Réttur - 01.02.1921, Blaðsíða 28

28
Réttur.
meðmæltur, þegar 6800 af 8000 borgurum höfðu mótmælt
innlimuninni.
En bæði Shepstone og Carnarvon lávarður héldu því fram,
án þess að hafa minsta snefil af sönnunargögnum því til
stuðnings, að niótmælin hefðu verið undirskrifuð undir ógn-
un um ofbeldi. Pað var einmitt þver öfugt. Þegar fundur-
inn var haldinn í Pretoriu til að undirskrifa mótmælin, þá
lét Shepstone beina fallbyssukjöftum á fundarstaðinn og fjöld-
ann. Og eins og ef þetta væri ekki nóg, þá gaf hann út og
lét dreifa ógnandi yfirlýsingu á móti undirskrift mótmælanna.
Pegar þannig að ekki var lengur hægt að nota þessar við-
bárur, þá reiddu þeir sig á þá staðreynd, að innlimunin var
þegar gengin í gildi (un fait accompli).
Sendinefnd var send til Englands til að mótmæla innlim-
uninni, en Carnarvon lávarður sagði nefndinni, að það yrði
ekki til annars en að villa þeim sjónir (eða draga þá á tálar),
ef hann gæfi þeim nokkra von um bætur. Gladstone stað-
festi þetta síðar meir með því að segja, að hann gæti ekki
ráðið drotningunni til að sleppa yfirráðunum yfir Transvaal.
Pegar bent var á það, að innlimunin væri beinlínis og
gagnhugsað brot á Sandár-samningnum, þá svaraði Sir Bartle
Frere 1879, að ef þeir vildu fara alla leið aftur í Sandár-
samninginn, þá gætu þeir eins vel farið aftur til upphafs
sköpunarinnar (go back to the Creationl).
Pað er mikilvægt atriði í þessu sambandi, að missa ekki
sjónar á því, að landræma sú, sem Keate úrskurðaði 1870
að lægi utan landamerkja lýðveldisins, var nú talin með af
Shepstone sem hluti af Transvaal.
Pað var fleira samt sem áður, sem var brennimerkt sem
óhafandi undir stjórn lýðveldisins, en álitið fullkomlega rétt-
mætt fyrir stjórn Englendinga. Yfirumboðsmaður Breta (British
High Commissioner) hafði t. d. mótmælt því, að lýðveldið
notaði Swaza og fríliða sem hermenn í ófriðnum við
Secoecoeni.
Eftir að Bretar tóku yfirráðin, þá var ófriðnum haldið
áfram með reglufegum hermönnum í byrjun, en þegar þeir