Réttur - 01.02.1921, Page 39
Heillar aldar rangsleitni.
39
óbrigðult sérkenni á stjórnmálastefnu Breta í Suður-Afríku,
starfaði opinberlega í nánustu eamvinnu við hina af íkönsku
nýlendumenn (Búa, H. H.), og var samtímis leynilega að etja
hervaldsmenn til samsæris gegn Afríkumönnum f Höfðaný-
lendunni og Suður-Afríku-lýðvefdinu. Hann hafði þegar Af-
ríkumenn Höfðanýlendunnar í hendi sér; markmið hans var
nú, að ná samskonar áhrifum í Suður-Afríku-lýðveldinu með
hinum auðugu gullnámum — ekki svo mjög ef til vill fyrir
sjálfan sig eins og fyrir auðvaldið, sem hann hafði svo mörg
sameiginleg hagsmunamál við. Ef honum hepnaðist þetta,
þá mundi hann ná sínu persónulega takmarki, og auðvaldið
mundi algerlega ráða lögum og lofum í Suður-Afríku. Með
þetta fyrir augum byrjaði hann 1892, ásamt öðrum auðmönn-
um, að æsa upp stjórnmálabaráttu í Jóhaunesborg á móti
lýðveldinu (S.-A.-I.). í öðrum eins stað eins og Jóhannes-
borg, þar sem drykkjuskapur er mikill og þar sem hin áköfu
og umfangsmiklu verslunarviðskifti öll miða að því, að halda
skapi fólksins í stöðugri geðshræringu, þá var það auðvelt
með aðstoð peninganna, að koma af stað stjórnmálahita og
uppþoti á skömmum tíma, einkanlega þar sem rétt að eins
nægilegt umkvörtunarefni var fyrir hendi til að láta hinar
ímynduðu ástæður líta út eins og þær væru sannar.
Undir þessum kringumstæðum var þjóðernissambandið (Nat-
ional Union) stofnuð 1892. Áhangendur þess voru ein-
göngu skepnur og sníkjugestir auðmannanna, með fáeinum
heiðvirðum heimskingjum og ákafamönnum, sem eðlilega
hugsuðu of grunt til að greina marktnið og stefnu þessarar
hræsnara-hreyfingar.
Auðmennirnir héldu sér vissulega um þetta leyti í hlé, til
þess að hreyfingin gæti því freinur álitist alþýðleg. Auðmenn
Jóhannesarborgar voru samt sem áður eins konar leikaraflokk-
ur, og löngunin til að hafa sig í frammi í mikilvægum
hlutverkum var of áköf til þess, að hægt væri að halda henni
í skefjum til lengdar, svo að eftir tveggja ára bið, þá tóku
þeir við taumunum í þeirri »Opera bouffe« eða skrípaleiks-
æsingu, sem fylgdi á eftir.