnr, ellegar gangast fyr'
ir því, að sjerstakir verkasamn'
ingar yrðu gerðir í þvi hjeraði.
Cook form. verkamannasanr
bandsins er reiður yfir þessu til-
tæki, en verkamenn segja að þeiin
þyki betra, að taka. þeim umbót'
um, sem fá.anlegar eru, heldur en
halda áfram verkfalli, sem ongar
umbætur hafi í för með sjer.
— Samningar hafa eigi verið
teknir upp, en 20. þ. m. unnu
234.000 verkamanna í námunum.
---—-—
SÍLDVEIÐAR
NORÐMANNA
hjer við land í sumar.
„Morgenavisen“ norska segir
frá því 22. scpt., að þá sje heim
komin til Xoregs 132 skip, sem
hafi stundað fiskveiðar Iijá ís*
landi í sumar og komið með 68.944
tunnur. Er það miklu minna en
í fyrra, því að á sama tíma þá,
voru veiðiskipiu komiu heim með
158.887 tunnur. Þó er sagt að hjá
flestum skipunum verði betrj út'
koma í ár en í fyrra, vegna þess
hvað verðið er nú miklu hærra.
—-——-—
Þolir lýsi ekki birtu?
Enskur visindaniaður veitti þvii
nýlega eftirtekt, að þorskalýsi tók.
emkennitegri breytingu ef þa'ð'*
stóð i hiríu. A nýju lýsi má sjá
einskonar litbrigði á yfirborðin't
. (fosforeseens), en þetta hvarf cr
lýsið stóð í birtu. Hann rannsak
aði þetta nánar og komst að þeirr
niðurstöðu, að samfara breytingu.
þessari hyrfi eða skemdist eitt
af helstu bætiefnum lýsisins (A
eí'hið). Þetta gerðist á tiltölulega
stuttum tíma, t. d. ef flaskarti
stóð 10 klukkastundir í. sólskini-
At'tur hjelt I) efnið sjer óskemt .
en það verkar gcgn beinkröm.
Þá veit maður það, að vand
farið er með lýsið, en bótin að
auðvelt er uð vernda það fyrir*
birtu. I Ameríku er lýsi allajafn:*
geymt á dökkum flöslcum og er-
]>íið' efláust hyggilegt. Hjer á.:
landi hefir það og verið talið
rjett. að hafa góðan tappa í lýs
isflöskum og láta ]>ær ekki standa-
í h'irtu, svo lmgboð hafa menni
tiaft um þetta.
G. H.
Úðinn tekur togara.
ísafirði FP>. 19. okt,
Öðirin kom ltingað í garkveld.
með eiiskan botnvörpung'. senv
haim liefir tekið að veiðum t
lándhelgi út af Skaga. Botnvör|)
ungurinrv heitir Gerard og er fr:
HullJ