Réttur - 01.02.1921, Blaðsíða 1

Tvennskonar félagsskapur.
Sameining starfskraftanna er aðalskilyrði þess að afrek verði
unnin. Pegar vinna á ákveðið verk og ná vissu marki, er
mikilsvert að hagnýting orkunnar fylgi föstu skipulagi. Pessi
hugsun er aðalkjarninn í herópi nútímans, en þrátt fyrir það
er hún alls ekki ný fyrir fólkið. Einstaklingar og þjóðir hafa
á ýmsum tímum, fyr og síðar, glímt við að finna það skipu-
lag, sem bezt vseri til þess að sameina orku mannanna og
beita henni. Margar leiðir hafa verið farnar, fáar gefist vel
eða reynst öruggar.
Sú staðreynd er því litlu nær nútímamönnum en forfeðr-
unum, að einstaklingar einnar þjóðar starfi saman í friði og
farsæld, hvað þá fleiri þjóðir.
Hvers vegna hafa flesta þessar félags-skipulagstilraunir reynst
svo haldlitlar og árangurslausar í því efni? Áður en því er
svarað verður að líta á, hvernig til þeirra hefir verið stofnað.
Ekkert er dásamað meira nú á tímum i orði kveðnu en
félagsskapur, enda er tízkan kröfuhörð til einstaklingsins um
þátttöku í ýmiskonar félagsskap. Sjálfsagt þykir að stofna
félög til menningar öllum mögulegum menningargreinum og
aðhlynningar hverskonar stefnum; einnig til framkvæmda at-
vinnufyrirtækjum, viðskifta og gróðamálum o. s. frv. Pessi
kjörorð nútímans: félagsskapur og samvinna eru mjög víð-
tæk, og notuð um fjarskyldustu íyrirtæki og athafnir bæði
góðar og varhugaverðar.
Öllum félögum, hverju nafni sem nefnast, má aðallega
skifta í tvo flokka eftir nokkrum grundvallaratriðum í skipulagi
þeirra. 1