Tíminn - 16.12.1986, Blaðsíða 10

10 Tíminn
liliiiiillllVEJTVANGUR
Þriöjudagur 16. desember 1986
SvarLandssambandssauðfjárbændatilMagnúsar G. Friðgeirssonar framkv.stj. Búvörudeildar S.Í.S.:
Kjötsýni úldnuðu á
Kennedy-flugvelli
Hinn 26. nóvember sl. birtist í
Tímanum opið bréf frá Magnúsi G.
Friðgeirssyni framkvæmdastjóra
Búvörudeildar S.Í.S. til stjórnar
Landssamtaka sauðfjárbænda. Til-
efni þessa bréfs var frétt frá sam-
tökunum, sem birtist í blaðinu 21.
nóvember og bar fyrirsögnina
„Gjaldþrot margra blasir við“, og
daginn eftir var í sama blaði viðtal
undir fyrirsögninni „Við viljum ráða
markaðsfulltrúa".
Pessar fyrirsagnir lýsa í fáum orð-
um því ástandi sem nú blasir við
mörgum sauðfjárbændum og einnig
hinu hvað helst muni til bjargar.
Það er staðreynd, að með úthlutun
fullvirðisréttar er gjaldþrot fyrirsjá-
anlegt hjá mörgum ungum bændum
og mjög er þrengt að fleirum. Sauð-
fjárbændur eiga allt undir því, að
ekki verði meiri samdráttur í sölu á
dilkakjöti og þróunin snúi við frá því
sem verið hefir. Þess vegna leggjum
við mikið kapp á að ráða markaðs-
fulltrúa er sinni þessum málum ein-
um.
Stjórn L.S. taldi þessi mál svo
alvarleg að opin umræða væri nauð-
syn til að vekja athygli á hvernig
komið væri hag stéttarinnar og hvert
stefndi með búsetu í hinum dreifðu
byggðum. Markaðsmálin brenna
heitast á okkur og Landssamtök sauð-
fjárbænda voru stofnuð fyrst og
fremst vegna þess, að bændur töldu
ekki hafa verið nógu vel að þeim
staðið, þrátt fyrir það að þau eru og
hafa verið að stærstum hluta í hönd-
um samvinnufélaga, félaga, sem
stofnuð voru af bændum til að standa
vörð um sinn hag. Við trúum því að
enn sé hlutverk samvinnuhreyfingar-
innar hið sama og í öndverðu hvað
þetta varðar.
Skal nú vikið að þeim athuga-
semdum sem fram komu í fyrr-
nefndu bréfi framkv æmdastjórans.
Varðandi kjarnorkuslysið í
Chernobyl og fyrirspurn frá Vínar-
borg hafði dr. Björn Sigurbjörnsson
samband við dr. Sigurgeir Þorgeirs-
son og óskaði að sendir yrðu sölu-
menn til Austurríkis. Þessum tilmæl-
um var komið á framfæri við Jóhann
Steinsson hjá Búvörudeild. Þó svo
framkvæmdastjórinn kannist ekki
við að umrædd fyrirspurn hafi borist
þeim til eyrna hjá deildinni.
Stjórn L.S. tclur sjálfsagt að biðj-
ast afsökunar á því sem ómaklega
kann að hafa verið sagt varðandi
þetta sérstaka mál, Chernobylslysið.
Það breytir samt ekki þeirri stað-
reynd að okkur eru kunn fleiri tilvik
þar sem fyrirspurnum var ekki svar-
að af Búvörudeild og höfum við
pappíra upp á það. Jafnframt viljum
við vekja athygli á því að meira þarf
til ef selja á dilkakjöt en senda telex
út um heiminn.
Önnur athugasemd Magnúsar
Friðgeirssonar varðar það er við
segjum um fjárframlög til markaðs-
leitar. Hann telur upp að Markaðs-
nefnd lagði fram 4 milljónir króna í
auglýsingaátak, Búvörudeildin 2,5
milljónir króna sérstaklega til mark-
aðssetningar, Framleiðnisjóður
lagði fram um 2 milljónir króna til
markaðskönnunar L.S. í Bandaríkj-
unum og Framkvæmdanefnd bú-
vörusamninga ásamt Búvörudeild er
með auglýsingaprógramm í gangi
sem kosta mun um 3 milljónir króna.
Síðan spyr hann: „Eru þetta slíkir
smá aurar að ekki taki að nefna?“
Áður en við athugum þá spurningu
er rétt að leiðrétta það sem fram-
kvæmdastjórinn segir um kostnað
vegna markaðskönnunar LS í
Bandaríkjunum sem hann telur um
2 milljónir króna. Landbúnaðarráð-
herra upplýsti á Alþingi sl. vor
vegna fyrirspumar að þessi könnun
hefði kostað 780.326 kr. Við þessa
upphæð hafa bæst tveir reikningar,
annar vegna lögfræðings í Banda-
ríkjunumaðupphæð$2. I66,60sem
er í íslenskum krónum á gengi 6/12
kr. 87.942. og hinn frá Kaupfélagi
Borgfirðinga. Hann hljóðaði upp á
krónur 606.282 en landbúnaðar-
ráðuneytið greiddi krónur 400.000
af þeirri upphæð. Þó svo að við
höfum ekki séð öll fylgiskjöl með
þessum reikningi, virðist augljóst að
K.B. hefir í það minnsta farið
skaðlaust frá þessari tilraun. Eftir
þessum tölum að dæma var heildar-
kostnaður við könnunina 1.268.268.
Þá er það spurningin hvort þessar
tæpu 11 milljónir sem upp voru
taldar séu slíkir smáaurar að ekki
taki að nefna. Vissulega eru þetta
fjármunir, en þegar upphæðin er
skoðuð í Ijósi þess að sauðfjárbænd-
ur eiga margir framtíð sína í stéttinni
undir því komna að takist að finna
viðunandi markaði, og við því verða
að fást svör innan mjög fárra ára,
teljum við upphæðina með hliðsjón
af heildarverðmæti sauðfjárfram-
leiðslunnar, ekki umtalsverða fjár-
muni. Þá má og líta á málið frá
þeim sjónarhóli að 11 milljónir
króna duga ekki til að koma upp
tveimur litlum refabúum.
Samtökin hafa frá upphafi lagt á
það áherslu að reynt væri að komast
inn á dýra markaði með unna vöru
sem skapað gæti atvinnu hér heima.
Búvörudeildin hefir ekki reynt
þessa leið að neinu marki, þó svo þú
segir Magnús, að þið hafið náð
„verulega góðum árangri“.
Myndarskapur í
útflutningi
Áður en lengra er haldiðskal það
tekið fram að L.S. þakkar það sem
vel hefur verið gert varðandi útflutn-
ing á lambakjöti en betur má ef
athuga skal.
í bréfi Gunnars Guðbjartssonar
til landbúnaðarráðherra Jóns Helga-
sonar kemur fram eftirfarandi:
„En Búvörudeildin telur sig
hvorki hafa heimild né heldur skyld-
uf tif að leggja fé og vinnu í að leita
markaða.
Hún telur einnig að skipta beri
bæði innlenda markaðinum sem og
skyldum til að flytja á erlenda á milli
sláturleyfishafa í réttum hlutföllum
miðað við innvegið kjötmagn hjá
hverjum þeirra.
Ljóst má vera að nú er orðin kvöð
að flytja kjöt úr landi og því eðlilegt
aðsú kvöð falli áfleiri en einn aðila.“
Þegar framkvæmdastjóri Fram-
leiðsluráðs skrifar slíkt vakna vissar
efasemdir hjá okkur bændum þrátt
fyrir að þú segir að hvorki sé meining
né rödd Búvörudeildar.
Við höfum haft uppi ákveðnar
efasemdir um ágæti Búvörudeildar
og renna skrif Gunnars Guðbjarts-
sonar stoðum undir þær efasemdir.
Eftir slit á samstarfi við J. McGo-
orty var boðað til fundar 21. mars sl.
Mættir voru Framkvæmdastj.
Magnús Friðgeirsson, og staðgengill
framkvæmdastj. Jóhann Steinsson.
Ennfremur stjórn félags sláturleyfis-
hafa, en þar er Árni Jóhannsson
kaupfélagsstj. á Blönduósi formað-
ur.
Á þessum fundi voru sölumál
rædd fram og aftur í hinni mestu
vinsemd. Ákveðið var að menn færu
að vinna saman, að lausn mála.
Jafnframt lagðir þú Magnús til að
áeggjan okkar að send yrðu tilrauna-
sending til J. Kelly í Washington í'
samráði við mann frá L.S. Dr.
Sigurgeir Þorgeirsson féllst á að
fylgjast með málinu af hálfu L.S.
Hvað hefur síðan gerst?
Fljótlega eftir þetta var haft sam-
band við J. Kelly og í framhaldi send
sýnishorn af kjöti vestur um haf í
maí sl.
Vegna kunningsskapar undirrit-
aðs var hringt frá N.Y. og tilkynnt
að kjötsýnin væru að úldna á
Kennedy-flugvelli.
Hvers vegna? Vegna þess að þau
áttu að fara til Washington en ekki
N.Y.
f júní var aftur reynt og þá, með
viðunandi árangri sýnin komust til
rétts viðtakanda og líkuðu vel.
Skömmu seinna barst ósk um fyrstu
sendingu, einn gám. Sá gámur er
ekki farinn enn þrátt fyrir að þú
Magnús Friðgeirsson hefir fallist á
að senda einn gám í umboðssölu.
Um mánaðamótin júlí-ágúst átt-
um við Sigurgeir Þorgeirsson fund
með Jóhanni Steinssyni og lýstum
undrun okkar á að ekki væri búið að
senda kjöt út.
Kom þá í ljós að það kjöt sem
valið hafði verið í tilraunarsendingu
til Bandaríkjanna haustið á undan
hafði verið notað í annað og allt
útflutningsverkað kjöt búið.
Að tillögu Jóhanns Steinssonar
féllumst við á að fresta sendingu á
kjötið vestur um haf til haustsins og
senda þá nýtt kjöt.
Á fundi þessum lögðum við
áhersluáþrjú atriði umfram annað:
1. Haft yrði samband við J. Kelly
strax og útskýrt hvernig málin
stæðu.
2. Tíminn fram að sláturtíð yrði
notaður til að fá viðurkennda
miða í Washington en slíkir mið-
ar eru forsenda þess að leyfi til
innfl. á matvælum fáist.
3. Hafist yrði handa um pökkun á
fyrstu dögum sláturtíðar.
Lítum á hvemig málin
standa í dag
1. Ekki var haft samband við J.
Kelly í 4 mánuði. Hringt var í
undirritaðan frá Washington og
spurt hverju þetta sætti. Haft var
samband við Búvörudeild strax
og spurt um þennan seinagang.
Lofað var bót og betrun en fyrst
var haft samband við J. Kelly 17.
og 18. nóvember sl.
2. f dag stendur á að fá merkimið-
ana svo hægt sé að hefja pökkun
á kjötinu.
3. Þetta atriði fellur um sjálft sig
vegna miðanna.
Að kalla þetta, „að ná verulega
góðum árangri". Magnús er ekki
rétt? Nær væri að kalla misjafnan
árangur, enda hefur þú sagt við
okkur í stjórn L.S. að allur útfl.
Búvörudeildar til Bandaríkjanna
hafi verið sorgarsaga, og lítur út
fyrir að verða framhaldssaga.
í framhaldi af þessu spyrjum við:
Hvernig hugsar Búvörudeild sér að
fylgja þessari sendingu eftir t.d. með
kynningu og auglýsingum? í okkar
huga er gagnlaust að senda kjöt á
nýjan markað öðruvísi en að fylgja
slíku eftir.
í viðskiptablaði Morgunblaðsins
fimmtudaginn 4. des. sl. er athygl-
isverð grein um sölu á svaladrykkn-
um Svala. Þar segir: Hann gefur
ímynd sem heilsusamlegur drykkur,
framleiddur úr ómenguðu vatni.
.Þetta gerir okkur vonandi kleift að
selja hann í framtíðinni sem dýra
hágæðavöru.
Og enn segir í áðurnefndri grein:
„Það fer ekki milli mála að þar sem
þau hafa kynnt Svala, þar höfum við
náð bestum árangri. Verslunareig-
endur hafa sóst eftir að fá Jón Pál og
Hófí í heimsókn enda vita þeir að
árangurinn lætur ekki á sér standa.
Heimsóknir Hófíar og Jóns Páls
hafa hvarvetna vakið áhuga sjón-
varps- og blaðamanna sem fjallað
hafa um þennan íslenska Svaladrykk
og fsland".
Getur ekki hugsast að Búvöru-
deild geti eitthvað lært af svona
sölumennsku.
Hvenær við atyrðumst út í land-
búnaðarráðuneytið er algerlega á
okkar ábyrgð og varðar Búvörudeild
ekki nokkurn skapaðan hlut.
Eins teljum við að þú Magnús
Friðgeirsson og aðrir starfsmenn
Búvörudeildar séuð í ykkar störfum
vegna þess að landbúnaður er stund-
aður hér á landi, en landbúnaður sé
ekki rekinn fyrir ykkur. Slíkt hið
sama á við starfsmenn í landbúnað-
arráðuneytinu.
Skrif þín Magnús um aðför okkar
og niðurrifsskrif, tökum við ekki
mark á. Þar sem slíkt er orðin venja
í svörum frá aðilum innan samvinnu-
hreyfingarinnar gangvart gagnrýni
sem þeim er ekki að skapi.
Það hefur verið og er enn skoðun
okkar í stjórn L.S. að lítið viljugan
hest þurfi að hvetja meir en þann
viljuga.
Virðingarfyllst,
f.h. Landssamtaka sauðfjárbænda
Jóhannes Kristjánsson
UMSÖGN
Rætur kristindómsins
Kahlil Gibran: Mannssonurinn.
Gunnar Dal þýddi. Víkurútgáfan.
í þessari bók leiðir höfundur fram
ýmsar persónur guðspjallanna og
leggur þeim í munn ummæli um
Jesús frá Nasaret. Þar koma fram
fylgismenn og aðdáendur og and-
stæðingar og óvildarmenn. Þar eru
líka ýmsir sem við höfum ekki heyrt
nefnda, sumum þeirra raunar ekki
nafn gefið. Þá eru þeir ungur
presturfmaðurinn úr eyðimörkinni,
ríkur maður eða eitthvað annað en
allir hafa þeir hlutverk svo að mynd
samtíðarinnar verði fyllri.
Helgisögum biblíunnar er ekki
fylgt skilyrðislaust. Sem dæmi má
nefna að Jesús er sagður fæddur í
Nasaret. Hitt er ekki að efa að víða
koma fram sannir og réttir drættir í
mynd þeirri sem dregin er af samtíð-
inni. Þar koma m.a. fram persneskir
spekingar og ýmsir aðrir fulltrúar
heimspeki og trúarbragða þeirra
tíma.
Hér er ekki tóm til að birta tilvitn-
anir enda þótt girnilegt væri. Óhætt
mun að segja að þessi bók færi
margan lesanda nær umhverfinu þar
sem Jesús lifði, starfaði og kenndi og
bregði þar með ljósi á þann jarðveg
sem kristindómurinn er sprottinn
frá.
Það er vandi að gera upp á milli
atriða í þessari bók en hér skal þó
minnt á það sem Annas, æðsti prestur-
inn, leggur til málanna:
„Hann hæddist að heiðri okkar og
hló að mannvirðingum okkar. -
Hann, sem gat ekki skammlaust
talað tungu spámanna okkar, talaði|
með þrumuraust sem ærði okkur
þegar hann talaði mállýsku hinnar
ættlausu alþýðu.
Hvað annað gat ég gert en dæmt
hann til dauða?
Ber mér ekki að vernda musteri
guðs?“
Það er víðar en hér sem greina má
drætti mannlegarar reynslu og tak-
markana óháða tímanum. Svo
mannleg, eðlileg og sönn eru þau
viðhorf sem þar eru túlkuð.
H.Kr.
Gunnar Dal.